De KwestiePeter de Waard

Ruiken de lijkenpikkers ook weer hun kansen?

De aasgieren en hyena’s die een slaatje proberen te slaan uit de dalende koersen door de coronacrisis, moeten worden teruggefloten. Na Groot-Brittannië vrijdag verboden dinsdag Frankrijk en België het grote kwaad van het shortselling. Nederland is nog niet zover, maar speculanten die zich eraan bezondigen, moeten zich in heel Europa melden als zij met een belang van 0,1 procent of meer in een fonds ‘short zijn gegaan’. Tot nu toe lag de grens bij 0,2 procent. Toezichthouder AFM zit zo dicht op de bal.

Shortsellers zijn vooral te vinden onder grote hedgefondsen. Zij verkopen aandelen op termijn − zeg over drie dagen of drie weken − die ze niet hebben. Op het moment dat ze die moeten leveren hopen ze die goedkoper in te kunnen kopen.

Als shortselling massaal gebeurt wordt het een selffulfilling prophecy. Of door de verkoop van aandelen van een bepaald fonds worden de koersdalingen automatisch versterkt. Indien van een kwetsbaar fonds als Basic-Fit een belang van 0,2 procent van de aandelen wordt verkocht, kan dat al tot een vrije val leiden. Beleggen is deels massapsychologie en met een dergelijke verkooptransactie trekken shortsellers andere beleggers in de paniek mee.

Shortselling is geen nieuw fenomeen. Het vond al plaats toen Frans nog de voertaal was in de haute finance. Het heette toen speculeren à la baisse. Dertig jaar geleden liepen er op de beursvloer altijd enkele baissiers rond. Dat waren kleine zelfstandigen die probeerden te ontdekken of sommige handelaren hun eigen aandelen niet omhoogpraatten waardoor die boven de werkelijke marktprijs uitstegen.

Zij verkochten die dan in kleine pakketjes van enkele duizenden guldens en corrigeerden daardoor onregelmatigheden in de prijsvorming. Het was een eerzaam beroep. Toen baissier Jan Brink in 2003 overleed, stond boven diens overlijdensadvertentie: ‘De haussier wordt door God veracht, omdat hij naar andermans centen smacht. Tegen de baissier echter is God beleefd, omdat de baissier geeft wat hij niet heeft.’

Nadat in de jaren negentig de schermenhandel kwam, werden de kleine baissiers verdreven door Angelsaksische fondsen die geen onregelmatigheden in de prijsvorming corrigeerden maar zelf de koersen probeerden te manipuleren. Die werkten niet met enkele duizenden guldens, euro’s of dollars, maar met honderden miljoenen. Speculeren à la baisse werd shortselling.

Dankzij de hefboomwerking van derivaten konden ze zelf valuta’s of obligaties onderuithalen. George Soros was een van de eersten die miljardair werd met deze praktijken. In de kredietcrisis werd shortselling verboden, maar toen was het lot van sommige financiële instellingen al bezegeld. In de eurocrisis probeerden speculanten de obligatiemarkten van zwakke eurolanden op die manier onderuit te halen. Dat lukte niet dankzij de whatever it takes-uitspraak van Draghi.

Nu die er niet is, moeten anderen de lijkenpikkers afschrikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden