Pon gaat terug naar waar het ooit begon: fietsen

Het is een Nederlandse multinational die tenminste jager is in plaats van prooi. Pon is alleen veel minder bekend dan Unilever, AkzoNobel en Philips. Maar bij Pon werken 16 duizend mensen in bijna 500 vestigingen die zijn verspreid in 32 landen.

null Beeld afp
Beeld afp

Onder de houdstermaatschapij hangen meer dan honderd bedrijven: Van auto's en banden tot scheepsmotoren en elektrotechniek. En hoewel Pon vooral bekend is als auto-importeur is in amper vijf jaar een enorme fietsenproductie uit de grond gestampt. Pon maakt en verkoopt nu 800 duizend fietsen, terwijl het 450 duizend auto's en trucs verkoopt.

Fietsen, naaimachines en auto's

Het is een familiebedrijf dat niet graag publicitair aan de weg timmert. De rijkste telg is de Groninger Wijnand Pon die zijn belang van 95 procent in Pon heeft ondergebracht in zijn houdstermaatschappij De Wilg. Daarnaast is hij eigenaar van Koepon, een runderfokkerij-multinational die mondiaal ook stierensperma verhandelt voor Agnus-runderen, en van een golfresort in Duitsland. Veel van zijn familieleden behoren tot de grootste wijnboeren in de wereld.

Stamvader van de dynastie is Mijndert Pon die in 1895 in Amersfoort begon met het importeren van fietsen en naaimachines van het Duitse merk Opel. Vanaf 1920 worden ook auto's van Opel verkocht. Maar nadat General Motors dat merk overneemt en zelf de distributie gaat doen, moeten de beide zonen van Mijndert - Ben sr en Wijnand sr - in de jaren dertig een nieuwe leverancier vinden. Dat wordt Volkswagen die de eerste betaalbare auto voor de gewone burger gaat produceren: de door Hitler zo gekoesterde kever.

Als de oorlog is afgelopen, reist Ben Pon zo snel mogelijk naar Duitsland om bij de Britse bezetters het exclusieve recht weer op te eisen als enige Nederlandse importeur. En passant tekent hij voor VW een nieuw model bestelauto, het later zo beroemde Volkswagenbusje, dat in 1950 voor het eerst van de lopende band rolt. Pon blijft intussen ook fietsen (in 1962 wordt nog Burgers uit Deventer overgenomen) en bromfietsen (de fameuze Ponette) maken en verhandelen.

Fietsenmachtsblok?

Fietsproducent Accell Group heeft een overnamebod ontvangen van handelsbedrijf Pon, dat eigenaar is van het bekende fietsmerk Gazelle.

Ook bromfietsen

Onder de derde generatie (Mijndert jr, Ben jr en Wijnand jr) gaan de fietsen er in de jaren tachtig weer uit en wordt Pon dankzij de expansie van VW met Seat, Skoda, Audi, Man en Porsche de grootste autohandelaar in Nederland. Van elke vijf verkochte auto's in Nederland is er een geïmporteerd via Pon. Wijnand koopt later zijn broers Ben jr en de in 2014 overleden Mijndert uit. Het bedrijf slaat de vleugels uit: Continental-banden, Caterpillar-grondverzetmachines, afvalrecyclingmachines, diesel- en gasmotoren en financiële dienstverlening.

In 2010 wordt zijn vertrouweling Janus Smalbraak de ceo en machtige man. Die brengt Pon een jaar later weer terug in de fietsenbranche met de overname van Gazelle in Dieren. Later dat jaar wordt ook het Duitse Derby Cycle overgenomen, waardoor Pon ook een sterke positie krijgt in de markt voor ebikes. Die poot wordt verder versterkt met overnames van Santa Cruz Bicycles in 2015 en Faraday Bicycles.

Idee is dat mondiaal, vooral in warme en heuvelachtige landen, een enorme marktpotentie bestaat voor elektrische fietsen. Vorig jaar wordt Pon nog getroffen door zijn eigen variant van Dieselgate als een aantal medewerkers met douceurtjes ambtenaren van de politie en brandweer blijkt te hebben omgekocht in ruil voor orders. Met een schikking van 12 miljoen euro wordt strafvervolging afgekocht.

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden