Nieuws

Reisbranche lijdt opnieuw onder reisbeperkingen

De reisbranche incasseert nieuwe klappen nu meerdere landen een muur opwerpen om de omikronvariant van het coronavirus buiten de deur te houden. En het herstel was al zo broos, stelt de World Tourism Organization (UNWTO) in haar rapportage van het derde kwartaal. Hoewel het toerisme in de zomer weer aantrok, zijn de inkomsten tijdens de coronacrisis bijna gehalveerd; van 1,7 biljoen dollar in 2019 tot 700 á 800 miljard dit jaar.

Robèrt Misset
Een man klapt parasols uit op het strand van Kuta op Bali, Indonesië. Beeld Made Nagi / EPA
Een man klapt parasols uit op het strand van Kuta op Bali, Indonesië.Beeld Made Nagi / EPA

Frank Oostdam, directeur van brancheorganisatie ANVR, spreekt van ‘alarmerende cijfers’ in een traditioneel bloeiende sector. ‘Vorig jaar was de economische bijdrage van het toerisme nog zo’n 2 biljoen dollar, dat is een twee met twaalf nullen. Maar het was voor de coronacrisis nog 4,5 biljoen. Het toerisme was wereldwijd één van de grootste werkgevers die 10 procent van het bruto nationaal product vertegenwoordigde. Dat is in twee jaar totaal weggevaagd.’

Het economisch bureau van ABN Amro becijferde al eerder dat in Nederland één op de drie reismedewerkers hun baan verloren. Stef Driessen, sector banker leisure bij ABN Amro, zegt dat het vanwege de krapte op de arbeidsmarkt onwaarschijnlijk is dat vacatures snel worden ingevuld.

Hoewel de overheid wederom steunpakketten optuigt voor de sectoren die getroffen zijn door de nieuwe lockdown wijst Driessen op de groeiende coronaschulden in de reisbranche. ‘Zo heeft de reisbranche alles uit de kast getrokken om gestrande reizigers te repatriëren en om ze bij annuleringen te compenseren. De ontvangen steun was zeker in 2020 ontoereikend om dit te kunnen opvangen.’

Niet alleen D-Reizen viel om sinds het uitbreken van de coronacrisis. Het economisch bureau van ABN Amro constateert dat sinds het begin van de pandemie al 25 reisbureaus failliet zijn gegaan. Daarnaast zijn volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 750 reisbureaus, waaronder veel zelfstandig reisagenten, opgeheven.

Belastingschuld

Op basis van data van het CBS concludeert ABN Amro dat 785 reisorganisaties nu gezamenlijk een belastingschuld hebben opgebouwd van 84 miljoen euro. Bedrijven met twee tot vijftig werknemers hebben een gemiddelde schuld van 106.000 euro, terwijl twintig grotere reisbureaus met meer dan vijftig werknemers nog gemiddeld ruim 2,2 miljoen euro aan de Belastingdienst moeten terugbetalen.

De recessie is vooral voelbaar in arme landen die grotendeels afhankelijk zijn van het toerisme. ANVR-directeur Oostdam: ‘In Botswana is 96 procent van de medewerkers in de reisbranche ontslagen. Het aantal bezoekers aan wildparken is zeker in Zuid-Afrika met 90 procent afgenomen. Met als gevolg dat ook het stropen weer exponentieel is toegenomen.’

De reisbranche veerde juist weer op na het versoepelen van de coronamaatregelen en de invoering van de coronapas. ‘De reislust van de Nederlander is onverminderd groot’, aldus bedrijfsadviseur Driessen van ABN Amro. Ook de ANVR noteerde vele boekingen in de zomer en tijdens de herfstvakantie. ‘Nu zakt het weer als een plumpudding in elkaar’, zegt directeur Oostdam.

Reisadviezen

72 reisorganisaties stapten vorige maand naar de rechter om meer transparante reisadviezen van de overheid af te dwingen, vrijdag volgt uitspraak. Woordvoerder Joshua van Eijndhoven van Voja Travel verwijst naar een rapport van de European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) en een advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarin wordt gepleit om de vaccinatiegraad leidend te laten zijn bij reisadviezen.

Van Eijndhoven: ‘En dan moeten overheden zich daaraan houden. De restricties hebben nauwelijks tot geen effect gehad op de bestrijding van de pandemie, ook de omikronvariant laat zich niet afschrikken door reisbeperkingen. Die leiden slechts tot paniek bij regeringen en onzekerheid bij de consument.’

ANVR-directeur Oostdam pleitte al eerder voor een Europees reisbeleid. Nu stuit de reiziger op een lappendeken aan maatregelen. Zo moeten in Oostenrijk ook gevaccineerde reizigers worden getest en sloot Zwitserland vanwege de omikronvariant de grenzen voor reizigers uit Nederland.

Maar ook de consument past nederigheid, aldus Oostdam. ‘Laten we vooral naar onszelf wijzen met ons labbekakkerige gedrag. Ik schrik als ik mensen zonder mondkapje in het openbaar vervoer zie. En je kunt een grauw en een snauw krijgen als je er iets van zegt. Het is frustrerend voor de reisbranche dat landen weer in de kramp schieten en reisbeperkingen opleggen, terwijl het om vaccinaties en gedrag moet gaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden