Russisch roulette

DE FINANCIELE crisis die vorige week in Rusland uitbrak, heeft afgelopen weekeinde het politieke centrum bereikt. Nadat de Doema vrijdag een motie aannam waarin het aftreden van president Jeltsin werd geëist, heeft deze de regering-Kiriyenko ontslagen....

De meest optimistische analyse wil dat Jeltsin heeft onderkend dat er een einde moest komen aan het politieke isolement waarin hij het afgelopen half jaar terecht was gekomen. In het leger, onder de regionale leiders, de bevolking, de industriële en financiële tycoons en de vakbeweging was zijn politieke draagvlak tot vrijwel nul gereduceerd.

Het in binnen- en buitenland slecht ontvangen pakket noodmaatregelen van ex-premier Kiriyenko gaf de doorslag en Jeltsin ontsloeg diens regering. Via Tsjernomyrdin die nauwe contacten heeft met machtige zakenlieden, met name in de gas en olie-industrie, en die bovendien leider is van de een na grootste fractie in de Doema, hoopt Jeltsin het tij te keren.

De kansen op succes zijn gering. Het geschokte vertrouwen van ondernemers, investeerders, consumenten en het buitenland niet snel zal worden hersteld. Buitenlandse schuldeisers werden niet ingelicht. De maatregelen van Kiriyenko, zoals de devalutie van de roebel en het opschorten van schuldaflossing met 90 dagen, werden in beste traditie van de oude, autoritaire Kremlincultuur genomen.

Daarbij komt dat Tsjernomyrdin, die vijf jaar premier was, grote verantwoordelijkheid draagt voor de huidige crisis. Zal hij nu wel in staat en bereid zijn de onaangename maatregelen te nemen die steeds werden uitgesteld? Of zal hervorming van het belastingstelsel weer op de lange baan worden geschoven en de premier bezwijken voor de verleiding de geldpersen te laten draaien in ruil voor politieke steun in de Doema?

Politiek en economie lijken in het Rusland van nu even onzalig met elkaar verweven als in de Sovjet-Unie van voor 1991. Met dit grote verschil dat Moskou door een stagnerende overgang van plan-economie naar vrije markt-economie afhankelijk is geworden van Westerse banken en het IMF. Tegen de achtergrond van het voortwoekerende Azië-virus in de global economy zien zij weinig heil oude leningen te herschikken en nieuwe te verstrekken aan regeringen die weigeren orde op zaken te stellen.

Uit de uitkomst van de vergadering van de club van Moskou, die zich vanaf gisteren bezighoudt met de Russische schulden, zal blijken of de politieke ingreep van Jeltsin indruk heeft gemaakt. Pas na de installatie van de regering-Tsjernomyrdin kan worden vastgesteld of enig optimisme is gewettigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden