NieuwsEconomisch steunpakket

Reacties op het economische steunpakket: ‘Ongekend dekt de lading niet’

Het kabinet zet ‘alles op alles’ om de economie overeind te houden. De steunmaatregelen voor ondernemers zijn ‘historisch’. Reacties op de noodplannen vanuit ING, MKB-Nederland en vakbond FNV.

Ministers Wiebes (rechts), Hoekstra (midden) en Koolmees.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Marieke Blom, hoofdeconoom ING

‘De getroffen maatregelen zijn uniek groot. ‘Ongekend’ dekt de lading niet. Dit blijft voor altijd in de schoolboeken economie terugkomen. De overheid is bereid heel veel liquiditeit te verschaffen als je kijkt naar de soepelere belastingheffing.

‘We hebben een rekensom gemaakt op basis van de CBS-gegevens en dan kom je al snel uit op ruim 10 miljard euro aan liquiditeit per maand – circa 5 miljard aan btw, 2 miljard aan vennootschapsbelasting en zo’n 2,5 miljard aan loonbelastingen. Dat is een liquide injectie van zo’n 1 procent van het bruto binnenlands product. Terwijl er tot voor kort nog zo veel mogelijk cash werd geloosd, is er nu een enorme honger naar geld om rekeningen mee te betalen.

‘Bij de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) – de ‘nieuwe werktijdverkorting’ – zit je ook al snel aan 1 miljard euro aan overheidskosten per maand. De overheid zet er niet op in om bedrijven te redden – zoals in Amerika het geval is – maar wil vooral de werkgelegenheid redden. De maatregelen zijn er daarmee op gericht om het weefsel van de economie niet aan te tasten.

‘En dat is terecht. Er bestaat bij economen geen twijfel dat alle registers nu open moeten. Zelfs de meest zuinige economen zullen dat zeggen. Ik ben benieuwd naar welk systeem – het Amerikaanse (weinig sociaal vangnet), Chinese (staatssysteem) of Europese (sociaal contract) – het best uit de crisis komt. Al ben ik blij dat ik in Nederland woon nu, met een robuust economisch weefsel.’

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus. 

Jacco Vonhof, voorzitter MKB-Nederland

‘Het is jammer dat we er een crisis voor nodig hebben, maar de polder heeft wederom zijn bestaansrecht bewezen. We stralen daadkracht en eenheid uit en hebben met zijn allen voor de steunmaatregelen gezorgd: VNO-NCW, LTO, FNV, CNV, VCP – en het kabinet heeft goed geluisterd en bijzonder snel en doeltreffend geacteerd. Dit is zo veel groter dan onze individuele belangen.

‘Maar we zijn er nog lang niet. De vraag ‘hoe nu verder’ blijft: achter elk antwoord schuilen weer twee nieuwe vragen. Toch overheerst het gevoel dat er een bodem is gelegd. De grootste zorgen zijn weggenomen. Al moet er voor individuele ondernemers nog veel worden uitgezocht.

‘Ondernemers in onder meer de reis-, horeca- en evenementenbranche zien momenteel geld verdampen en kijken aan tegen betalingsonmacht: nu geen inkomsten, maar de vaste lasten lopen door. Daar biedt het noodfonds uitkomst en geeft weer perspectief. Voor sommige bedrijven zal de crisis echter te complex blijken: faillissementen liggen op de loer.

‘Maar we doen er momenteel alles aan om de onzekerheid tegen te gaan. De getroffen maatregelen zijn behoorlijk stevig, het tempo waarin wordt gewerkt gaat keihard omhoog. Al is het laveren op dagkoersen, de financiële huishouding van Nederland is op orde en dat zorgt voor enorme mogelijkheden om de economie te stutten.’

Zakaria Boufangacha, arbeidsvoorwaardencoördinator FNV

‘Wat er nu gebeurt is historisch op het gebied van crisismaatregelen. We hebben geen koers uit het verleden om op te varen. Maar we hebben vertrouwen in de uitvoering van de maatregelen vanuit het gedeelde gevoel ‘whatever it takes’.

‘Dat neemt de onzekerheid niet weg. Maar het biedt licht in donkere tijden waar het gaat om werk en inkomen op de korte termijn. Mensen willen snel aanspraak kunnen maken op de beschikbare gelden, want de nood is hoog. We zijn tevreden dat we niet een lang bureaucratisch proces ingaan. Eenvoud biedt nu uitkomst. De werktijdverkorting zoals we die kenden was te complex.

‘Door de maatregelen laagdrempelig te maken – kijk naar de zzp’er, waarbij er een vergoeding kan worden aangevraagd zonder te toetsen op vermogen – komt het op de moraal van de samenleving, en in dit geval van de zelfstandigen, aan. Heb je genoeg vet op de botten, houd dan niet je hand op bij het gemeenteloket.

‘Fraudegevoeligheid is aan de voorkant moeilijk af te hechten. Maar de situatie is zo nijpend dat het momenteel gerechtvaardigd is. Daarnaast heeft het kabinet voorbehoud gemaakt om achteraf te toetsen in hoeverre er terecht een beroep is gedaan op de verschillende regelingen.

‘De coronacrisis laat zien hoe grote groepen met flexibele contracten, met alle gevolgen voor onze samenleving, kwetsbaar zijn. De arbeidsmarkt vraagt om hervormingen. We hebben het over twee miljoen mensen met een flexibel contract die nauwelijks enige sociale zekerheid hebben.

‘Ik zie hier een kans voor de politieke agenda: de echte thema’s winnen aan relevantie. Geen identiteitspolitiek, maar zaken als klimaat, de herwaardering van werk en het hebben van een sociaal zekere arbeidsmarkt.’

Lees ook

De verregaande maatregelen tegen het coronavirus die het kabinet vorige week  aankondigde, treffen vooral een groep die het toch al moeilijk had: de flexwerkers. Waar het werk stilvalt, dreigen zij als eerste hun baan te verliezen.

Het verbod op evenementen met meer dan honderd aanwezigen legt het Nederlandse culturele leven voor de rest van de maand grotendeels plat, met grote financiële gevolgen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden