Raadsman geeft rechters hersenkraker op

Nederlandse rechters zouden tegenwoordig beter wiskundigen dan juristen kunnen zijn. Dinsdag tijdens de tiende zittigingsdag in het voorkennisproces van BolsWessanen kreeg de rechtbank een heuse hersenkraker voorgeschoteld....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Mr. W. de Jong, raadsman van de verdachte optiehandelaar Stanley M., wilde hiermee in zijn pleidooi aantonen dat de transacties van zijn cliënt niet eens opvallend waren, 'laat staan verdacht leken en volgens het Openbaar Ministerie op grond van circumstantial evidence bewezen strafbaar zijn.'

'De kans op een juiste beleggingsbeslissing is 50 procent. Indien men uitsluitend zijn investeringsbeslissing neemt op basis van een gokje, is de kans dat men drie keer winst maakt op een effectenpositie een op de acht, 2x2x2. Is dit uitzonderlijk en opvallend, is dit verdacht? De kans dat men met de dobbelsteen de eerste keer zes gooit is een op zes.'

Stanley M., tegen wie vijftien maanden celstraf is geëist, had echter veel minder goed gescoord. 'Wie het handelsgedrag van M. op grond van kansberekening beoordeelt, zal kunnen vaststellen dat hij bij handel op grond van eerder aangekondigde persberichten exact 50 procent heeft gescoord. Hij maakte met opties BolsWessanen winst in januari en augustus 1994, maar verloor op dezelfde opties in januari en maart 1995. Exact conform: dus niet opvallend, laat staan verdacht.'

Volgens De Jong blijkt hieruit dat het deskundigenonderzoek van mr. G. Panjer, die als beëdigde onafhankelijk deskundige de transacties van de verdachten als merkwaardig kwalificeerde, onbetrouwbaar is. 'Panjer heeft op 24 verschillende momenten op basis van zijn methodiek bekeken hoe het koersverloop de volgende dag zou zijn. Hij vergeleek dit met het transactiegedrag van verdachten. Op grond van de kansberekening zouden de verdachten in 50 procent van de gevallen de methode-Panjer hebben opgevolgd. In werkelijkheid gaf de methodiek maar vier van de vierentwintig keer een overeenkomst te zien met het handelsgedrag van verdachten. De kans dat dit zich voordoet is twee tot de macht 16, een kans van één op 65.536.'

Ook mr. M. de Klerk, raadsman van de verdachte Aletta H., was aan het rekenen geslagen. Hij verbaasde zich over het feit dat de verdachte Piet D., een vriend en zakenrelatie van BolsWessanen-directeur Van N., eerder van rechtsvervolging was ontslagen. 'De officier heeft laten doorschemeren dat een vermogen van zeven miljoen gulden, afgezet tegen een behaald voordeel van 57 duizend gulden, ondermeer reden is voor het sepot. Een klein rekensom leert mij dat kennelijk een behaald voordeel van ruim achtduizend gulden per één miljoen vermogen niet verdacht is', hield hij de rechtbank voor.

Volgens De Klerk voldeed ook zijn cliënte aan dat criterium. In totaal had zij aan alle transacties in BolsWessanen niet meer dan 15 duizend gulden overgehouden 'Mijn cliënte is vermogend. De zojuist gehanteerde rekensom is dus ook op haar van toepassing.'

De officier van justitie heeft tegen Aletta H. zes maanden cel geëist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden