Pluk zelf een eerlijke duurzame bloem

Wie zoekt naar sociaal verantwoorde en duurzaam geteelde bloemen verzandt in een doolhof van logo's en keurmerken. Zelf plukken is veel eenvoudiger, of ga naar een biologische teler.

Een bloemenwinkel in Zandvoort. Voor bloemisten is het lastig om aan eerlijke en duurzame bloemen te komen.Beeld Marcel Wogram

'Geeft u mij maar een bosje eerlijke bloemen.' Als u dit vraagt aan de bloemist is de kans klein dat u met een boeket thuiskomt. Want wat zijn eerlijke bloemen? En waarom zijn er zo weinig?

Op dit moment komt een op de vier snijbloemen op de Nederlandse bloemenveilingen uit het buitenland: voor rozen is dat zelfs 70 procent. Ze komen vooral uit Afrikaanse en soms Zuid-Amerikaanse landen, waar er veel misstanden zijn zoals te lage lonen, onbetrouwbare arbeidscontracten en seksuele intimidatie en mishandeling van vrouwen. Daarom kun je het best eerlijke bloemen kopen, zegt Hivos, de Nederlandse organisatie voor ontwikkelingssamenwerking: bloemen die sociaal verantwoord én duurzaam zijn geteeld. Als de bloemen een betrouwbaar 'eerlijk' keurmerk hebben, zoals Fairtrade, is de kans het grootst dat dergelijke misstanden niet voorkomen.

Maar zijn er dan geen eerlijke bloemen uit Nederland? In principe zijn alle bloemen in Nederland 'eerlijk', dus onder goede arbeidsomstandigheden geteeld. Maar 'eerlijk' is niet synoniem met duurzaam, hoewel een keurmerk als Fairtrade wel degelijk let op zaken als pesticiden- en watergebruik. Afrikaanse bloemen komen hier per vliegtuig naartoe. Bepaald niet duurzaam, maar Nederlandse bloemen worden weer vrijwel altijd in verwarmde kassen gekweekt en dat kost ook veel energie. Bovendien wordt ook hier kwistig met pesticiden gestrooid, zegt Greenpeace.

Dus hoe kom je nu aan een leuk bosje bloemen dat duurzaam én eerlijk is? De combinatie is lastig. Je komt al snel terecht in een doolhof van logo's en keurmerken: Fairtrade en Fair Flowers, Fair Plants (FFFP) voor buitenlandse bloemen; Biologisch/Eko voor Nederlandse seizoensbloemen; Made by Bioflora voor boeketten. En dan moet je zulke bloemen ook nog kunnen vinden: in de gemiddelde bloemenwinkel lukt dat niet.

Eerlijke Bloemengids

Hivos heeft vorig jaar online de Eerlijke Bloemengids uitgebracht (www.eerlijkebloemengids.nl) met adressen die gecertificeerde bloemen uit bijvoorbeeld Afrika verkopen. Er staan pakweg 150 bloemisten en supermarkten in als Jumbo, Albert Heijn en Lidl. De supermarkten verkopen mondjesmaat verpakte fairtrade-roosjes en -trosanjertjes. Wie bij de bloemisten in de gids hoopt op weelderige bossen komt van een koude kermis thuis: vaak hebben ze alleen wat fairtrade-rozen. Als klant kun je bovendien niet zien of een losse bloem wel 'eerlijk' is. De Buxus in Houten had één bos anonieme 'eerlijke' rozen staan: 'Ze zijn echt eerlijk, ik weet waar ze vandaan komen', vertelde de eigenaresse.

Maar ook Nederlandse duurzame bloemen zijn moeilijk verkrijgbaar. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal adviseert seizoensbloemen. Op haar site staat een lijstje met de milieuvriendelijkste bloemen per maand. Natuurlijk het liefst met een betrouwbaar duurzaamheidskeurmerk, maar dat blijft een knelpunt. Zo zijn er naast bovenstaande consumentenkeurmerken ook handelskeurmerken, zoals MPS, voor duurzame en sociale teelt. Die zijn echter niet zichtbaar voor de consument. Je moet de bloemist dus op zijn blauwe ogen vertrouwen.

Eerlijke en duurzame bloemen kopen is ook voor bloemisten niet eenvoudig. 'Het aanbod op de veiling is heel klein', zegt de eigenaar van Bloemenmagazijn Johan in Utrecht, die in de Eerlijke Bloemengids staat. 'Meestal vinden we wel één of twee soorten, maar je moet echt goed zoeken.' Alternatieven, zoals biologische bloemen, worden niet via de veiling verhandeld. Gewone bloemisten hebben ze dus niet, op sommige vestigingen van Intratuin na. Een betrouwbaar Nederlands keurmerk als Milieukeur is er alleen voor bloembollen.

En als je een bewuste consument bent? Pluk 's zomers lekker bloemen in je tuin of bij een biologische teler, adviseert Greenpeace: dat is het duurzaamst. Koop niet te vaak bloemen en het liefst seizoensbloemen of gecertificeerde 'eerlijke' bloemen. Voor boeketten ben je online vaak het beste af. Zo kun je bij verzendorganisatie Topbloemen boeketten van minstens 80 procent FFFP-gecertificeerde bloemen bestellen. Of zoek een bloemist die is aangesloten bij de Barometer Duurzame Bloemist. Dat zijn er maar pakweg 45, maar dan weet je zeker dat die bloemist niet alleen een redelijk assortiment duurzamere bloemen en planten heeft, maar ook let op zaken als afvalbeheer, verpakkingsmateriaal, energie- en watergebruik.

Keurmerken voor duurzame bloemen

Fair Flowers, Fair Plants (FFFP): stelt zowel eisen aan milieuvriendelijkere teelt als aan arbeidsomstandigheden.

Fairtrade/Max Havelaar: stelt dezelfde eisen, die vaak nog iets verder gaan. Biologisch/EKO: zulke bloemen voldoen aan de Europese eisen voor biologische landbouw. EKO gaat in de praktijk nog verder. Milieukeur: let zowel op zaken als bestrijdingsmiddelen en broeikasgasemissies als water- en energiegebruik.

Made with Bioflora: op boeketten. Garandeert dat een kwart van de bloemen biologisch is en de rest duurzamer geteeld.

Kijk voor meer informatie op www.keurmerkenwijzer.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden