PostNL klaagt over onrendabele buitengebieden en moet hopen op hulp vanuit politiek

PostNL luidt de noodklok over de verlieslatende postbezorging op het platteland. Het postbedrijf kwam maandag met tegenvallende cijfers en wees met de beschuldigende vinger naar de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Volgens bestuursvoorzitter Herna Verhagen rukt de concurrentie sneller op dan verwacht.

Herna Verhagen, bestuursvoorzitter van PostNL. Beeld anp

De politiek moet daarom die door de ACM afgedwongen concurrentie te beperken, zegt het postbedrijf. 'Als we ook in de toekomst post willen bezorgen bij die meneer in Kruiningen en die mevrouw in Chaam, dan moet er snel iets gebeuren', liet Verhagen voor de cijferpresentatie alvast optekenen in het AD.

Heeft PostNL een punt?

Allereerst de meneer in Kruiningen en de mevrouw in Chaam: PostNL is in een steeds verder krimpende postmarkt verplicht alle post te bezorgen, ook in onrendabele buitengebieden. Maar daarvoor wordt het bedrijf al ruim gecompenseerd. Om de kosten te drukken mag PostNL bijvoorbeeld bijna de helft van de negentienduizend brievenbussen weghalen. De oranje brigades van Verhagen hoeven sinds 2014 nog maar vijf dagen per week post te bezorgen, in plaats van zes. En na de jongste prijsverhoging kost een postzegel inmiddels 78 cent. Vijf jaar geleden was dat 50 cent.

Volgens Verhagen heeft dit allemaal wel geholpen, maar onvoldoende. Zij begrijpt niet dat toezichthouder ACM de concurrentie op de postmarkt blijft stimuleren, terwijl die markt met 7 tot 9 procent per jaar krimpt. 'De regelgeving van de ACM sluit niet aan op de werkelijkheid', zei Verhagen gisteren. 'We moeten voorkomen dat steeds meer postbodes over straat lopen met steeds legere tassen.' Volgens Verhagen is er nergens zo veel concurrentie tussen postbedrijven als in Nederland.

Het sociale wapen

Een van die concurrenten, Sandd, zegt de post een stuk goedkoper te kunnen bezorgen dan PostNL. Sandd beweert dat een postzegel nog maar 55 cent zou kosten als het bedrijf de bezorgingstaken van PostNL zou overnemen. Tegen dat kostenargument brengt PostNL het sociale wapen in stelling. Bij PostNL hebben de ruim twintigduizend overgebleven postbezorgers een vaste baan met een cao, stelt het postbedrijf. Concurrenten als Sandd zouden alleen goedkoper kunnen werken omdat ze zzp'ers inhuren in plaats van vast personeel. Postbezorgers dus die 'niets krijgen als ze ziek zijn of op vakantie' (Verhagen in het AD). De concurrentie op de postmarkt die de ACM zo graag ziet, gaat dus ten koste van de arbeidsvoorwaarden.

De ACM kaatste de bal maandag subtiel terug. De toezichthouder zegt de zorgen van PostNL te begrijpen, maar niets anders te doen dan de regels handhaven. Regels die gemaakt zijn door de politiek. Ook wijst de ACM erop dat het volume brievenbuspost weliswaar daalt, maar dat de totale bezorgmarkt juist groeit. Het aantal postpakketten groeit namelijk sneller dan dat de brievenpost afneemt. Succes op de pakjesmarkt kan de krimpende postmarkt meer dan goed maken.

Dit najaar moeten kabinet en Kamer zich buigen over het basispakket voor die postmarkt. Oftewel de vraag wat PostNL moet doen voor wie en tegen welke prijs. Minister Henk Kamp van Economische Zaken is al om. Door de krimp als gevolg van e-mail, WhatsApp en sociale media moet de gereguleerde postmarkt op de schop. Dat betekent minder bezorgdagen en mogelijk hogere tarieven, stelde de VVD-minister onlangs. De vraag is of een nieuw kabinet dat ook vindt. De PostNL-lobbyisten kunnen na hun vakantie meteen aan de bak.

Lees hier meer over de post in Nederland

Postmarkt bezwijkt onder digitale alternatieven als WhatsApp en e-mail
Het nieuwe kabinet moet de postmarkt helemaal herzien. Door het toenemende gebruik van bijvoorbeeld WhatsApp en e-mail moet het wettelijk aantal bezorgdagen omlaag en het postzegeltarief mogelijk omhoog.

Is het niet tijd PostNL weer te nationaliseren?
De staat zou de post weer kunnen nationaliseren, hetgeen een passende omgeving is voor taken die maatschappelijk belangrijk worden geacht maar niet rendabel zijn. Of subsidiëren, hetgeen gebeurt in de kunst, sport en omroepen. Maar voor de 1,2 miljoen niet-internetgebruikers - toch meestal hoogbejaard - wordt zoiets niet gedaan.

Wanneer schreef u voor het laatst een brief? En aan wie?
'Bij ongewijzigd beleid gaat een postzegel in 2022 één euro kosten.' kopte de krant maandagochtend. Ik moet eerlijk toegeven dat ik me niet echt een hoedje schrok. 2022? Tegen die tijd kan de complete menselijke beschaving wel zijn uitgewist. Die staat er toch al niet zo best voor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.