Private-equityfonds helpt Afrikaanse ondernemers

Het Dutch Good Growth Fund DGGF, een investeringsfonds van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor Nederlandse mkb'ers en voor ondernemers in ontwikkelingslanden, heeft zijn eerste investering bekendgemaakt. Het gaat 12 miljoen euro steken in GroFin.

Gerard Reijn
Het yoghurtbedrijf van Stephen en Winifred Eku in Accra, Ghana. Beeld
Het yoghurtbedrijf van Stephen en Winifred Eku in Accra, Ghana.Beeld

GroFin is een opvallende keuze. Het fonds werd in 2004 opgericht door de Zuid-Afrikaan Jurie Willemse en Chris West, bestuurder van de Shell Foundation. Het investeert in kleine Afrikaanse ondernemingen die net te groot zijn voor microfinanciering.

GroFin Small and Growing Businesses is geregistreerd op Mauritius, een eiland in de Indische Oceaan dat vaak wordt genoemd als belastingparadijs. Mauritius heft 15 procent vennootschapsbelasting, maar met een beetje financieel gesleutel kan dat beperkt blijven tot 3 procent. Betaalde dividenden worden er niet belast. Het DGGF, dat sinds juli bestaat, stelt er nauwlettend op toe te zien dat er in de Afrikaanse landen waar wordt geïnvesteerd geen belasting wordt ontweken. Mauritius is nu juist 'een van de weinige Afrikaanse landen' die voldoen aan transparantie-eisen van de OESO, stelt DGGF. Het eiland staat bekend om zijn goede financiële toezicht en degelijke juridische systeem.

Kapitalistisch

GroFin lijkt superkapitalistisch. Het is een zogenaamd private-equityfonds, een investeringsfonds dat wel omschreven wordt als kapitalisme in zijn extreemste vorm. In Nederland liggen dergelijk investeringsmaatschappijen al lang onder vuur, onder meer omdat zij vaak gebruikmaken van fiscale trucs. Bedrijven als de HEMA en V&D (en voorheen boekenketen Polare) zijn eigendom van private-equityfondsen. De bedrijven zijn overladen met schulden, onder meer omdat er dan geen belastbare winst meer overblijft.

De Nederlandse ontwikkelingsbank FMO heeft al vanaf het begin een goede relatie met GroFin. Volgens Magchiel Groot van FMO hebben de eigenaren van GroFin het hart op de juiste plaats. 'Zij geloven heel erg dat de ontwikkeling van Afrika afhangt van het financieren van deze kleine ondernemingen. Met leningen van een half- tot anderhalf miljoen euro.' Banken, zegt Groot, beginnen daar niet aan.

GroFin heeft nog een speciale eigenschap. 'Zij nemen die ondernemers bij de hand. Ze laten ze niet aan hun lot over.' En GroFin mag dan private equity zijn, 'het lijkt in niets op de snelle jongens die we er hier weleens onder verstaan'. Ook de Europese Investerings Bank (EIB) investeert in GroFin, in 2009 nog 17 miljoen euro.

Een apotheker in Lagos, Nigeria. Beeld
Een apotheker in Lagos, Nigeria.Beeld

Winst

Het DGGF heeft 175 miljoen bestemd om te worden geïnvesteerd in het Afrikaanse mkb. Het beheer daarover is uitbesteed aan PWC en vermogensbeheerder Triple Jump. Die twee hebben GroFin uitgekozen. Hun opdracht is ervoor te zorgen dat het ministerie over tien jaar weer dezelfde 175 miljoen euro terugkrijgt. En intussen moet het Afrikaanse mkb dan hebben gezorgd voor groei, banen en belastinginkomsten voor de Afrikaanse landen.

In totaal zal DGGF beschikken over 700 miljoen euro: viermaal 175 miljoen voor investeringen in Afrika, de Nederlandse exportverzekeraar Atradius, investeringen van Nederlandse MKB in Afrika en een nog te bepalen bestemming.

Beheerders PWC en Triple Jump verwachten een winst op deze eerste investering. Maar, zegt Friso Wiegman van PWC, winst is niet het doel.

De Tanzaniaan Hillary Shoo, die handelt in polypropyleen. Hij heeft bijna 200 mensen in dienst. Beeld
De Tanzaniaan Hillary Shoo, die handelt in polypropyleen. Hij heeft bijna 200 mensen in dienst.Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden