Postbedrijven moeten 80 procent van postbezorgers in dienst nemen

Dat plan heeft staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken voorgelegd aan de Tweede Kamer. De maatregel, die vrijwel alleen postbedrijf Sandd treft, moet op 1 januari ingaan.

Foto anp

Het besluit komt toch nog als een verrassing, hoewel de regel al jaren in de wet staat. Postbedrijf Sandd kon pas diep in de middag reageren, en deed dat schriftelijk: 'Met deze maatregel spreekt staatssecretaris Keijzer impliciet haar voorkeur uit voor een monopolie op de Nederlandse postmarkt.' Volgens het bedrijf is Keijzer er kennelijk 'veel aan gelegen' dat de prijs van een postzegel 83 cent blijft, in plaats van de 55 cent die Sandd vraagt. Sandd kondigt juridische stappen aan.

Voor de vakbonden FNV, CNV en BVPP (de vakbond voor postbezorgers) is het besluit van Keijzer een enorme opsteker. Volgens hen concurreert Sandd niet eerlijk. PostNL heeft al zijn postbezorgers in loondienst, bij Sandd zijn naar schatting van de bonden de helft van de postbezorgers zzp'ers. Volgens BVPP-bestuurder Joost Bol zijn die 40 procent goedkoper dan postbezorgers in loondienst. 'Netto krijgen ze ongeveer evenveel mee naar huis, maar zzp'ers krijgen geen pensioen, geen betaalde vakantie en geen doorbetaling bij ziekte.'

Winst

Wat de gevolgen kunnen zijn van de maatregel van staatssecretaris Keijzer blijkt uit een rapport van onderzoeksbureau Basis & Beleid van een jaar geleden. Als Sandd zou worden gedwongen 80 procent van zijn postbezorgers in dienst te nemen, zou dat het bedrijf 6- tot 8 miljoen euro per jaar extra kosten. Volgens de onderzoekers zal er van de winst dan niet veel meer overblijven. De nettowinst bedroeg in 2015 8,9 miljoen euro. Die zou, met 80 procent van de postbezorgers in loondienst, zijn uitgekomen op tussen 0,8 miljoen en 3 miljoen euro.

Vakbondsbestuurders denken dat niet alleen de zzp'ers van Sandd er enorm op vooruit zullen gaan, maar ook de bezorgers bij PostNL. Ger Deleij van de FNV: 'Bij cao-onderhandelingen met PostNL kregen we altijd te horen dat er niets kon, omdat Sandd concurreerde met zulke lage bezorgkosten. Dat argument verdwijnt nu. Ik denk dat we nu verbeteringen kunnen bereiken in de cao van de postbezorgers van PostNL. Dat komt heel goed uit, want binnenkort gaan we met de directie in onderhandeling over een nieuwe cao.'

Foto anp

Postwet

De regering kan geen enkele andere sector opleggen dat het afgelopen moet zijn met het oeverloos uitdijen van de flexibele schil. Dat het bij de postbedrijven wel kan, ligt besloten in de Postwet. Die beschermt nog steeds de positie van het postbedrijf dat wettelijk verplicht is bepaalde postdiensten uit te voeren, in dit geval PostNL. Om te voorkomen dat zo'n bedrijf kapot zou worden geconcurreerd door bedrijven die alleen de lucratieve diensten uitvoeren, kunnen in deze markt beperkingen worden opgelegd.

De regel dat 80 procent van de postbezorgers in dienst moet komen, bestaat al sinds 2011, maar telkens vond Sandd wegen om er omheen te kunnen. Zo was bepaald dat er bij cao van mocht worden afgeweken. Sandd zette in 2014 de vakbonden FNV, CNV en BVPP buiten de deur, en tekende een cao met het vakbondje LBV. In die cao werd bepaald dat Sandd niet hoefde te voldoen aan de 80-procentsregel.

Om die maas in de wet te dichten, was een wetswijzinging nodig. Die zou op 1 januari dit jaar van kracht worden, maar dat werd een paar maanden uitgesteld, en daarna kwam het er niet meer van omdat het kabinet demissionair was. Ook met de maatregel van Keijzer is er nog geen zekerheid geschapen. Het is een nieuwe regeling die nog moet worden goedgekeurd door de Tweede Kamer. Maar Keijzer heeft wel een stok achter de deur: komt er geen nieuwe regeling, dan handhaaft ze de oude. Die schrijft hetzelfde percentage voor maar dan met ingang van 1 april van dit jaar.