Rosé lokt jongeren naar wijn

Een goede rosé lijkt een cult te worden. Jarenlang is dit licht getinte drankje verketterd. Dat is de schuld van de goedkope en slechte Rosé d'Anjou die in de jaren zeventig de markt overspoelde....

'EEN revolutie', zegt Michel le Roux. Trots gooit hij het juli-nummer van Allerhande op tafel. Tussen de recepten voor tapas en schotels met de nieuwe koolsoort Tah stai heeft Albert Heijn drie pagina's over rosé afgedrukt. De productmanager dranken van het promotiecentrum van Franse landbouwproducten, Sopexa in Den Haag, kan tevreden zijn: een fles Rosé d'Anjou neemt een centrale plaats in op de paginagrote foto van de flessen rosé die de grootgrutter verkoopt.

Jarenlang was rosé in Nederland bijkans taboe. Oorzaak daarvan waren de zoete, goedkope rosé-soorten die in de jaren zeventig Nederland overspoelden. De Rosé d'Anjou, afkomstig uit het Loire-gebied, was de bekendste vertegenwoordiger, naast de Portugese kruikjes Faïsca en platte flessen Mateus. Rosés, die alle het predikaat 'wijn' nauwelijks verdienden. Ze werden in grote hoeveelheden gemaakt; met weinig liefde voor het vak en veel oog voor de portemonnee.

'Anjou was het belangrijkste gebied. Maar de wijnen waren zo labiel als wat. Het was echt drek. Als je het dronk, had je drie dagen feest, waarvan twee met een schele hoofdpijn die vanuit je nek kwam. Men riep wel dat het door de sulfiet in de wijn kwam en die was ook wel hoog, maar er werd natuurlijk ook domweg een hoop gezopen voor die twee gulden per liter', zegt Inno van den Berg van Wijntapperij Bloem in Utrecht.

Begin jaren zeventig schoten de zelftapperijen, zoals die van Van den Berg, als paddenstoelen uit de grond en werd de wijn met twee gulden per liter 'gedemocratiseerd'. Maar er was kennis noch geld om de wijn goed te stabiliseren en die werd daardoor in enkele dagen bocht. Bovendien probeerden de boeren, door de mateloze populariteit van Rosé d'Anjou, steeds meer rendement uit hun wijngaarden te halen en werkten ze de vage waterige rommel in hun kelders op met suiker en chemische trucs.

'De handelaren waren daardoor in staat steeds scherpere aanbiedingen te doen. Per tankwagen werd het spul in Nederland aangevoerd, desnoods versneden met rosé uit heel andere gebieden, en hier op fles gezet', herinnert Kees Visser zich. De wijnimporteur van Intercave zit al 32 jaar in het vak en weet intussen wel dat de Nederlander zeer prijsbewust is. 'Die heeft liever hoofdpijn dan dat ie twee kwartjes meer voor een fles betaalt', zegt Visser. Offertes voor Aldi en Dirk van den Broek maakt hij niet meer. 'Daar halen wij onze neus voor op, maar het grote publiek pakt het.'

In opdracht van de Keuringsdienst van Waren beoordeelt Visser ook dubieuze partijen wijn. In de jaren zeventig leidde dat niet zelden tot vernietigende oordelen over de rosé. 'Daar zaten industrieel gemaakte limonade-drankjes bij waaraan zelfs geen druif ten grondslag gelegen had', zegt Visser.

Nog steeds treffen hij en zijn collega-controleurs bedenkelijke rosé. Visser constateert echter dat over de hele linie de kwaliteit van de rosé is gestegen. 'Rosé is terug door de wat betere controle, het faillissement van de grootste knoeiers en het royement van dubieuze wijnmakers. Maar van de heel goedkópe Rosé d'Anjou moet je nog steeds afblijven.'

Lang niet alle rosé-soorten zijn nog zoet. Uit de Provence, Spanje en de nieuwe landen komt mooie droge rosé en ook de Anjoustreek zelf levert nu droge en goed geproduceerde flessen met het frisfruitige, oranjerode goedje. Zoals de Rosé de Loire of de Cabernet de Saumur - niet te verwarren met de Cabernet d'Anjou die zelfs nog zoeter is dan de meeste soorten Rosé d'Anjou.

Anjou was altijd de bonbon onder de rosé. Hoewel jongeren nog steeds vooral van zoet houden, is er in de jaren tachtig en negentig onder wijndrinkers een tendens naar droog, niet-zoet, geweest. De schandalen met antivries in zoete witte Oostenrijkse wijn en de mengpraktijken in de Anjou waren daar debet aan. Die tendens heeft zich ook doorgezet in de rosé.

Gemakkelijk is de verkoop nog steeds niet. Er zijn vooroordelen tegen de drank. Men beschouwt hem een beetje als mengsel van witte en rode wijn, of als mislukte rode wijn. 'Goh rosé, zeggen klanten wel eens teleurgesteld als ik rosé in een wijnarrangement stop', zegt Edwin Raben, maître en sommelier van sterrenrestaurant De Zwetheul in Delft.

Raben, die vorig jaar Nederlands kampioen sommelier werd, is echter gecharmeerd van de krachtige Spaanse rosé van de Cabernet Sauvignon-druif ('niet te sterk koelen') en van een aantal Chileense rosé-varianten. Ook de Rioja-rosé vindt hij steeds beter worden. 'Er is meer vraag naar. Vorig jaar zei vooral de handel dat rosé erg in is. Nu merk je dat het wat meer leeft bij de consument zelf.'

Onder meer door een niet aflatende promotiecampagne van Sopexa gedurende de afgelopen vijf jaar, lijkt de waardering van de Nederlandse consument voor rosé toe te nemen. Van 1996 op 1997 steeg het aantal flessen dat over de toonbank ging van 4,2 miljoen naar 6,1 miljoen. Dat is overigens nog geen 2 procent van de totale Nederlandse markt voor wijn. Behalve flessen uit de traditionele Franse rosé-streken Anjou en Provence, kwamen ook meer Spaanse Rioja's en Navarra's op het schap en rukt rosé op uit nieuwe wijnstreken als Californië, Australië en zelfs Uruguay.

'Wat goed is voor de rosé, is goed voor de Franse rosé', motiveert Le Roux zijn inspanningen voor de rosé in het algemeen. 'We zullen eerst de negatieve associatie die rosé vanuit het verleden oproept, moeten ombuigen naar een positieve. Er zijn inmiddels veel jongeren die het tijdperk van de slechte rosé niet hebben meegemaakt, maar hem desondanks nauwelijks drinken.'

Ze drinken bijna helemaal geen wijn, trouwens. Vooral dertigplussers trekken regelmatig een flesje open. Jongeren weten de vaak wat zuur-bittere smaak van droge wijnen niet zo te waarderen. Dat komt pas met de jaren. De overstap van frisdrank naar wijn wordt gemakkelijker gemaakt met een zoete witte wijn of rosé.

In het moderne managementsjargon van Le Roux heet het dat hij 'de consument bij de wijn wil betrekken' en 'de bijzondere positie van de rosé onder de aandacht wil brengen, vooral als alternatief voor witte wijn als terrasdrank tijdens de zomermaanden'. Maar even later bekent hij dat rosé vooral een lokkertje is om jongeren aan de wijn te krijgen. Een koevoet voor een aantrekkelijke nieuwe markt.

'Wij hebben smaaktests gedaan onder trendy jongeren en die blijken bijna zonder uitzondering de zoetere varianten van de Rosé d'Anjou te prefereren', zegt de Franse exportbevorderaar die daarvoor met dozen rosé naar populaire uitgaansgelegenheden als Mecca in Den Haag en Roxy in Amsterdam trok. Voor de wat oudere wijnliefhebber smeedde Sopexa een verbond met het Productschap voor Pluimvee en Eieren om rosé samen met kip te 'pluggen' via kiprecepten met rosé.

'De consument heeft een gebruiksaanwijzing nodig en het moet nu eenmaal haalbaar zijn voor de huisvrouw', verklaart Le Roux z'n inspanningen. Gerhard Horstink, oenoloog en wijnadviseur in Hoogerheide, ziet dat de aanpak van Le Roux vruchten afwerpt. 'De drukte die Sopexa maakt, wordt overgenomen door de vakbladen en de handel. En door die promotie gaan nu de consumenten er zelf in geloven. Nederlandse consumenten nemen weinig initiatief, je moet ze opporren.'

Dat is ook de mening van maître Raben. 'Je moet er moeite voor doen', weet hij. 'Rosé leeft niet. Hij heeft het imago van vakantiewijn voor op het terras. Maar je kunt rosé uitstekend drinken bij een beetje gegrilde visgerechten en natuurlijk bij salades. Ik adviseer rosé bij onze salade met eendenborst. Maar je moet de mensen wel opvoeden.' Steeds meer wijnliefhebbers erkennen inmiddels dat een aantal rosé-soorten een goed alternatief is voor de wat complexere droge witte wijnen.

'Ik heb de indruk dat de goede rosé een soort cult aan het worden is. Maar dan beslist geen zoete', meent wijntapper Van den Berg zelfs. Sinds vorige zomer gaan ze bij hem opeens met doosjes tegelijk de deur uit. 'Uit Italië, Chili, Sicilië, zelfs Spanje. Maar niet uit Anjou. Terwijl er toch hele mooie Rosé d'Anjou is, maar die krijg je niet meer verkocht. Die hebben de rekening uit de jaren zeventig moeten betalen. Maar de mensen die nu zeggen: ''Bah, rosé'', lopen in elk geval mijlenver achter.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden