Ruzie in Polen om Rotterdams museumschip

Het Nederlandse stoomschip De Rotterdam mag geen asbestafval overladen in de haven van Gdansk. Hoewel de Poolse regering De Rotterdam toestemming heeft gegeven, dreigt de vice-gouverneur van de provincie Pommeren het schip de haven uit te zetten....

Het voormalige vlaggenschip van de Holland Amerika Lijn ligt sinds februari voor renovatie afgemeerd bij de vroegere Lenin Werf, waar oud-president Lech Walesa ooit werkte. Al bij aankomst ontstond een rel. Het schip bleek vijfhonderd kubieke meter afval te vervoeren die de havenautoriteiten aanmerkten als asbest. In werkelijkheid ging het om overalls en plastic die tijdens een asbestverwijdering in Gibraltar waren gebruikt. Het afval was voor Nederland bestemd, maar de Polen vreesden dat het in Gdansk zou worden gedumpt. Ze sommeerden het schip daarom voor 10 juli te vertrekken, met alles erop en eraan.

De Poolse regering stak hier echter een stokje voor. Met de ge-plande restauratie van het schip in Gdansk is een bedrag van 25 miljoen euro gemoeid. Vijfhonderd mensen in Gdansk kunnen een jaar lang aan het werk. En werkgelegenheid kan de verarmde industriestad goed gebruiken. Afgelopen dinsdag verleende de regering daarom toestemming het afval vlak voor de kust over te laden op een schip met bestemming Hengelo. Het werk had woensdag moeten beginnen.

‘Maar toen blokkeerde de vice-gouverneur het opeens, zegt Rob Hagens, directeur van de rederij, vanuit Gdansk. Vice-gouverneur Piotr Karczewski stelt dat het overladen om veiligheidsredenen niet mag plaatsvinden op de rede van Gdansk. Het moet buiten de territoriale wateren gebeuren. Midden op de Oostzee dus. Volgens Hagens staat internationale regelgeving dat echter niet toe. Al was het maar omdat de Rotterdam geen motoren meer heeft en dus weinig zeewaardig is. ‘Het is regelrechte sabotage van de rechtstaat’, vindt Hagens. ‘Normaal leg je je neer bij de rechtsgang. Je roept niet: nou, dan ga ik mijn eigen weg.’

Volgens Hagens heeft de weigering te maken met druk van de opkomende Poolse milieubeweging. Die vreest dat het land uitgroeit tot de asbestbelt van Europa. ‘Maar het enige wat we hier dumpen, zijn zlotys’, zegt Hagens. Hij wijst erop dat al het asbest dat bij de renovatie vrijkomt, naar Duitsland gaat. ‘En het afval dat nu aan boord is, gooien de Polen zelf gewoon achterin hun auto. Terwijl wij het hermetisch verpakt hebben. Alle vergunningen zijn ook in orde.’

Sinds het in de jaren negentig uit de vaart werd genomen, heeft de in 1958 gebouwde Rotterdam vaker tegenslagen gekend. Een keur aan investeerders, niet altijd van onbesproken gedrag, probeerde het schip naar thuishaven Rotterdam terug te krijgen. In 2005 kwam het in handen van woningcorporatie Woonbron en leek het gered. Woonbron wil van De Rotterdam een hotel en congrescentrum maken. Ook moet het als opleidingsinstituut dienen voor leerlingen in het beroepsonderwijs. Het schip wordt volgend jaar in de haven van Rotterdam verwacht.

Maar dan moet wel maandag begonnen worden met de renovatie. Daarvoor moet het schip helemaal leeg zijn, iets wat met de dag lastiger wordt. De vrachtvaarder die het afval naar Hengelo had zullen vervoeren, heeft andere lading ingenomen en is uit Gdansk vertrokken. Een nieuw schip is nog niet gevonden.

‘Als we maandag niet halen, zegt Karczewski: zie je wel, ze houden zich niet aan de afspraken. Die man maakt zijn eigen gelijk’, zegt Hagens. Hij heeft een brief gestuurd naar de Poolse regering om in te grijpen ‘tegen dit ondemocratische handelen’. Hij hoopt ook dat de Nederlandse regering van zich laat horen. Hagens: ‘Zo gaan landen toch niet met elkaar om?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden