Reumafonds en Plan verliezen inkomsten

Bijna alle goede doelen zien hun inkomsten stijgen. De paar charitatieve instellingen waar donateurs weglopen, hebben allemaal een eigen verhaal....

De komst van een nieuwe accountant scheelt het Reumafonds dit jaar op papier 3,6 miljoen euro aan inkomsten. De aanpassing van de boekhouding was noodzakelijk omdat KPMG het niet acceptabel vond dat het goede doel de inkomsten uit nalatenschappen al noteerde ver voordat het geld op de rekening binnenkwam. Nu telt de erfenis pas mee als het geld daadwerkelijk op de bankrekening is gestort.

De vorige accountant – Ernst & Young – hield er een minder behoudende methode op na. Als een notaris had opgebeld dat er een erfenis voor het Reumafonds aankwam, mocht de charitatieve instelling al net doen alsof het geld was ontvangen. Door de trage afhandeling van nalatenschappen kwam het geld echter veel later binnen en ook de bedragen klopten niet helemaal. ‘De nieuwe accountant vond dat niet acceptabel’, zegt een woordvoerder van het Reumafonds. ‘Dus hebben we besloten in één keer over te stappen naar de nieuwe berekeningsmethode.’

Door de noodgedwongen aanpassing van de inkomsten duikelt het Reumafonds uit de toptwintig van grootste goede doelen. Terwijl het fonds de afgelopen jaren 11 à 12 miljoen euro ophaalde bij donateurs, bleef de teller in 2005 steken op 6,8 miljoen euro. Naast de afboeking van 3,6 miljoen euro vielen de opbrengsten uit fondsenwerving toch al tegen.

Ook voor dit jaar voorziet het Reumafonds een tegenvallende opbrengst. De organisatie gaat er in zijn begroting voor 2006 van uit dat de uitgaven 1,5 miljoen hoger zijn dan de inkomsten. ‘We willen continuïteit in onze bestedingen, omdat we langlopende projecten steunen’, verklaart de woordvoerder.

Het Reumafonds vangt het gat in de begroting op door in te teren op zijn reserve. Dat interen is mogelijk nu het fonds zijn vakantieverblijf Groot Stokkert voor ruim 6 miljoen euro van de hand heeft gedaan. ‘Van dit verblijf maakten verhoudingsgewijs weinig reumapatiënten gebruik, terwijl het wel 2,5 miljoen van onze inkomsten opslokte’, aldus de woordvoerder.

In de tegenvallende inkomsten staat het Reumafonds nagenoeg alleen. Van de twintig grootste goede doelen zijn er slechts vier die hun inkomsten zagen dalen. Naast het Reumafonds (dat uit de toptwintig zakte) zijn dat Plan Nederland, Greenpeace, Cordaid en de Hartstichting.

Bij al deze dalingen is sprake van individuele oorzaken, constateert hoogleraar filantropie Theo Schuyt van de Vrije Universiteit. ‘De trend is duidelijk omhoog. Je kunt ook niet zeggen dat een bepaalde sector – milieu, ontwikkelingshulp of gezondheidszorg – uit de mode is. Als er een daling is, heeft dat in de regel een specifieke oorzaak.’

De neergang van Plan Nederland (voorheen Foster Parents Plan) is gerekend in miljoenen het grootst. Het fonds is vorig jaar vijf miljoen euro kwijtgeraakt doordat er te weinig nieuwe sponsors voor kinderen in ontwikkelingslanden zijn gevonden. Het aantal gesponsorde kinderen daalde met 15 duizend naar 160 duizend. Plan Nederland heeft vooral moeite nieuwe donateurs te vinden; vorig jaar waren dat er 2916. Deze tegenvaller komt bovenop de neergang die het fonds al twee jaar ervaart.

Jarenlang stond Plan Nederland bovenaan in de lijstjes met inkomsten. In 2002 haalde de organisatie nog 74 miljoen op; sindsdien is Plan 40 procent van zijn inkomsten kwijtgeraakt.

De duikeling is veroorzaakt door twee affaires. Nadat werd betwijfeld of geld in Haïti wel juist werd besteed, liepen donateurs weg. Daarbij kwam dat interim manager Rolph Pagano voor een werkweek van drie dagen 18 duizend euro opstreek; een bedrag dat veel woede opriep bij de donateurs.

Plan Nederland heeft sindsdien schoon schip gemaakt en poogt met man en macht de neergang te stuiten. Vooralsnog tevergeefs, ook omdat naar eigen zeggen de donaties uit het bedrijfsleven niet van de grond komen.

Plan heeft daarbij als nadeel dat de organisatie heeft besloten wereldwijd nog maar één naam te voeren. Het in Nederland bekende Fosters Parents Plan moest, net als vier andere bekende namen in het buitenland, verdwijnen. De naamsbekendheid van Plan is in vier jaar tijd verhoogd van 14 naar 60 procent, maar blijft nog altijd achter bij de oude bekendheid.

De Hartstichting, die in 2004 met een salarisrel werd geconfronteerd, lijkt minder blijvende schade te ondervinden. De achterban van de filantropische instelling toonde zich het afgelopen jaar trouw en vergevingsgezind. Een extra mailingsactie hielp daarbij.

De lichte daling van inkomsten wist de Hartstichting op te vangen door flink te snijden in de kosten; op het hoofdkantoor verdwenen ongeveer vijftien banen. Dankzij de sanering kon de Hartstichting zelfs enkele miljoenen meer uitgeven aan zijn doelstellingen.

Greenpeace zag het aantal leden met 32 duizend teruglopen naar 580 duizend. De milieuorganisatie heeft vooral moeite nieuwe donateurs te vinden. Vandaar dat Greenpeace extra moeite doet om bestaande donateurs aan zich te binden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden