Rioolreiniging niet blij met vochtige doekjes

Hygiënedoekjes veroorzaken verstoppingen in waterzuiveringsinstallaties

Hygiënedoekjes in alle soorten en maten zijn populair. Volgens veel verpakking mag het merendeel na gebruik door de wc worden weggespoeld. Nee, zeggen de rioolbazen. 'Die doekjes moeten bij het restafval.'

Foto anp

Nooit geweten hoeveel soorten doekjes er in een huishouden circuleren. Natuurlijk zijn er de vochtige doekjes om babybilletjes schoon te maken en allerhande andere hygiënedoekjes. Maar er bestaan ook meubeldoekjes, computerdoekjes en brillendoekjes. We blijken ze na gebruik massaal door het toilet te spoelen. Net als maandverband, 'intiemdoekjes', wegwerpslipjes, vaatdoekjes, ja zelfs dweilen treffen de mannen van de rioolreiniging aan in de krochten van het anonieme afvoerstelsel.

Vanwege al die weggeworpen doekjes kampt het Nederlandse riool met een probleem. Gemeenten, waterschappen en de rioleringsbranche trekken aan de bel. De wc thuis raakt erdoor verstopt waardoor particuliere reinigingsbedrijven moeten uitrukken. 'Eenmaal in het riool slaan de gemalen dicht door al dat onafbreekbaar textiel, en verderop in de eerste zeef van de waterzuiveringsinstallatie treden verstoppingen op, die veel extra onderhoudsgeld vergen', zegt Hugo Gastkemper, directeur van rioolbranche-organisatie Stichting Rioned.

Alleen papier

Rioned ondertekende onlangs een petitie voor strakkere regels, een strenger toelatingsbeleid voor vochtige doekjes en meer voorlichting aan huishoudens. 'Spoel alleen droog toiletpapier door de wc, dus papier voor plas en poep. Alle vochtige doekjes, ook als ze voor ontlasting zijn gebruikt, kunnen beter bij het restafval', aldus Rioned.

De organisatie staat niet alleen. Wereldwijd tekenden ruim tweehonderd organisaties uit zestien landen het document. In Nederland werd het probleem al jaren geleden het eerst gesignaleerd. Logisch, want Nederland heeft het dichtste rioolnet ter wereld.

Het verwarrende aan het probleem is dat sinds een paar jaar sprake is van etikettering op de vochtige doekjes. Wie in de supermarkt langs de schappen loopt, ziet op het merendeel van de pakketjes het logo van een wc met een open klep. Op slechts een enkele verpakking is dit logo afgebeeld met een kruis erdoor, ten teken dat het bij het restafval moet.

(Artikel gaat verder onder afbeelding)

Foto Han Hoogerbrugge

Maar dat logo is niet vastgesteld na onafhankelijk onderzoek, blijkt na enig doorvragen. 'De producenten hebben dat logo op basis van eigen testprotocollen ontwikkeld', zegt Rioned. 'Onze goedkeuring hebben ze niet gekregen', zegt Gastkemper. 'Ook de biologisch afbreekbare doekjes zijn natuurlijk nooit afgebroken in de paar uur dat ze door het riool bij de zuivering aankomen.'

Het is allemaal uiterst verwarrend voor de consument, erkent hij. 'De consument weet niet welke claims bij welke logo's kloppen. En de praktijk is dat de verstoppingen en pompstoringen in het riool blijven bestaan.'

Branche-organisatie van was- en reinigingsmiddelenfabrikanten NVZ snapt het rioolprobleem, maar houdt vast aan het logo en eigen testprotocol. 'Het doorspoellogo staat garant voor veilige afvoer', zegt directeur Hans Razenberg. 'We hebben er een speciaal overlegorgaan voor opgericht, het platform 'vochtige doekjes'.

Fabrikanten hebben veel geld en moeite gestoken om de verpakkingen te voorzien van het logo. Mensen moeten de verpakking actief lezen. Op de site weetwatjedoorspoelt.nl staan alle symbolen voorzien van alle informatie.'

Volgens de NVZ is het daarom tijd voor een bewustwordingscampagne. 'Burgers moeten geen vaatdoeken en wegwerpondergoed doortrekken. De discipline is kennelijk weggezakt.'

Die mening is ook Ronald van Welie toegedaan. Hij is directeur van de branche-organisatie NCV-cosmetica. 'De problemen in de afvalwatersystemen zijn goeddeels te verklaren doordat de consument de labeling op de etiketten niet goed opvolgt', aldus Van Welie. Een strengere richtlijn voor de doorspoelbaarheid is niet nodig. 'De huidige richtlijn is opgesteld door de Europese doekjesproducenten waarbij Europese en Amerikaanse afvalwater-organisaties zijn geconsulteerd. Er moet gewoon een goede voorlichtingscampagne komen om het bewustzijn van de consument op te vijzelen.'

Riool raakt verstopt

Rioolreinigingsbedrijf Teeuwissen in Huizen heeft een hard hoofd in bewustwordingscampagnes. 'Mensen lezen die verpakking gewoon niet', zegt adjunct-directeur Evert van Vliet, tevens voorzitter van de Afdeling Rioleringsbeheer van branche-organisatie Vereniging Afvalbedrijven.

Van Vliet: 'We hebben de laatste dertig jaar een heel andere samenleving gekregen. Mensen deponeren van alles maar gewoon in de wc. Met de reiniging van riolen en gemalen halen we containers vol ongewenst spul uit het riool. Verstoppingen en storingen, vaak op ongelegen momenten, zijn aan de orde van de dag. En dan zit in een hele woonwijk in de problemen. Met alle respect voor de campagne in Limburg, maar alle vochtige doekjes horen gewoon bij het restafval. Het probleem is pas opgelost als die doekjes in het geheel niet meer worden doorgespoeld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.