Interview

Problemen met koekjes? Als Nestlé er maar mee wegkwam

Yasmine Montarjemi, ex-manager voedselveiligheid NestléBeeld EPA

Yasmine Motarjemi was voor Nestlé een te kritische manager voedselveiligheid en werd ontslagen. Voor de rechter probeert ze haar gelijk te halen.

Vier topmannen van Nestlé getuigen vandaag in een rechtszaak aangespannen door voormalig werkneemster Yasmine Motarjemi. Zij beschuldigt haar meerderen ervan haar te hebben weggepest nadat ze problemen met voedselveiligheid had geprobeerd aan te kaarten. Naast de Belgische bestuursvoorzitter Paul Bulcke verschijnt ook de Zwitser Jean-Marc Duvoisin, de huidige baas van Nestlé-dochter Nespresso, vandaag voor de Zwitserse rechter.

De Iraanse Motarjemi werkte jarenlang voor de Wereldgezondheidsorganisatie, maar werd in 2000 aangetrokken als manager voedselveiligheid bij Nestlé, het grootste voedingsbedrijf ter wereld dat dagelijks 1,2 miljard producten verkoopt. Haar taak: het testen van nieuwe en reeds bestaande Nestlé-producten en het beperken van schade tijdens voedselschandalen.

Tijdens haar dienstverband trok ze meermalen aan de bel over veiligheidsproblemen. 'Niet dat er bij Nestlé meer van dat soort problemen waren dan bij een bedrijf als Unilever, maar het gaat mij om de manier waarop de leiding ermee omging', zegt ze. 'Daar zit iets structureel verkeerd.'

Haar conflict met het bestuur begon in 2002 met een Frans babybiscuitje. Ze kreeg een zaak onder ogen waarbij twee baby's bijna waren gestikt in een bepaald type koek. 'Ik las dat de baby's blauw aanliepen en dat hun ouders hen op de kop heen en weer moesten schudden om te voorkomen dat ze zouden stikken. Of hun vingers in het keeltje van de baby moesten proppen.' Toen ze haar leidinggevenden om uitleg vroeg kreeg ze te horen dat het twee toevallige incidenten betrof.

'Op de een of andere manier twijfelde ik aan die uitleg. Ik stond erop alle rapporten in te zien - dat was immers mijn werk. Na veel gehakketak kreeg ik toegang tot alle klachten die dat jaar waren binnengekomen. Dat bleken er veertig te zijn. Erger nog: het probleem met die babybiscuits was binnen Nestlé al twee jaar bekend, maar werd structureel genegeerd. De biscuitjes bleven gewoon te koop.'

'Het ergste was nog dat soortgelijke koekjes van concurrent Danone werden verkocht met de vermelding dat ze voor baby's zijn van minstens 15 maanden oud, terwijl op onze versie 'vanaf 8 maanden' stond. Het probleem bleek dus direct te kunnen worden opgelost door de koekjes terug te roepen en er een nieuwe leeftijd op te zetten. Maar dat gebeurde pas nadat ik maandenlang stampij had gemaakt, tot aan de topman toe.'

Beeld .

Terwijl Nestlé naar buiten toe communiceert dat voedselveiligheid hoge prioriteit heeft, had Motarjemi de indruk dat ze er vooral voor de bühne zat. 'Ik merkte steeds vaker dat er bij een incident standaard werd gevraagd: wordt dit een massaschandaal of komen we er wel mee weg? In het tweede geval deed de bedrijfstop niets, hoe ernstig het probleem ook was. Dan wogen de kosten van een terugroepactie en de slechte publiciteit blijkbaar zwaarder dan potentiële gevaren voor de consument.'

Volgens haar ging het zelfs zo ver dat bonussen van managers jarenlang werden gekoppeld aan het aantal terugroepacties. Hoe minder problemen jouw product veroorzaakte, hoe hoger je bonus aan het einde van het jaar. 'Je kunt je voorstellen wat dat voor mijn positie binnen Nestlé betekende', zegt Motarjemi.

Nog een voorbeeld waardoor Motarjemi verder in een isolement raakte bij Nestlé: het bedrijf zou volgens haar allesbehalve adequaat hebben gehandeld voorafgaand aan het melamineschandaal in China in 2008, waarbij een aantal baby's overleed na het drinken van giftig babymelkpoeder.

Nestlé zou al sinds 2007 op de hoogte zijn van mogelijke problemen met het poeder toen een soortgelijk product voor huisdieren leidde tot sterfte onder honden en katten. Toen Motarjemi aandrong op verder onderzoek naar het melkpoeder, kreeg ze een reprimande. Pas een jaar later, toen het schandaal in China op zijn hoogtepunt was, nam Nestlé de zaak in onderzoek.

'Uiteindelijk bleek dat ons babymelkpoeder niet dodelijk was, maar dat door Nestlés toedoen geen baby's zijn overleden, was puur geluk. We wisten gewoon niet of ons melkpoeder schadelijk was. Het is al met al een goed voorbeeld van hoe het werkt bij Nestlé: pas als er een schandaal is, als er iemand overlijdt, komt het bedrijf in actie.'

Motarjemi zegt dat ze in de laatste jaren van haar dienstverband structureel werd genegeerd door haar meerderen. Hoe meer problemen ze aankaartte, hoe meer ze naar eigen zeggen werd geïsoleerd, gekleineerd en vernederd. Vijf jaar geleden werd ze uiteindelijk ontslagen, officieel omdat ze een overplaatsing weigerde. Die beslissing vecht ze nu aan. Ze eist daarnaast een schadevergoeding van 2 miljoen euro van haar oude werkgever.

Nestlé ontkent alle aantijgingen en klaagt op zijn beurt Motarjemi aan wegens het schenden van vertrouwelijkheidsclausules in haar contract. 'We willen benadrukken dat het in deze kwestie niet gaat over voedselveiligheid maar om een arbeidsrechtzaak van een medewerkster tegen haar vroegere werkgever', stelt Nestlé.

Zolang de zaak nog onder de rechter is, wil Nestlé niet reageren op specifieke aantijgingen van Motarjemi. Wel benadrukken de Zwitsers dat het 'interne kwaliteitssysteem wordt gecontroleerd door onafhankelijke en gecertificeerde bureaus'. 'Wat mevrouw Motarjemi stelt ten aanzien van de kwaliteit van onze producten is volledig ongegrond. De veiligheid en kwaliteit van onze producten hebben voor ons de hoogste prioriteit en wij tolereren op dit gebied geen fouten. Daarom zijn onze wegen en die van mevrouw Motarjemi in 2010 gescheiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden