Rekeningrijden: niets is nog zeker

Het nieuwe kabinet wil binnen vier jaar rekeningrijden invoeren. Dat zal de forens zo'n duizend gulden per jaar gaan kosten....

Van onze Haagse redactie

DEN HAAG

Blinde paniek bij autobezitters is nog niet op z'n plaats. De onderhandelaars van Paars II mogen dan voortvarend hebben besloten het rekeningrijden in te voeren, het systeem kan op z'n vroegst in 2001 operationeel zijn.

Pas dan kunnen overal rond de vier grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag) de duizenden poortjes zijn neergezet die moeten signaleren welke auto's passeren. Eindhoven, Den Bosch, Enschede, Amersfoort en andere regionale knooppunten blijft dat vooralsnog bespaard.

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is een beetje overvallen door de plotselinge drang van de politiek om dit punt vast te leggen. Het ministerie is nog in het experimenteerstadium. In het najaar zullen op een weg bij Utrecht vier bedrijven proefdraaien met een aantal geselecteerde automobilisten. Het leveren van de apparatuur voor dit systeem is een aantrekkelijke opdracht, waar nog hard om gevochten zal worden. Naast de duizenden (betaal)poortjes langs de weg, zullen naar verwachting van Verkeer en Waterstaat minimaal 500 duizend auto's moeten worden uitgerust met een apparaatje (mogelijk een chipkaart achter de ruit) dat aan de poortjes een signaal afgeeft.

Totale verrassing heerst er natuurlijk niet op het ministerie. Rekeningrijden wordt daar immers al enige tijd beschouwd als 'het hart van de anti-fileplannen'. Als de verwachtingen uitkomen, zal door de maatregel de verkeersintensiteit op drukke wegvakken met 10 tot 15 procent verminderen. Het aantal file-uren zal dalen met 30 tot 40 procent.

Rekeningrijden geldt volgens de plannen zoals ze er nu liggen alleen in de ochtendspits tussen zes en tien uur. Een automobilist die een poortje passeert en in het bezit is van een chipkaart achter zijn voorruit, betaalt vijf gulden. Wie geen chipkaart heeft wordt gefotografeerd, en is zeven gulden kwijt. Uitwijken naar regionale wegen om de poortjes te ontwijken is onmogelijk, omdat langs alle wegen poortjes komen. De kenners spreken dan ook al van een 'cordon' rond de vier steden.

Om de chipkaarthouders niet steeds rekeningen te hoeven sturen, denkt het ministerie aan een systeem waarbij automobilisten een tegoed storten waarvan elke passage een deel kan worden afgeschreven. Het is ook mogelijk dat bijvoorbeeld eenmaal per jaar een rekening wordt gestuurd, tegelijk met de aanslag voor de motorrijtuigenbelasting.

Niets is echter nog zeker op dat punt. Zeker niet nu de Registratiekamer heeft gezegd zorgen te hebben over de privacygevoeligheid van zo'n systeem.

Er zijn volgens Verkeer en Waterstaat jaarlijks 2,5 miljoen voertuigen die een of meerdere keren de betaalpoortjes passeren. De investeringskosten van het systeem zijn geraamd op 265 miljoen gulden, de jaarlijkse exploitatielasten op ongeveer 120 miljoen. De gemiddelde forens die eenmaal per (werk)dag een poortje passeert, zou jaarlijks dus ongeveer duizend gulden kwijt zijn. Het systeem gaat de staat per jaar maximaal 400 miljoen gulden opleveren, denkt het ministerie.

Maar om het geld gaat het niet. Bedoeling is de forens tot nadenken te dwingen over alternatief vervoer (fiets, tram, trein of bus) of mogelijk een verhuizing. Of dat gaat werken is de vraag: volgens een onderzoeksbureau uit Breda zal een meerderheid van de bedrijven aan werknemers de kosten van het rekeningrijden vergoeden. Dat haalt de prikkel weer weg.

Frank Poorthuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden