Rutte: Groei werkgelegenheid 'tamelijk spectaculair'

De werkgelegenheid blijft stijgen, maar ondanks de inspanningen van het kabinet neemt het aandeel vaste banen nog altijd af. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die het CBS gisteren presenteerde.

Bij het Werkplein van het UWV in Amsterdam kunnen werkzoekenden zich inschrijven en naar vacatures zoeken.Beeld ANP XTRA

Goed nieuws: de werkgelegenheid blijft groeien. 'Tamelijk spectaculair', noemt premier Mark Rutte de cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gisteren presenteerde. Maar er is ook een andere trend: het aandeel vaste banen in de totale werkgelegenheid slinkt verder, ondanks de inspanningen van het kabinet.

In het tweede kwartaal van 2016 is het aantal werklozen met 16 duizend gedaald. Voor het negende kwartaal op rij is er banengroei. In die periode zijn er in totaal 230 duizend banen bijgekomen, aldus het CBS.

Wat ook opvalt: voor het eerst sinds 2009 is het aantal vaste dienstverbanden gestegen. Vergeleken met het tweede kwartaal van 2015 zijn er dit jaar in april, mei en juni 15 duizend vaste banen bijgekomen.

Van een kentering op de arbeidsmarkt is desondanks geen sprake. Tijdelijke aanstellingen blijven de markt domineren, hoewel minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken het tegenovergestelde probeert te bereiken. Uit de cijfers van het CBS blijkt dat de banengroei vooral te danken is aan de uitzendbureaus, waar het aantal banen het afgelopen kwartaal met 30 duizend toenam.

Verhoudingsgewijs zet de opmars van de flexbanen daardoor onverminderd door: het percentage werknemers met een vast contract is in het tweede kwartaal gedaald van 74,6 procent in 2015 naar 73,8 procent in 2016. Ter vergelijking: in 2003 lag dat aandeel nog ruim boven de 80 procent.

Voor oppositiepartij D66 waren de CBS-cijfers van vrijdag aanleiding voor nieuwe kritiek op de Wet werk en zekerheid van Asscher. Die wet heeft juist als doel meer mensen aan een vaste baan te helpen en de flexibilisering van de arbeidsmarkt te beperken.

'Dit is wederom een aanwijzing dat de wet niet doet wat de bedoeling was', aldus D66-Kamerlid Steven van Weyenberg. 'De neerwaartse trend gaat met kracht door. Asscher weet het tij niet te keren.'

Eerder uitten ook al werkgevers en enkele experts kritiek op het beleid van Asscher. MKB-voorman Michaël van Straalen noemde de wet zelfs 'een mislukking'. Werkgevers zouden door de nieuwe wetgeving alleen maar huiveriger zijn geworden mensen een vaste baan aan te bieden.

Beeld Freek van den Bergh
Beeld De Volkskrant

Trendbreuk

Een woordvoerder van Asscher meent dat die bewering nu gelogenstraft wordt, aangezien er voor het eerst sinds 2009 weer vaste banen bijkomen. 'Een kleine trendbreuk. We willen meer vaste banen en dat is gelukt.' Dat er verhoudingsgewijs nog altijd meer tijdelijke contracten worden gegeven, zou ook goed te verklaren zijn. 'Een nieuwe baan begint altijd eerst als een tijdelijke baan. Het herstel is pas sinds een jaar echt op gang gekomen.'

Positief is volgens het ministerie ook dat het aantal vacatures al twaalf kwartalen op rij groeit. Er zijn nu 64 duizend vacatures. Op een krappere arbeidsmarkt neemt de kans op vaste contracten ook toe.

Het CBS is daar minder positief over. Volgens het statistisch instituut blijft de arbeidsmarkt 'ruim', ook al 'loopt de spanning iets op'. Er zijn nog altijd 3,6 werklozen per openstaande vacature.

De Brexit leidt daarnaast tot nieuwe onzekerheid. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde eerder deze week dat de werkloosheid volgend jaar waarschijnlijk weer licht gaat stijgen.

Door de onzekerheid die is ontstaan na het referendum in het Verenigd Koninkrijk - na Duitsland de belangrijkste exportpartner van Nederland - zullen werkgevers volgens het CPB huiveriger worden om mensen in dienst te nemen.

Nederland presteert beter dan rest EU

In vergelijking met andere Europese landen scoort de Nederlandse economie goed. Afgezet tegen de eerste drie maanden van dit jaar groeide de economie in het tweede kwartaal met 0,6 procent, terwijl het gemiddelde van de Europese Unie op 0,4 procent blijft steken, zo blijkt uit cijfers van Eurostat, het statistisch bureau van de EU.

'De situatie in Nederland is niet alleen gunstig, maar ook stabiel', zei Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, gisteren bij de presentatie van de cijfers. De groei houdt nu al acht kwartalen op rij aan, een proces dat bovendien breed gedragen is. Consumptie, investeringen en export leveren een positieve bijdrage. Het vertrouwen van consumenten en producenten blijft nog steeds positief.

In de rest van Europa is het beeld wisselend. De prestaties van de Duitse economie vielen met een groei van 0,4 procent iets tegen. Frankrijk en Italië wisten helemaal niet te groeien en bleven op 0,0 procent steken. De Spaanse economie doet het met een groei van 0,7 procent veel beter. Verder doen landen als Polen en Hongarije (circa 1 procent groei) en Slowakije (0,9 procent) het ook goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden