Planbureaus: bouw hypotheekrenteaftrek nu versneld af

Woningmarkt wordt efficiënter door afschaffen 'overheidssubsidie'

Versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek kan de woningmarkt op de lange termijn efficiënter laten draaien. Daardoor zullen zowel kopers als huurders gemakkelijker een huis kunnen vinden dat past bij hun specifieke situatie en voorkeuren.

Beeld anp

Dit betogen het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in het maandag verschenen rapport Kansrijk woonbeleid.

Wel zal een versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek op de korte termijn een prijsschok veroorzaken op de woningmarkt, erkennen CPB en PBL. Daardoor zullen vooral de woningen van jonge huizenbezitters, die nog weinig van hun hypotheek hebben afgelost, 'onder water' komen te staan.

Geen drastische ingreep

De vandaag gepresenteerde doorberekeningen van diverse scenario's zijn vooral bedoeld voor beleidsmakers in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017. Een drastische ingreep in het hypotheekrenteaftrekbeleid is overigens niet waarschijnlijk. Regeringspartijen VVD en PvdA beklemtoonden gisteren nogmaals dat het kabinet de huiseigenaren voor de komende jaren rust heeft beloofd.

'Onder het huidige woonbeleid verstoort de subsidiëring van het wonen de omvang van de woonconsumptie en de keuze tussen kopen en huren', stellen de onderzoekers vast. 'Naarmate deze subsidies meer worden afgebouwd, is de doelmatigheidswinst groter en wordt het prijsopdrijvende effect van subsidies op de woningprijzen kleiner.'

De trouwe hypotheekklant betaalt meer rente

Veel banken brengen bestaande klanten een hogere hypotheekrente in rekening dan nieuwe, stelt onder meer de Vereniging Eigen Huis. Vijf vragen over een verkapt 'tweesporenbeleid'. (+)

Historisch laag niveau

In academische kring klinkt al langer de roep om verdere beperking van de hypotheekrenteaftrek, tot aan volledige afschaffing ervan toe. Onder meer de hoogleraren Peter Boelhouwer (TU Delft) en Arnoud Boot (Universiteit van Amsterdam) drongen daar publiekelijk op aan. Belangrijk argument is dat de hypotheekrente op een historisch laag niveau staat en dat er daardoor een uitgelezen kans ligt voor politiek Den Haag om afschaffing van de overheidssubsidie op woningbezit betrekkelijk pijnloos door te voeren.

Immers, een huiseigenaar die de afgelopen tien jaar een hypotheekrente van 6 procent of meer betaalde en recentelijk met zijn bank een rentepercentage van rond de 2 procent is overeengekomen, heeft ineens veel lagere rentelasten, maar ook een veel lagere renteaftrek. Hij krijgt met andere woorden veel minder overheidssubsidie voor zijn huis. Dan doet het ook minder pijn als die subsidie van tafel gaat, redeneren de voorstanders van afschaffing.

Belangenorganisaties van huurders hameren er al geruime tijd op dat de woonlasten van huiseigenaren de afgelopen jaren sterk zijn gedaald dankzij de lagere hypotheekrente, terwijl de woonlasten van huurders fors zijn toegenomen door de fors gestegen huurprijzen. In 2009 woonden 230 duizend huishoudens in een woning die gelet op hun inkomen eigenlijk te duur was voor hen. Vorig jaar was dat aantal volgens WoonOnderzoek Nederland 2015 opgelopen tot 528 duizend.

DNB: lage hypotheekrente is een sluipend gevaar

Als de rente plotseling stijgt, dreigen vooral huishoudens met aflossingsvrije hypotheken in de knel te raken. Ook bedrijven met hoge schulden lopen gevaar, zegt De Nederlandsche Bank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.