postuum

Ronald Gerritse: ambtenaar die geen taboe schuwde

Doctor in de economie Ronald Gerritse schopte met genoegen tegen de hypotheekrenteaftrek, de aanrechtsubsidie, AOW, WW en de zorgkosten. Al snel werd in Den Haag over 'abattoir-Gerritse' gesproken. Twee en een half jaar geleden werd hij topman van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Nu is hij op 61-jarige leeftijd overleden.

Ronald Gerritse in 2011 Beeld anp

Een superambtenaar die met genoegen tegen heilige huisjes aantrapte, ging in 2011 toezicht houden op het gedrag van de financiële sector. Ronald Gerritse, voormalige secretaris-generaal van het ministerie van Financiën, tevens schatkistbewaarder, volgde Hans Hoogervorst op. Die wist een jaar eerder de prestigieuze voorzittersfunctie van de IASB (International Accounting Standards Board) in Londen te bemachtigen.

Tot begin 2009 kenden alleen Haagse insiders Gerritse. Loyaal liep hij altijd een meter achter zijn politieke bazen, wars van de ijdelheid die in Den Haag carrières laat bloeien en breken. PvdA-ministers zoals Ad Melkert, Willem Vermeend, Wouter Bos en Klaas de Vries voeren blind op hun hoogste ambtenaar. Steevast uitgerust met een sjekkie onder zijn druipsnor - 'geen bloempot op Sociale Zaken was veilig', herinnert De Vries zich.

Met Gerrit Zalm, de langst zittende minister van Financiën, had Gerritse al sinds de universiteit een meer dan zakelijke band. Dat is de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar ook Bos en oud-premier Balkenende de leermeesters van Gerritse zagen langstrekken.

Toezicht
Op alledrie - Zalm, Bos en Balkenende - ging Gerritse toezicht houden. Want de AFM is naast beurswaakhond, toezichthouder van de banken en Zalm ledde nu ABN Amro. De AFM volgt evenzeer het gedrag van de accountants waar Bos en Balkenende emplooi hebben gevonden. Bos werkt voor KPMG, Balkenende voor Ernst & Young. Leidend beginsel van de AFM is 'het vertrouwen van consumenten en bedrijven in de financiële markten versterken'. Pikant: AFM achtte Zalm, door zijn DSB-verleden, ongeschikt als ABN Amro-baas.

In maart 2009 trad Gerritse van achter de coulissen in het volle licht van de publieke bekendheid. Het was de lijst-Gerritse die zijn naam vestigde. De lijst bevatte bezuinigingsvoorstellen, met als bijzonderheid dat voor Gerritse geen enkel taboe bestond. De doctor in de economie schopte met genoegen tegen de hypotheekrenteaftrek, de aanrechtsubsidie, AOW, WW en de zorgkosten. Al snel werd in Den Haag over 'abattoir-Gerritse' gesproken.

Het slachthuis was geen lang leven beschoren. Veel plannen en de daarbij behorende bezuinigingsmiljarden lekten uit. En er was altijd wel een partij in wier kraam ze niet te pas kwamen. Balkenende legde een taboe op de hypotheekrenteaftrek, ChristenUnie-leider Rouvout op de aanrechtsubsidie en Bos merkte fijntjes op: 'Het beste recept voor vertraging is een debat over wat we niet gaan doen.'

Schildpad
Nadien is weinig van Gerritse vernomen. Even stak hij als een schildpad zijn kop naar buiten met de naar hem genoemde heilige huisjes-lijst. En na het heftige debat over het taboe erop, trok de schildpad zijn kop weer in.

Dat lijkt niet erg op de wijze van opereren van Hans Hoogervorst als AFM-voorzitter. Hij genoot zichtbaar van elke representant van de financiële sector die hij op de kast had weten te jagen. Dat is van de beminnelijke en gelijkmoedige analyticus Gerritse nauwelijks voor te stellen.

Dit profiel is in februari 2011 in de Volkskrant verschenen. Bij het overlijden van Gerritse publiceert Volkskrant.nl het opnieuw in licht gewijzigde vorm.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden