Rijk remt nieuwbouw woningen

Het rijk heeft de bouw van nieuwe woningen door woningcorporaties jarenlang belemmerd. Mede daardoor is er op dit moment een groot tekort aan betaalbare huurwoningen....

Van onze verslaggever Sanne ten Hoove

Dat schrijft het Centraal Plan Bureau (CPB) in een studie die dinsdag is verschenen. Volgens de onderzoekers heeft het rijk sinds de jaren tachtig het beleid steeds gewijzigd. Dat zorgde voor zoveel onzekerheid dat corporaties hun nieuwbouwproductie terugschroefden.

Eerst moesten ze duurdere huurwoningen bouwen en zich niet teveel richten op aantallen. Eind jaren negentig moesten ze vooral koopwoningen bouwen, want daar was veel vraag naar. Toen de koopmarkt begin deze eeuw inzakte, moest het roer opnieuw om: corporaties moesten weer huurwoningen gaan bouwen. Ze kregen de schuld dat ze daar onvoldoende van hadden gebouwd.

Woningcorporaties kunnen moeilijk op deze veranderingen inspelen, stelt het CPB in het rapport Investeringsprikkels voor woningcorporaties. Dat komt doordat bouwplannen een lange looptijd kennen. Corporaties werden echter terughoudend met het ontwikkelen van nieuwe woningen. Tussen 1996 en 2002 daalde hun bouwproductie gestaag, wat leidde tot een hernieuwd woningtekort.

De verzelfstandiging van de woningcorporaties, in 1995, heeft de situatie verergerd, meent het CPB. De overheid schafte binnen twee jaar alle bouwsubsidies af en maakte corporaties zelf verantwoordelijk voor hun begroting. ‘Hierdoor is een prikkel om te investeren in nieuwe sociale huurwoningen verminderd’, schrijven de onderzoekers.

Lokale bestuurders besteden vaak onvoldoende aandacht aan woningbouw, blijkt uit de CPB-studie. Ze laten bijvoorbeeld na om met corporaties harde afspraken te maken over het aantal nieuw te bouwen woningen. Er zijn echter ook gemeenten die grond onder kostprijs verkopen om zo sociale woningbouw mogelijk te maken.

Corporaties hebben genoeg geld om woningen te bouwen, blijkt keer op keer uit cijfers. Gezamenlijk hebben ze tien miljard euro aan overtollig vermogen. Enkele corporaties, vooral in de grote steden, kampen met geldgebrek.

Minister Dekker van VROM wil dat woningcorporaties tot 2010 80 duizend huurwoningen en 31 duizend koopwoningen bouwen. In ruil daarvoor krijgen ze meer ruimte om de huren te verhogen. Het CPB betwijfelt of corporaties hierdoor worden geprikkeld om meer te bouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden