Plofkip-killer viert jubileum: de Volwaard-kip kwam, zag en overwon de koelvitrine

Haar komst luidde het begin in van het einde van de plofkip. In het Brabantse Reusel wordt vandaag met een bescheiden feestje gevierd dat tien jaar geleden de Volwaard-kip haar intrede deed in de Nederlandse kippenstal. Het was de eerste kip naast de puur biologische soort die een keurmerk kreeg waaraan valt af te lezen dat het dier een beter leven heeft gehad voordat het als filet of bout op het bord van de consument belandt.

Kip in het koelvak bij de Albert Heijn. Beeld anp

De Volwaard blijkt een wegbereider te zijn geweest: inmiddels is bijna eenvijfde van al het verse kippenvlees dat we in de supermarkt kopen voorzien van zo'n keurmerk.

Tien jaar terug was de toestand heel anders. Vrijwel al het kippenvlees in de supermarkt was afkomstig van vleeskuikens die in krap 30 tot 40 dagen zo snel werden vetgemest dat ze door hun poten zakten of vroegtijdig aan hart­falen bezweken.

'In 2007 vonden wij, maar ook een aantal boeren, diervoederfabrikanten, slachterijen én consumenten, dat het roer om moest', zegt Niels Dorland van de Dierenbescherming, een van de initiatiefnemers van de Volwaard-kip. Er kwam een zoektocht op gang naar een robuuster kippenras. Dat werd uiteindelijk bij een fokker in Frankrijk gevonden. Het kuiken van de Hubbard JA757 werd gekozen als de standaard voor de Volwaard-kip.

Met alleen een beter vleeskuiken waren de boeren en producenten er niet. De kippen moesten ook een beter leven krijgen. Om één ster toegekend te krijgen volgens het toen nieuwe Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming (het maximum is drie sterren) moeten Volwaard-kippen aan een aantal voorwaarden voldoen. Per vierkante meter mogen hooguit twaalf kuikens rondlopen; in 2007 was 18 tot 25 heel normaal. De Beter Leven-kip moet toegang hebben tot een overdekte uitloop in plaats van opgesloten zitten in een stal waar ze het daglicht nooit ziet. Het vervoer naar de slachterij mag maximaal drie uur vergen. In 2007 waren kippen soms een etmaal onderweg naar de slacht.

Voor de Dierenbescherming was het Beter Leven-keurmerk een omstreden primeur. 'Niet alle leden vonden dat je als club die het dierenwelzijn wil bevorderen je logo kunt zetten op een dood dier', aldus Dorland. De Volwaard-kip dankt haar naam overigens aan een wettelijke beperking: het predicaat 'boerenkip' mocht niet op de verpakking.

Het marktaandeel van kip met een keurmerk is de laatste twee jaar met 20 procent gestegen, meldt stichting Wakker Dier. Het gaat hier louter om het verse kippenvlees dat aan de kassa's van de Nederlandse supermarkten is afgerekend, en met uitzondering van de Aldi en de Lidl. 'Consumenten blijken bereid te betalen voor dierenwelzijn', stelt Wakker Dier. 'Zes jaar geleden ging van elke 100 euro die werd uitgegeven aan kip maar 7 euro naar kip met een keurmerk. Inmiddels is dat 19 euro.' Tien jaar geleden begonnen tien pluimveehouders met de Volwaard-kip , nu zijn er 170 bedrijven die keurmerkkippen houden.

De plek van de plofkip in het koelvak is dus maar deels ingenomen door de Beter Leven-kip en haar soortgenoten. In de winkel ligt vooral het vlees van wat een 'tussenkip' heet, een dier dat zich qua leefomstandigheden tussen de plofkip en de kip-met-keurmerk bevindt. Supermarkten hebben voor die tussenweg gekozen, omdat de meeste klanten nog niet bereid zijn heel veel meer voor hun filet, bout of drumstick te betalen. De tussenkip gaat in elke winkelketen getooid met een andere naam: de 'Kip van Morgen', 'Kip met een Pluim' en 'Nieuwe Standaardkip' zijn drie van de varianten.

Overigens mag de plofkip dan vrijwel volledig uit de Nederlandse supermarkt zijn verdwenen, Nederlandse pluimveeboeren fokken het dier nog volop. Voor afnemers in het buitenland. 70 procent van de Nederlandse kippen gaat de grens over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.