Rijke landen grote verliezers bij belastingontwijking bedrijven

Niet de arme, maar juist de rijke landen zijn de grote verliezers bij de belastingontwijking door multinationals. De grootste verliezers zijn de Verenigde Staten zelf, Duitsland en Canada. Dat blijkt uit onderzoek van Tax Justice Network in Londen naar belastinggegevens van vijfhonderd Amerikaanse bedrijven.

volgens Tax Justice is 90 procent van de weggesluisde winst afkomstig uit twaalf landen, alle lid van de G-20.Beeld thinkstock

Volgens de onderzoekers verplaatsten de onderzochte concerns in 2012 voor 500- tot 700 miljard dollar aan winsten naar landen waar het belastingklimaat milder is.

Het is voor het eerst dat per land wordt onderzocht hoeveel winst er wordt weggesluisd of juist erin komt. Tot nu toe bestond het beeld dat vooral uit ontwikkelingslanden winst wordt weggesluisd. Maar volgens Tax Justice is 90 procent van de weggesluisde winst afkomstig uit twaalf landen, alle lid van de G-20 en bijna allemaal ook van de OESO (Organisatie van Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de rijkere landen).

Ontwikkelingslanden komen in de ranglijst niet voor. Niet omdat daar geen winst wordt weggesluisd, integendeel. Eerder toonde het IMF al aan dat juist ontwikkelingslanden erg gevoelig zijn voor het wegsluizen van winst en dat hun belastingdiensten niet zijn opgewassen tegen de fiscalisten van de multinationals. In ontwikkelingslanden gaat het veelal om honderden miljoenen euro's. In de rijkere landen gaat het om vele miljarden, simpelweg omdat de operaties van de multinationals daar veel groter zijn.

Dat de VS het land is waaruit veruit de meeste winst wordt weggesluisd, komt volgens Francis Weyzig, die namens OxfamNovib nauw samenwerkte met de onderzoekers van Tax Justice, grotendeels door de opzet van het onderzoek. Tax Justice koos voor het uitpluizen van gegevens van Amerikaanse multinationals omdat die gegevens voorhanden waren. 'Als we hetzelfde zouden doen voor bijvoorbeeld Franse multinationals, zouden we waarschijnlijk zien dat juist Frankrijk de grootste verliezer is.' Maar volgens hem toont het onderzoek wel aan dat het juist de rijke landen zijn die de grootste winstsommen uit hun land zien verdwijnen.

Uit het onderzoek blijkt ook waar die winst allemaal heen gaat: tweederde van de hele stroom gaat naar vijf landen. Nederland, Luxemburg, Ierland, Bermuda en Zwitserland. Naar het Atlantische paradijs Bermuda gaat het meeste. Amerikaanse multinationals boekten 80 miljard dollar aan winst, meer dan in Japan, China, Frankrijk en Duitsland bij elkaar. Van alle Amerikaanse winsten valt 3,3 procent op Bermuda, terwijl er vrijwel geen investeringen zijn gedaan en er nagenoeg niemand voor deze multinationals werkt.

Maar van een reeks echte belastingparadijzen, zoals de Britse Maagdeneilanden, de Kaaimaneilanden en Jersey zijn geen gegevens voorhanden. Mogelijk gaat daar nog meer heen.

Belastingontwijking ligt steeds meer onder vuur. Komend weekeinde maken de regeringsleiders van de G20 in het Turkse Antalya, waar hun tiende topconferentie wordt gehouden, naar verwachting afspraken over bestrijding van belastingontwijking, op basis van een plan dat ruim een maand geleden door de OESO werd voorbereid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden