Postbode krijgt er een klusje bij: afval controleren

Nu de postmarkt krimpt, wil PostNL postbodes extra taken geven, zoals foto's maken van verloedering in de wijk. In het buitenland gebeurt dat al.

de proef van PostNL is bedoeld om de almaar duurdere postbezorging betaalbaar te houden.Beeld anp

Hondenpoep, rondslingerend vuilnis en scheefhangende paaltjes zijn, als het aan PostNL ligt, binnenkort niet meer te vinden in Schiedam-Oost. Sinds half oktober hebben vijf postbodes in die wijk een extra taak gekregen: naast het bezorgen van brieven werken ze ook als wijkbeheerder voor de gemeente Schiedam.

PostNL experimenteert met de surveillancediensten als mogelijkheid de almaar duurdere postbezorging betaalbaar te houden. De markt voor briefbezorging is tanende. Dus het bedrijf is genoodzaakt zijn dienstleger van 30 duizend postbezorgers op den duur ook op andere manieren te gelde te maken.

Gedurende twee maanden rapporteren de postbodes allerhande gebreken tijdens de dagelijkse ronde door hun wijk. Een vast onderdeel van de proef is dat de bezorgers elke dag een foto maken van de toestand van de vuilcontainers langs hun route. De foto's worden naar de gemeente gestuurd via een mobiele app.

Buurtwerk

De gemeente Schiedam hoopt met de proef bijvoorbeeld het naast de containers geplaatste huisvuil eerder op te ruimen. Sinds vorig jaar hebben burgers een pasje nodig voor toegang tot de ondergrondse containers. Sindsdien kreeg de gemeente met name in Oost steeds meer meldingen van rondslingerende vuilniszakken, zegt wethouder Alexander van Steendern van Openbare Ruimte. Idealiter hoeven de handhavende vuildiensten niet meer lukraak rond te rijden op zoek naar missstanden, maar kunnen zij direct reageren op een melding van een postbode.

PostNL is niet het eerste postbedrijf dat bezorgers inzet voor buurtwerk. In een aantal Belgische gemeenten nemen de postbodes van Bpost poolshoogte bij tachtigplussers over hun leefomstandigheden. 'De postbode helpt niet met de afwas, maar brengt de noden en behoeften van ouderen in kaart voor de sociale dienst', aldus een woordvoerder van Bpost.

De Belgische postbodes vragen tijdens een enquête aan de bejaarden of zij extra zorg nodig hebben, nog bezoek krijgen van familie en of zij de gemeente goed kunnen bereiken met eventuele hulpvragen. Na afloop krijgen de ouderen een folder met belangrijke gemeentelijke telefoonnummers.

Naast het enquêteren levert het Belgische Bpost boodschappenpakketten, wederom voor bejaarden of anderen die minder makkelijk de supermarkt bereiken. 'Postbodes zijn al vijf dagen per week aan huis. Dat blijft de belangrijkste taak, maar er zijn ook andere manieren om het bedrijfsleven van dienst te zijn', zegt de woordvoerder van BPost.

Bij PostNL is dat lampje nu ook gaan branden. Hoewel de gemeente Schiedam nog niet betaalt voor de proef, wil het postbedrijf op den duur de boer op bij meer gemeenten. Dat kan zijn om overlast te signaleren, maar ook voor andere diensten. Wat voor werkzaamheden dat zijn, hangt volgens een woordvoerder af van de hulpvraag en het succes van de test. Die eindigt half december en wordt in januari beoordeeld. Bovendien moeten ook de bezorgers content zijn met hun nieuwe werk.

Inmiddels hebben ook andere gemeenten interesse getoond in de diensten van PostNL, zegt de woordvoerder. Welke dat zijn wil het niet kwijt.


Duitsland: aanbellen bij bejaarden

Een Duitse postbode, werkzaam voor Deutsche Post -DHL, zie je niet zo gemakkelijk over het hoofd: uitgerust in zijn felgele jas, bodywarmer of poloshirt met het zwarte posthoornembleem op de rug, duwt hij of zij sjokkend een even felgele postkar voort - een onhandig grote kar die oogt als het gevolg van copulatie tussen een grasmaaier en een stofzuiger.

Misschien ligt het aan die vermaledijde karren, maar Duitse postbodes kijken meestal nors, of een beetje wanhopig. Als ze al groeten, doen ze het met een knikje, zonder het bungelende sjekkie uit de mond te nemen.

Als ze in het nieuws komen is dat vanwege stakingen, wegens hoge werkdruk en lage lonen - het gevolg van privatisering en goedkopere concurrenten. Best begrijpelijk dus, dat Duitse postbodes over het algemeen niet vrolijk ogen. Maar het maakt ze niet tot de eerste groep aan wie je denkt als je op zoek bent naar mensen die zich om eenzame bejaarden bekommert. Of toch? In de gemeentes Mülheim en Gelsenkirchen liep in de zomer van 2014 het pilot-project 'Post Persönlich'. Postbodes belden er aan bij eenzame ouderen om te vragen of het goed met ze gaat. Zo niet, dan alarmeerde de postbode de hulpdiensten. Tenminste, dat was het idee.

Een vriendelijk idee. Maar het project werkte niet. Na een half jaar was het aantal deelnemers 'nog op een hand te tellen'.

Waarschijnlijk had het te maken met de prijzen die de Deutsche Post vroeg voor deze dienst: 37, 50 euro per persoon per week als de postbode doordeweeks drie keer aanbelde, 42, 50 euro als hij ook op zaterdag moest bellen. Voor rekening van de eenzame bejaarde zelf. Dit voorjaar liet Deutsche Post weten dat hij geen uitspraken meer over deze pilot doet.

(door Sterre Lindhout)

Een postbode van Deutsche Post.Beeld afp

Engeland: 'positie' als buurtengel

Please, Mister Postman heet de autobiografie van Labour-politicus Alan Johnson. Hij haalt daarin prettige herinneringen op aan zijn baan als postbode, aan de praatjes die hij onderweg maakte, aan de helpende hand die hij soms gaf en niet te vergeten aan de naakte dame die voor het slaapkamerraam verscheen zodra hij het tuinhekje opende. Johnson was de 'postie' oude stijl, de levensechte variant van Postman Pat met zijn 'black and white cat'. De spil van de gemeenschap.

Zo'n sociale postbode is acht jaar geleden nog omschreven in het boek Postman, uit de serie People who help us. Zulke postbodes bestaan nog, met name op het platteland, maar voor de Royal Mail staat efficiëntie centraal. Zo doet de postman nog maar een ronde per dag, mag niet meer fietsen en belt zelden een tweede keer aan als de bestelling niet door de brievenbus past.

De verzakelijking heeft ook geleid tot de sluiting van 'onrendabele' postkantoren. Dat heeft vooral op het platteland tot protesten geleid. Voor plattelandbewoners is het postkantoor immers een veredeld buurthuis. Het roept woorden van de Victoriaanse schrijver en postbeambte Anthony Trollope in herinnering. 'Ik was, in werkelijkheid', zo schreef hij in zijn autobiografie, 'een liefdadige engel voor de mensen.'

Het was Trollope die ooit besloot om de dienstverlening te verbeteren middels het plaatsen van brievenbussen. De eerste stond op Jersey en toevallig is op dit Kanaaleiland een begin gemaakt van een Call & Check-project. Als ze willen kunnen oudere mensen ervoor zorgen dat de postbode dagelijks of werkelijks aanklopt om te kijken of alles goed gaat. Wanneer het nodig is kan de 'postie' contact opnemen met de huisarts, de politie of een maatschappelijk werker.

(door Patrick van IJzendoorn)

Een Britse postbode ontmoet een kudde schapen op een boerderij.Beeld Flickr Vision

Frankrijk: 'Facteur' neemt meter op

Denis Rach (48) is postbode in Saint-Colomban-des-Villards, een kleine gemeente in de Franse Alpen. Elke week brengt hij een bezoekje aan negen bejaarden. Ze wonen in gehuchten of afgelegen huizen, ver buiten de dorpskern. Voor deze dienst, Cohesio geheten, betaalt de gemeente La Poste vijf euro per bezoek, 2.500 per jaar. Reuze efficiënt: de postbode is toch in de buurt, een ambtenaar langs sturen is veel duurder. Een uitkomst voor al die kleine Franse plattelandsgemeenten met een sterk vergrijzende bevolking.

Ook de facteur, zoals de postbode in het Frans heet, lijdt onder het internettijdperk. Elk jaar daalt het aantal verstuurde brieven met 6 procent. Daarom bedenkt La Poste diensten als Cohesio. De postbode is geknipt om de sociale cohesie te bevorderen, denkt het bedrijf. Maar liefst 92 procent van de Fransen ziet zijn facteur als een vertrouwenspersoon. 'Als bekend figuur uit het dagelijks leven weeft hij elke dag zijn banden met de bevolking', aldus La Poste.

Er zijn wel grote verschillen met Nederland. Cohesio past bij de traditionele rol van de facteur, die op het platteland bij de mensen over de vloer komt en niet zelden een hapje mee eet. Dat is iets heel anders dan het deponeren van de post in een groene brievenbus aan het begin van het erf. Bovendien is de postbode in Nederland veelal vervangen door parttimers die zo min mogelijk mogen kosten.

Frankrijk hecht aan zijn facteur. Daarom bedenkt La Poste nieuwe diensten als Cohesio, Releveo (meter opnemen) en Porteo (boeken en dvd's uit de bibliotheek bezorgen bij mensen die slecht ter been zijn). De inkomsten zijn gering: 20 miljoen euro op een omzet van 22 miljard. Maar dienstverlening is een groeimarkt, in tegenstelling tot het traditionele brieven bestellen.

(door Peter Giesen)

Een postbode op de fiets in Zuidwest-Frankrijk.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden