Pulswing als vismethode: wie heeft daar eigenlijk profijt van?

Het Europees Parlement wil de pulswing, een elektrische vistuig, verbieden en dat leidt mogelijk tot failliessementen in de Nederlandse visserijsector. Wat is er zo handig aan de pulswing, waarom wil men er vanaf en waarom is de afschaffing zo funest voor Nederland?

Beeld anp

Wat zijn de voordelen van de pulswing voor het milieu?

De pulswing is de vervanger van de boomkor, een vismethode uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. De boomkor bestaat uit een balk met daaraan 'wekkerkettingen', die over de bodem van de zeer worden gesleurd. De vissen schrikken op, en net op dat moment wordt het net onder ze door gehaald. Hop, gevangen. Maar wel ten koste van een omgeploegde zeebodem, en van een enorme hoeveelheid verstookte diesel.

De introductie van de pulswing vanaf 2008 was op een aantal punten een grote verbetering. De vissen worden nu gewekt met elektrische pulsen die uit een 'wing' komen die over de bodem zweeft. Het brandstofverbruik halveerde, wat voor vissers én klimaat een voordeel is. Er is veel minder ongewenste bijvangst, wat voor de biodiversiteit een voordeel is. En de schade aan de bodem is gehalveerd.

Artikel gaat verder onder afbeelding.

Beeld de Volkskrant

Wat zijn de nadelen?

Er zijn berichten dat sommige vissen erg lijden onder de elektrische pulsen. Niet zozeer de bejaagde platvis, maar bijvoorbeeld de kabeljauw die als bijvangst wordt gevangen. Die zou door de stroomstoten zo verkrampen, dat de dieren hun eigen ruggegraat breken. Wagenings onderzoek onder leiding van marien bioloog Adriaan Rijnsdorp heeft dit effect wel vastgesteld, maar alleen bij volwassen kabeljauw. Die is dan al gevangen en dus ten dode opgeschreven. Jonge kabeljauw die door de mazen van het net glipt, zou er geen last van hebben.

Bas Eickhout, europarlementariër voor Groenlinks, is nog niet zo zeker van de verminderde schade door de pulskor. 'De directe schade is veel minder, dat klopt. Maar we weten niet wat al die elektrische pulsen voor effecten hebben voor de rest van het bodemleven. Het experiment met de pulskor was juist bedoeld om dat soort dingen te onderzoeken.'

Voor de militantere dierenbeschermers heeft de pulswing nog een nadeel: die maakt een zieltogende en voor hen ongewenste vissersvloot plotseling rendabel. 'Wij vinden dat er minder moet worden gevist', zegt Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren. 'Een pulswing of een boomkor, dat vinden wij lood om oud ijzer. Als we zo doorgaan is rond 2050 de zee leeggevist, daar moet iets aan gebeuren.'

Wat is het effect op het rendement van de vloot?

Volgens visserijvoorman Johan Nooitgedagt is de overstap op de pulskor 'honderd procent een brandstofkwestie'. Omdat brandstof in de eerste tien jaar van deze eeuw steeds duurder werd, konden juist de boomkorvissers nauwelijks nog een cent verdienen.

In de tien jaren tot 2012 leed de kottervloot een totaalverlies van 5 miljoen euro. Daarna explodeerden de winsten. In 2012 was de gezamenlijke winst 14 miljoen, in 2016 zelfs 88 miljoen euro, het beste resultaat in 50 jaar. En dat ondanks een investering van 250 duizend tot 350 duizend euro per pulskorschip.

Waarom klaagt alleen Nederland over het verbieden van de pulswing?

In geen enkel ander EU-land wordt de pulswing gebruikt, en dat komt doordat nergens anders de vangst van platvis zo belangrijk is. Van het hele quotum tong en schol in de Europese Unie heeft Nederland 70 procent in handen. Om de investering in een pulswing terug te verdienen, moet een visser flink veel platvis kunnen vangen. In andere landen is het vangstquotum daarvoor te klein. Het nadeel van deze verdeling is dat Nederland vaak nagenoeg alleen staat in Europa als er problemen zijn die vooral spelen in de platvissector.


Nederland en Frankrijk verwikkeld in visoorlog

'Waar de Hollander vist, blijft voor ons niks over', zeggen de Fransen. Zij krijgen nu hun zin van het Europees Parlement. Lees hier alles over het conflict.

Ook met de Britten liggen de Nederlandse vissers in de clinch. De Britse regering wil een einde maken aan de internationale overeenkomst die onder meer Nederlandse vissers het recht geeft in de Britse kustwateren te vissen.

Schepen, natuur, vissers en windmolens eisen meer en meer ruimte op in de Noordzee. Voor de Zeeuwse en Belgische kust wijzigen daarom de vaarroutes. Dat leidt tot bezorgdheid bij de beroepsvissers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.