Rijscholen waarschuwen Tweede Kamer voor onbekwame rij-instructeurs

Brancheorganisaties willen wettelijke drempels om de wildgroei aan 'onbekwame' rij-instructeurs tegen te gaan. 'De beroepsgroep wordt steeds meer gezien als afvoerputje van de maatschappij.'

Lesauto in Rotterdam. De rijschool speelt geen rol in het verhaal Beeld Najib Nafid

Rijlessen in ruil voor seksuele diensten. Fraude. Bijzondere verrichtingen die worden gekocht in plaats van behaald. De bloemlezing van wantoestanden in de rijschoolsector die brancheorganisaties Bovag, Vereniging Rijschool Belang (VRB) en Federatie Aurorijschool Management (FAM), vorige week naar de Tweede Kamer stuurden, werpt geen positief licht op de rijschoolbranche.

Harde cijfers ontbreken, maar volgens Bovag-woordvoerder Tom Huyskens zorgt een 'groeiende minderheid' van de ruim 8.000 Nederlandse rijscholen ervoor dat 'het respectabele beroep van rij-instructeur' op het spel staat. 'De beroepsgroep wordt steeds meer gezien als het afvoerputje van de maatschappij', zegt Huyskens. 'De verkeersveiligheid staat op het spel.'

40 uur stage

In de analyse van de brancheorganisaties - die samen circa 1.300 rijscholen vertegenwoordigen en naar eigen zeggen goed zijn voor ruim 30 procent van de CBR- en CCV-examens - staan twee problemen centraal. De exponentiële toename van het aantal rijscholen en instructeurs sinds 2005, terwijl het aantal nieuwe leerlingen stabiel bleef. En het gemak waarmee je volgens de brancheorganisaties instructeur of rijschoolhouder kunt worden.

Dat kan in zes maanden en na 40 uur stage. 'Een schooldiploma op lbo- of vmbo-niveau is genoeg', zegt Huyskens. 'Doordat er weinig werk in loondienst is, starten veel instructeurs meteen hun eigen zaak. Dubbele bediening in je auto, een inschrijving bij de Kamer van Koophandel, meer heb je niet nodig.'

Veel van die startende rijschoolhouders zijn echter nog niet bekwaam genoeg om les te geven en concurreren bestaande rijscholen weg met woekertarieven, zo stellen de brancheorganisaties. 'Maar die gelukszoekers hebben geen kaas gegeten van het ondernemerschap', zegt Huyskens. 'Ze hanteren stuntprijzen, maar als ze erachter komen dat ze belastingen en premies moeten betalen, vertrekken ze met de noorderzon en blijven leerlingen die vooraf voor een lespakket hebben betaald met lege handen achter.' Bovag, VRB en FAM roepen minister Schultz van Infrastructuur en Milieu (I&M) daarom op om de Wet Rijonderricht Motorrijtuigen, die sowieso moet worden herzien, aan te passen. Ze pleiten onder meer voor een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), een langere praktijkstage, een steekproefsgewijze controle op deze stage en een effectievere invulling van de verplichte periodieke bijscholing.

Prijzenslag

Jim Schouten, directeur van het IBKI, het uitvoeringsorgaan dat belast is met de examinering en de bijscholing van instructeurs, denkt er het zijne van. 'Ik herken dat er sprake is van een vechtmarkt en een prijzenslag', zegt hij. 'Maar daarna wordt het spannend: geven instructeurs die lagere tarieven hanteren ook slechter les?' De brancheorganisaties constateren volgens Schouten impliciet en zonder adequate onderbouwing dat er een verband zou bestaan tussen lestarieven en kwaliteit. 'Wellicht is hun standpunt ingegeven om de markt te reguleren en bestaande rijschoolhouders te beschermen. Volgens mij vond Plato zijn leerlingen ook nooit zo goed.' Dat onbekwame instructeurs met leerlingen de weg opgaan, is volgens Schouten ondenkbaar.

Het CBR, belast met de examinering van leerlingen, houdt zich op de vlakte. Een woordvoerder laat weten dat 'incidenteel' examinatoren worden bedreigd om leerlingen te laten slagen, maar 'als je slaagt voor je rijexamen kun je veilig rijden'. Sinds juli controleert het CBR wel steekproefsgewijs of instructeurs die hun leerling examen laten doen over een geldig instructeurcertificaat, de WRM-pas, beschikken. Verder zegt het orgaan zich vooral te concentreren op leerlingen en het beoordelen van hun rijvaardigheden.

SP-Kamerlid Eric Smaling, woordvoerder voor Milieu, Verkeer en Ontwikkelingssamenwerking, pleit net als de brancheorganisaties voor hard ingrijpen van de minister. 'Schultz is een aartsliberaal. Ze concurreren elkaar maar kapot, denkt zij, dan heeft de leerling de benefits. Maar dat werkt overduidelijk niet in deze branche', zegt Smaling. 'De kwaliteit van lesgeven is in het geding: er worden te lage eisen gesteld aan instructeurs en er geven mensen les die over onvoldoende capaciteiten beschikken. De sector mag niet op deze manier naar de sodemieter gaan.'

Een woordvoerder van het CBR laat weten dat 'incidenteel' examinatoren worden bedreigd om leerlingen te laten slagen, maar 'als je slaagt voor je rijexamen kun je veilig rijden' Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden