'Protest hoort bij ons nieuwe systeem'

De frustratie over de almaar stijgende voedselprijzen in Indonesië heeft een kookpunt bereikt. Van steun voor het kabinet-Habibie is geen sprake meer....

GERRIT DE BOER

OP HET KANTOOR van minister Ginandjar hangt een twaalf maanden oude oorkonde. De ontwikkelingsorganisatie van de Verenigde Naties feliciteert president Soeharto en het Indonesische volk met de aanhoudende en succesvolle pogingen om de armoede in het land te bestrijden.

Nu, een jaar later, hebben volgens officiële cijfers tachtig- van de ruim tweehonderd miljoen Indonesiërs de grootste moeite om dagelijks een of twee maaltijden bij elkaar te scharrelen.

Steeds vaker plundert de straatarme bevolking de winkels om aan eerste levensbehoeften te komen. Pogingen van de regering om de prijzen laag te houden via een uitgebreid stelsel van subsidies halen weinig of niets uit. De spanning in het land is tastbaar.

Ginandjar ontkent de toenemende onrust niet. Integendeel. 'Protesten horen bij het nieuwe en open systeem waar we aan werken', zegt hij. 'Nu is het nog een nieuw fenomeen. Maar we zullen er in dit land aan moeten wennen dat ze onderdeel uitmaken van de realiteit. Juist tegen de achtergrond van de toenemende sociale onrust moeten we onze pogingen opvoeren om het armste deel van de bevolking te voorzien van de meest noodzakelijke levensbehoeften. Dat is onze uitdaging.'

De minister reageert geïrriteerd op kritiek dat de huidige regering veel verbeteringen belooft, maar haar woorden te weinig omzet in daden.

'We zijn hard bezig om de financiële sector te versterken, we proberen het schuldenprobleem op te lossen, we geven subsidies voor onderwijs, we verstrekken steun voor gezondheidszorg en medicijnen voor de allerarmsten. Dat zijn dingen die we werkelijk doen. Maar de pers benadrukt alleen de negatieve dingen. Ze zijn niet geinteresseerd in positieve verhalen.'

Midden vorige week maakte de regering bekend dat de subsidies op granen, meel, suiker en sojabonen worden afgeschaft en dat de import van deze producten wordt vrijgegeven. Dat lijkt in tegenspraak met de extra aandacht voor de behoeftes van de armen.

Ginandjar is het daar niet mee eens. 'Wij richten ons nu op het creëren van een vrije-markteconomie. De algemene subsidies op de eerste levensbehoeften, inclusief rijst, zullen helemaal verdwijnen. Ze worden vervangen door doelgerichte steun voor de groepen die het echt nodig hebben. Hoe we dat gaan doen, staat nog niet vast. Je kunt denken aan het verstrekken van voedsel via sociale verzekeringskaarten of voedselbonnen.'

Daarover vindt op dit moment overleg plaats, onder meer met de gouverneurs van alle 27 provincies.

De minister erkent dat het winnen van het vertrouwen van de bevolking en het nationale en internationale bedrijfsleven onder het leiderschap van president Habibie geen eenvoudige zaak is.

'Toen Habibie zijn kabinet vormde, heb ik wel even met de gedachte gespeeld daarin geen zitting te nemen. Maar er moet toch iemand de verantwoordelijkheid nemen in dit land. Na de verkiezingen van mei volgend jaar krijgt dit volk een regering die het zelf heeft gekozen. Dat is een heel belangrijk moment.

'Wat mij betreft kunnen die verkiezingen niet vroeg genoeg gehouden worden. Als het mogelijk is, zullen we ze naar voren schuiven. Maar de realiteit gebiedt te zeggen dat het al een hele opgave is om ze in mei te organiseren. We moeten de kieswetten veranderen, overeenstemming bereiken over een nieuw kiesstelsel en de oprichting en registratie van partijen regelen. Dat kost tijd.'

Ondanks de twijfels en de kritiek, biedt het consequent uitvoeren van het uitgestippelde beleid, hoe moeilijk dat soms ook is, de beste kans om het vertrouwen in de toekomst van het land terug te winnen, ook bij buitenlandse investeerders, aldus Ginandjar.

Hij benadrukt dat het gezond maken van de bankensector een absolute voorwaarde is voor het herstel van de Indonesische economie. Hij bestrijdt de kritiek dat de regering in haar pogingen daartoe haar aandacht te veel richt op het saneren van de ongezonde banken en de gezonde banken aan hun lot overlaat.

'Wij hebben de gezonde banken beloofd dat als zij erin slagen om nieuwe fondsen aan te trekken dat wij die zullen aanvullen via de staatsbegroting. Dat is geen loze garantie. Daar sta ik voor in.'

In Indonesië wordt veel gespeculeerd over de ambities van Ginandjar voor het hoogste ambt in het land. Habibie zou hem niet kunnen missen vanwege zijn goede banden met het Internationale Monetaire Fonds, anders zou hij hem allang hebben ontslagen, zo luiden hardnekkige geruchten. Ginandjar werpt dat soort speculaties ver van zich.

'Ik heb geen enkele politieke organisatie achter me staan en heb evenmin politieke ambities. Ik heb me tot eind 1999 gecommiteerd aan dit werk. Daar richt ik me op. Dit jaar is het zwaarste jaar. Daarna zal het langzaam beter gaan. Daar geloof ik echt in. Anders zou ik dit werk niet meer doen.

Gerrit de Boer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden