Inter

'Renteverlaging van de ECB is geen gamechanger'

De hoofdeconoom van vermogensbeheerder Robeco relativeert de felle kritiek op de rente-verlaging. 'De ECB heeft geen andere keuze.'

ECB-president Mario Draghi tijdens de aankondiging van de renteverlaging donderdag. Beeld AP

Voormalig president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank noemde Mario Draghi een kamikazepiloot. Andere economen spraken van 'genocide op het spaarvermogen' of 'vernietiging van de pensioenen'.

Ongekend fel is de kritiek van het financiële establishment op de maatregelen van de ECB. Met de renteverlagingen en het nog harder laten draaien van de geldpers riskeert de bank de ineenstorting van de pensioenen, een valuta-oorlog en hyperinflatie. Niettemin stemden maar twee personen in het 24 leden tellende ECB-bestuur tegen de maatregelen. Léon Cornelissen, hoofdeconoom van vermogensbeheerder Robeco Groep, vindt de kritiek op Draghi overdreven. Hij heeft zelfs lof voor de moed van Draghi en zijn medebestuursleden om nog een stap verder te gaan.

Iedereen valt over Draghi heen. Ze lijken in Frankfurt in een soort ivoren toren te vergaderen waar ze niet horen wat de buitenwereld zegt.

'Ach, die kritiek komt toch vooral van Nederland en Duitsland. Daar zitten de haviken. Het is in veel opzichten een ideologische discussie. Veel conservatieven zouden de rente wel willen verhogen in plaats van verlagen, zodat de zombiebanken en zombiebedrijven ten onder gaan, met alle schade van dien.'

Léon Cornelissen, hoofdeconoom van vermogensbeheerder Robeco Groep. Beeld .

De pensioenfondsen hebben het al moeilijk met die lage rente. Nu brengt de ECB de rente nog verder omlaag. De officiële rente gaat naar 0 procent. Dat is desastreus voor de pensioenfondsen.

'Dat is overdreven. De eerste reactie op de maatregelen van Draghi was donderdagmiddag juist een stijging van de lange rente: de rente op langer lopende obligaties. Er wordt nu net gedaan of de ECB die rente bepaalt. Maar de ECB gaat alleen over kortlopende rentes op wat de geldmarkt wordt genoemd. Dat heeft enige invloed op de kapitaalmarkt. Maar dat laatste rentepercentage hangt vooral af van de vraag en het aanbod van kapitaal. En die vraag neemt toe als de inflatie aantrekt en het vertrouwen in de economie groeit. Dat wil de ECB bewerkstelligen en dat kan tot een hogere rente leiden.'

Renteverlaging ECB

Wat betekent de renteverlaging voor u? Lees het hier.
Lees hier de reactie uit den Haag over de renteverlaging van de ECB.

Is het inmiddels geen paniekvoetbal geworden. Gaat de ECB niet veel te ver?

'Nee. Het was donderdag meer van hetzelfde. Geen gamechanger. Als de ECB echt radicale maatregelen zou hebben genomen, was bijvoorbeeld het criterium losgelaten dat het opkoopprogramma naar rato van het ingebrachte kapitaal moet plaatsvinden. Dat had betekend dat de 80 miljard euro die daar nu elke maand in wordt gestoken helemaal in Zuid-Europa had kunnen worden besteed. Dat is niet gebeurd. Ook zou de ECB zijn toevlucht hebben kunnen zoeken tot het bijdrukken van helikoptergeld, waarbij de burgers allemaal gratis geld op hun bankrekening krijgen.'

Al die maat-regelen helpen de economie niet. Of: 'Je kan een paard wel naar de bron brengen, maar je kunt het niet dwingen te drinken.'

'Er is reden om sceptisch te zijn. Maar de Europese economie heeft het vorig jaar beter gedaan. Je kunt dus niet zeggen dat niets helpt. De ECB heeft geen andere keuze. Om voormalig bankpresident Jelle Zijlstra te parafraseren: 'Monetair beleid komt hard aan en moet nog harder aankomen als beleid op andere terreinen faalt.' Vorige maand zei de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble dat 'de opvang van vluchtelingen budgettair neutraal moet worden gefinancierd'. Duitsland en ook Nederland weigeren ondanks de belachelijk hoge handelsoverschotten de economie te stimuleren door het tekort op te laten lopen. Dan dwing je de ECB tot een dergelijk beleid.'

Maar het geld dat de ECB nu over de markt uitstort - 80 miljard per maand - verdwijnt naar de vastgoed- en aandelenmarkt. Er ontstaan zeepbellen.

'Daarom is het TLTRO-programma gelanceerd. Banken kunnen bij de ECB lenen tegen een negatieve rente van -0,4 procent. Voorwaarde is dat ze dat geld ook uitlenen voor investeringen en aankopen. Dat moet banen creëren. Daarnaast verhelpt de ECB zo het probleem dat negatieve rentes het verdienmodel van de banken ondermijnen. Ze hoeven niet alleen te betalen als ze geld stallen bij de ECB, ze krijgen ook geld toe als ze lenen, op voorwaarde dat ze het echt uitlenen.'

Is de angst niet dat deflatie kan omslaan in hyperinflatie en het hele financiële stelsel wordt opgeblazen?

'Daar is geen reden voor. De ECB verwacht dit jaar hoogstens 0,1 procent inflatie. Dat moet 2 procent worden. Maar zeg dat het ineens stijgt naar 4 of 5 procent. Dan kan de rente gewoon worden verhoogd en wordt geld weer duurder.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden