Postmarkt bezwijkt onder digitale alternatieven als WhatsApp en e-mail

Het nieuwe kabinet moet de postmarkt helemaal herzien. Door het toenemende gebruik van bijvoorbeeld WhatsApp en e-mail moet het wettelijk aantal bezorgdagen omlaag en het postzegeltarief mogelijk omhoog.

Beeld anp

Alleen dan is de komende jaren 'betrouwbare en betaalbare' publieke postbezorging vol te houden. Dat schrijft minister Kamp van Economische Zaken maandag aan de Tweede Kamer.

Uit onderzoek van Kamps ministerie blijkt dat WhatsApp voor consumenten het belangrijkste communicatiemiddel is, gevolgd door mobiel bellen en e-mail. Post staat in die rangschikking op de zesde plaats. In 2011 vonden de meeste consumenten post nog 'makkelijk', nu vindt een grote meerderheid een brief sturen 'gedoe'.

Veruit de meeste post wordt verstuurd door bedrijven: 2,7 miljard van de 2,9 miljard poststukken die in 2016 zijn verstuurd. In 2005 waren dat er nog bijna twee keer zoveel: 5,6 miljard. Postbedrijven gaan ervan uit dat in 2025 de bodem is bereikt op 2 miljard poststukken per jaar.

Groei pakketpost

Waar de populariteit van de brief door digitalisering steeds sneller daalt, zorgt diezelfde digitalisering door e-commerce voor een sterke toename van pakketpost. Het zijn ontwikkelingen die volgens Kamp in Nederland sneller gaan dan in de meeste andere landen. In vijf jaar is het aantal bezorgde pakketten met ruim 80 procent gestegen naar 350 miljoen in 2016.

Door deze ontwikkelingen, zo stelt minister Kamp, is de zogenoemde universele postdienstverlening (UPD) in huidige vorm niet houdbaar. De term staat voor het deel van de postmarkt dat is gereguleerd, zodat ook post wordt bezorgd als dat commercieel niet rendabel is. 'De tas van de postbode en de brievenbussen raken steeds leger', stelt Kamp. De belangrijkste bepaling voor de UPD is dat de post vijf dagen in de week wordt bezorgd.

Bij voortzetting van die vijfdaagse bezorging zal de prijs per postzegel 'onverminderd blijven stijgen' naar 1 euro in 2022. Consumenten en het midden- en kleinbedrijf vinden die prijs zeer hoog en zijn ook tevreden als de bezorgfrequentie naar vier dagen of minder gaat, indien daar een lagere prijs tegenover staat.

Niet rendabel

Zulke besluiten moet het nieuwe kabinet gezien het hoge tempo van de krimp van de postmarkt snel nemen, geeft minister Kamp aan zijn opvolger mee. De VVD-politicus zwaait na bijna een kwart eeuw in Den Haag af zodra er een nieuw kabinet is. De volgende minister van Economische Zaken moet wat Kamp betreft 'definitieve keuzen maken over de toekomstige regulering van de postmarkt om duidelijkheid te bieden aan de duizenden postbezorgers en medewerkers'.

Begin dit jaar maakte PostNL bekend dat tot 2020 elk jaar 500 à 600 voltijdbanen worden geschrapt. In mei 2016 ketste een fusie van PostNL en het Belgische Bpost nog af.

Kamps opvolger kan op de korte termijn besluiten om in de onrendabele gebieden postbedrijven te laten samenwerken. Daarbij gaat de gereguleerde en commerciële post hand in hand. Voor de langere termijn ziet Kamp 'een bredere bezorgmarkt', waarbij postbezorging opgaat in een grotere markt van logistieke diensten.

Marktleider PostNL is het eens met Kamp dat de postmarkt moet worden herzien. Maar dat de bezorgfrequentie omlaag gaat, is volgens PostNL niet nodig, zo schrijft het postbedrijf in een verklaring naar aanleiding van Kamps brief aan de Kamer. PostNL heeft een marktaandeel van 90 procent in de 24-uurs postbezorging en 65 procent in de 48 tot 72 uurs postbezorging. Het bedrijf vindt dat 'regelgeving gericht op meer concurrentie niet aansluit bij de realiteit van de krimpende postmarkt'. Dat leidt namelijk tot ongewenste concurrentie op arbeidsvoorwaarden die daardoor volgens PostNL niet langer 'fatsoenlijk' zullen zijn. PostNL beschouwt de analyse van Kamp als een compliment aan alle medewerkers. 'Daar zijn we trots op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden