analyse criminele geldstromen

Plotseling schroeft ABN Amro het witwastoezicht verder op – wat is er aan de hand?

ABN Amro-topman Kees van Dijkhuizen (rechts) in gesprek met CFO Clifford Abrahams (midden) net voor de persconferentie over de jaarcijfers. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

ABN Amro tast diep in de buidel en zoekt honderden nieuwe medewerkers in de strijd tegen witwassen. De staatsbank bevestigt hierover in ‘in constante dialoog’ te zijn met de toezichthouder, maar wil niet zeggen of die met boetes of andere straffen heeft gedreigd.

ABN Amro lijkt met soortgelijke problemen te kampen als waar eerder al Rabobank en ING mee worstelden. In sommige klantdossiers, zowel van mkb-bedrijven als van creditcardklanten, ontbreekt belangrijke informatie. Die gegevens, over waar het vermogen bijvoorbeeld vandaan komt of hoe de structuur van een onderneming er uitziet, heeft de bank nodig om zeker te weten dat er geen sprake is van criminele geldstromen.

Vierhonderd extra speurneuzen

Dinsdag maakte de Volkskrant bekend dat Rabobank om die reden ruim 1 miljoen euro heeft moeten betalen aan De Nederlandsche Bank. Die boete kwam kort na de recordschikking van 775 miljoen euro van ING met het Openbaar Ministerie. In het buitenland is Danske Bank ondertussen verwikkeld geraakt in een nog veel groter schandaal.

Onderzoekers schatten dat in Nederland jaarlijks zo’n 16 miljard euro wordt witgewassen. Ook vrezen de autoriteiten dat terroristen zich via handige constructies weten te financieren. ABN Amro heeft het aantal medewerkers dat hierop toeziet sinds 2013 verdriedubbeld, tot zo’n duizend voltijdbanen. Nu zoekt de bank er nog eens 400 speurneuzen bij.

In totaal trekt zij 85 miljoen euro extra uit om de klantdossiers op orde te krijgen. ABN Amro-ceo Kees van Dijkhuizen wilde woensdagochtend bij de presentatie van de jaarcijfers bevestigen noch ontkennen of druk van toezichthouder DNB hierbij een rol speelt. ‘Natuurlijk stellen de toezichthouders ook vragen’, aldus Van Dijkhuizen. ‘Na wat afgelopen jaar is gebeurd, bijvoorbeeld rond Danske, is duidelijk dat de lat hoger ligt dan vroeger. We zien criminelen slimmer en slimmer worden.’

Winst zakt in

Mede hierdoor kelderde de winst van ABN Amro in het laatste kwartaal van 2018. Ten opzicht van een jaar eerder viel deze maar liefst 42 procent lager uit. Behalve criminele geldstromen spelen ook de problemen in sectoren als energie en diamanten de bank parten. ABN Amro moest aanmerkelijk meer verliezen boeken op leningen aan klanten die hierin actief zijn.

De jaarwinst kwam uit op ruim 2,3 miljard euro in 2018. ABN Amro-topman Van Dijkhuizen spreekt ondanks de tegenvallende laatste maanden van ‘goede financiële resultaten’. Hij wijst erop dat de bank veel minder kosten maakt dan vroeger, en verwacht voor volgend jaar geen al te grote problemen. Aandeelhouders blijken minder gecharmeerd van de cijfers. De koers van ABN Amro stond woensdagochtend op een verlies van bijna 7 procent.

Twijfels over witwasaanpak

Terwijl de Nederlandse banken steeds meer kosten maken en personeel inzetten om witwassen te bestrijden, groeit de twijfel of de huidige aanpak wel effectief is. Zo leidde in 2017 slechts een fractie van de bijna 23.000 gemelde ongebruikelijke transacties tot een opsporingsonderzoek. Ex-Europol baas Rob Wainwright wees er vorig jaar in zijn afscheidsinterview met Politico op dat ondanks alle regels en de miljarden die banken hiervoor uittrekken, ‘we 1 procent van alle criminele bezittingen per jaar pakken’.

De Nederlandse banken zeggen tegen zowel de privacywetgeving als mededingingsregels op te lopen. Zo mogen zij nu geen zwarte lijsten aanleggen of informatie delen over dubieuze klanten om te voorkomen dat een crimineel het elders gewoon opnieuw probeert. Eén van de oplossingen waarover wordt gesproken, is een gezamenlijke organisatie om transacties te monitoren. Op soortgelijke wijze onderhouden de banken via Geldservice Nederland nu ook al het netwerk van betaalautomaten.

‘Een publiek-private, nationale aanpak is nodig om te bereiken wat we allemaal willen, namelijk zoveel mogelijk boeven vangen’, stelde voorzitter Chris Buijink van de Nederlandse Vereniging van Banken vorige maand in zijn nieuwjaarstoespraak.

Meer lezen?

Op bezoek in ‘de bunker’ van Rabobank: duizend speurneuzen, en nog is witwassen amper op te sporen

Problemen bij ABN Amro - het roemruchte verleden laat de huidige staatsbank niet los

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden