Reuzenkrediet behoedt Rusland niet alleen voor devaluatie roebel, maar ook voor chaos IMF leent Moskou veel meer dan was verwacht

De Russische regering krijgt een reuzenkrediet van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank om het hoofd te bieden aan de financiële crisis waarmee het land de afgelopen maanden te kampen heeft....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Volgens de Russische onderhandelaar Anatoli Tsjoebais krijgt Rusland dit jaar 29 miljard gulden aan extra kredieten. Afgesproken is dat twaalf miljard gulden meteen beschikbaar komt na een speciale vergadering van het bestuur van het IMF aanstaande maandag. In totaal krijgt Rusland dit jaar 25 miljard gulden, waarvan 3,4 miljard van de Wereldbank en 1,2 miljard van Japan.

In 1999 krijgt Rusland nog eens 15,6 miljard gulden. Daarvan wordt het leeuwendeel, 8,6 miljard, door de Wereldbank ter beschikking gesteld. De rest komt van het IMF en Japan (1,8 miljard gulden). De bedoeling is dat Rusland de IMF-gelden alleen aanspreekt in geval van nood, om de roebel op peil te houden.

Russische financiële deskundigen reageerden opgetogen op het nieuws van het internationale steunpakket, dat groter uitvalt dan verwacht. 'Dit is een belangrijke overwinning', zei een van hen.

Op de Moskouse beurs schoten de belangrijkste aandelen meteen met ruim 10 procent omhoog na het nieuws van de lening.

Het IMF en de Wereldbank stonden onder grote druk de Russische regering de helpende hand te bieden. Uitblijven van het steunpakket zou vrijwel zeker geleid hebben tot een devaluatie van de roebel. Daarmee zou alle vooruitgang die de Russische regering de afgelopen jaren met steun van het IMF geboekt heeft in één klap weggevaagd worden. Hun grootste vrees was echter dat er een politieke chaos zou uitbreken in Rusland na een mogelijke devaluatie.

Volgens Tsjoebais, die vorige maand door Jeltsin tot speciaal onderhandelaar met de internationale financiële instellingen werd benoemd, is het gevaar van een devaluatie van de roebel nu geweken. Volgens hem zal het akkoord met het IMF en de Wereldbank het vertrouwen van de markten in het beleid van de regering versterken.

Rusland was de afgelopen maanden in het nauw geraakt doordat de inkomsten uit de olie-export krompendoor de daling van de olieprijzen op de wereldmarkt. Het slinkende vertrouwen in de Russische economie leidde er tegelijkertijd toe dat de rente op de staatsobligaties, waarmee de regering het begrotingstekort financiert, sterk opliep. Sinds begin dit jaar is de rente opgelopen van 24 procent tot 100 procent op jaarbasis.

Tsjoebais kondigde gisteren aan dat de regering zal ophouden nieuwe staatsobligaties uit te geven. Vanaf vandaag krijgen de houders van staatsobligaties de gelegenheid die om te zetten in leningen die gesteld zijn in dollars. De rente daarop is aanzienlijk lager dan die op de binnenlandse markt.

Als concessie aan het IMF heeft de Russische regering beloofd dat het begrotingstekort nog verder zal worden teruggedrongen. Afgesproken is dat het begrotingstekort dit jaar op 5,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp) zal uitkomen. Komend jaar moet het worden verminderd tot 2,8 procent van het bbp.

Marktanalisten waren aanvankelijk bevreesd dat het steunpakket te klein zou uitvallen om de Russische roebel, die de afgelopen tijd onder zware druk staat, te redden van devaluatie. Het afgelopen half jaar heeft de Russische Centrale Bank ruim zestien miljard gulden van zijn valuta-reserves, die toen op ongeveer vijftig miljard stonden, besteed om de roebel te verdedigen.

Volgens Tsjoebais zijn de toegezegde kredieten echter voldoende om Rusland uit de gevarenzone te houden. Hij zei dat buitenlandse banken Moskou nog eens twintig miljard gulden aan kredieten hadden aangeboden, maar dat de regering dat aanbod had afgeslagen. 'Dit bedrag is wat we nodig hebben om uit de huidige crisis te komen en een begin te maken om onze schulden ter verminderen', zei hij.

De nieuwe regering onder leiding van premier Kirijenko heeft al flink het mes gezet in de lopende begroting. Verder is het kabinet een offensief tegen belastingontduikers begonnen om te proberen een eind te maken aan het chronische probleem van tegenvallende belastinginkomsten.

Het Russische parlement moet nog zijn definitieve goedkeuring geven aan het pakket noodmaatregelen dat de regering voorgesteld heeft om de financiële crisis te lijf te gaan, maar kennelijk hebben het IMF en de Wereldbank er voldoende vertrouwen in dat de maatregelen erdoor komen.

Een Russische regeringsfunctionaris waarschuwde het parlement gisteren dat het kabinet zijn toevlucht zal nemen tot extra maatregelen, als de Doema het anti-crisispakket tegenhoudt. Verwacht wordt dat president Jeltsin dan zal ingrijpen en de maatregelen per decreet zal invoeren.

De belofte dat nog verder zal worden gesnoeid op de overheidsuitgaven betekenen een politiek risico voor de regering, die nu al onder zware druk staat van protesterende werknemers die hun achterstallige lonen eisen. Dankzij de nieuwe kredieten krijgt de regering nu een adempauze.

Maar de vraag is of Jeltsin, wiens populariteit tot het nulpunt gedaald is, de hand zal houden aan de bezuinigingsmaatregelen als de sociale spanning aanhoudt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.