Rijkste 1 procent bezit bijna 28 procent van het totaal vermogen in Nederland

De allerrijksten zijn wederom rijker geworden, maar voor het eerst sinds de crisis is hun aandeel in het totale vermogen in Nederland iets gedaald. De rijkste 1 procent bezat in 2015 ruim 295 miljard euro aan privaat vermogen, bijna 28 procent van het totaal. Een jaar eerder had die 1 procent nog 28,5 procent van het vermogen in Nederland in handen.

Bezoekers op de beurs Masters of Luxury. Beeld Foto Co de Kruijf / Hollandse Hoogte

De verklaring voor deze knik zit in de gestegen huizenprijzen. Daarvan profiteren gewone huishoudens veel meer dan de rijksten, die ook veel ander vermogen hebben dan de eigen woning.

Dat blijkt uit de nieuwste cijfers over de vermogens van de rijkste 1 en 0,1 procent, die de Volkskrant heeft opgevraagd bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ook bij de 0,1 procent 'superrijken' daalde het aandeel in het totale vermogen voor het eerst iets, na een jarenlange stijging. Deze ruim 7.500 rijkste huishoudens bezaten ruim 117 miljard van de in totaal 1.061 miljard aan vermogen in Nederland, ofwel ruim 15,5 miljoen per huishouden. Dat is 11 procent, ook een fractie minder dan een jaar eerder. Het gaat hierbij om privaat vermogen: aandelen, bank- en spaarrekeningen, huizen en andere bezittingen. Bij de berekeningen zijn de pensioenen niet meegeteld.

Het CBS doet dat omdat mensen nu niet bij hun pensioen kunnen om pakweg de studie van hun kind te betalen. Het is geen 'vrij' vermogen. Worden de meer dan 1.000 miljard euro voor de oude dag wel meegerekend, wat volgens critici zou moeten, dan is de vermogenskloof een stuk kleiner. Hoeveel precies weet het CBS niet; er wordt nog aan een methode gewerkt om de vermogensverdeling inclusief pensioenen uit te rekenen. Maar ook inclusief de pensioenen is er sprake van een 'relatief grote ongelijkheid in vermogen', zegt Peter Hein van Mulligen, de hoofdeconoom van het CBS. De vermogenskloof is aanzienlijk groter dan de inkomensverschillen in Nederland, die volgens het CBS al jaren relatief klein en stabiel zijn.

De vermogensongelijkheid - en de vraag hoe groot en erg die precies is - leidt ook in Nederland tot fel maatschappelijk debat sinds het uitkomen drie jaar geleden van de bestseller Kapitaal in de 21ste Eeuw van Thomas Piketty. Daarin stelt de Franse econoom dat de verschillen tussen arm en rijk steeds groter zullen worden doordat de arbeid van de eerste groep minder rendement oplevert dan het vermogen van de laatste groep.

In een artikel voor de economensite Me Judice betoogden de hoogleraren Wiemer Salverda en Bas van Bavel recentelijk dat de vermogensongelijkheid veel groter is dan uit de CBS-cijfers blijkt. Zo hebben de rijkste Nederlanders in de Quote500 ruim twee keer zo veel vermogen dan de vergelijkbare groep bij het CBS. Dat zou aan 'wensdenken' doen door Nederland voor te stellen als 'een gelijk landje'. Volgens CBS-hoofdeconoom Van Mulligen klopt het verwijt van 'wensdenken' niet. De verschillen met Quote verklaart hij uit het feit dat het zakenblad andere bronnen gebruikt.

Lees verder

Topeconoom Branko Milanovic over het begin van het einde
Topeconoom Branko Milanovic waarschuwt voor 19de-eeuwse toestanden. Zijn onderzoek bewijst wat de onderbuik al aanvoelde: globalisering maakt Aziaten rijker, maar een grote groep westerlingen valt buiten de boot.

Ongelijkheid in Nederland: 'We hebben Piketty hier niet nodig'
Hoe groot is de kloof tussen rijk en arm in Nederland? Wordt ze dieper of vlakt ze juist af? En wat moet de overheid doen? De topeconomen Koen Caminada en Wiemer Salverda gaan het grote ongelijkheidsdebat aan. De data zijn hetzelfde, maar hun conclusies vaak anders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.