'Plan Dijksma om giftreinen via binnenvaart te vervoeren biedt geen oplossing'

Staatssecretaris Dijksma wil onderzoeken of het vervoer van gevaarlijke stoffen per binnenvaart het vervoer over het spoor kan beperken. Nee, concludeerde TNO in 2014 al.

Er rijden veel meer 'giftreinen' door dichtbevolkt gebied dan volgens de Wet basisnet is toegestaanBeeld ANP

De binnenvaart is geen serieus alternatief voor het vervoer van gevaarlijke stoffen per trein en kan dus geen oplossing bieden voor het te hoge aantal 'giftreinen' door stedelijk gebied. Staatssecretaris Sharon Dijksma (Spoor, PvdA) wil de binnenvaartoptie tóch laten onderzoeken omdat bij het vervoer per spoor door dichtbevolkte gebieden wettelijke risiconormen worden overschreden. Dit lijkt een overbodige exercitie: onderzoeksinstituut TNO concludeerde in 2014 al dat de mogelijkheden voor vervoer over water 'zeer beperkt' zijn.

'De binnenvaart en het spoor bedienen verschillende markten', zegt de woordvoerder van de Duitse vrachtvervoerder DB Cargo. Dat is veruit de grootste vervoerder van goederen over het Nederlandse spoor, ook als het om gevaarlijke stoffen (olieproducten en chemicaliën) gaat.

Binnen- en buitenlandse klanten van Nederlandse chemiebedrijven of olieconcerns zijn niet altijd per trein of via het water te bereiken, zegt DB Cargo. 'Als je naar Madeira moet, neem je ook niet de trein.'

'Een realistisch alternatief'

Dijksma kondigde deze week in een brief aan de Tweede Kamer aan te onderzoeken of het vervoer van gevaarlijke stoffen per binnenschepen 'een realistisch alternatief' kan zijn voor vervoer over het spoor.

Eind mei werd bekend dat de risicoplafonds van de Wet basisnet, die in 2015 in werking ging, fors worden overschreden. Er rijden veel meer treinen door dichtbevolkt gebied in Noord-Brabant en het oosten van het land dan volgens die wet zou mogen. Begin juni besprak Dijksma dit probleem in Eindhoven met bestuurders van de betrokken gemeenten.

Volgens Dijksma is een van de onderliggende problemen dat vervoerders van gevaarlijke stoffen te weinig gebruikmaken van de Betuweroute, de verbinding tussen de Rotterdamse haven en Zevenaar bij de Duitse grens. Die is onder meer aangelegd opdat 'giftreinen' door dunbevolkt gebied kunnen rijden. In de brief aan de Tweede Kamer constateert ze dat DB Netz, de Duitse spoorbeheerder, debet is aan het onderbenutten van de Betuwelijn. DB Netz hoeft volgens haar geen rekening te houden met de Wet basisnet en dat leidt ertoe dat veel van dit vervoer via de Bentheimroute (grensovergang bij Oldenzaal) of de Brabantroute (grensovergang bij Venlo) wordt geleid.

Beeld ANP

Teleurgesteld

Vervoerder DB Cargo, behorend tot hetzelfde bedrijf als de Duitse spoorbeheerder, is 'teleurgesteld' over die visie en vat die op als een verwijt. Volgens een woordvoerder van Dijksma is dat niet terecht en constateert de staatssecretaris in haar brief gewoon een feit. 'Maar ze heeft in de Tweede Kamer al wél een waarschuwing laten horen: de ultieme maatregel is om bepaalde vervoerders te weren van het Nederlandse spoor.'

Volgens DB Cargo moet het ministerie van Infrastructuur en Milieu de schuld voor het probleem vooral bij zichzelf zoeken. Bij de totstandkoming van de Wet basisnet drongen de vervoerssector en de chemische sector aan op afstemming met de buurlanden. Daar is het nooit van gekomen. Dijksma kondigt aan het probleem binnenkort met haar Duitse collega te zullen bespreken.

Derde Spoor

'Duitsland houdt zich aan alle EU-wetgeving voor vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor', zegt de woordvoerder van DB Cargo. Hij beklemtoont dat Nederland niet kan bepalen hoe de Duitse spoorbeheerder vervoersstromen laat lopen.

Veruit het meeste vervoer van gevaarlijke stoffen per trein heeft Duitsland (of landen nog verder weg) als bestemming. Dat de dure Betuweroute daarvoor te weinig wordt gebruikt heeft nog een andere oorzaak. Sinds vorig jaar en tot 2022 wordt aan Duitse kant aan een verlenging van die route (het zogeheten Derde Spoor) gewerkt, waardoor de Betuweroute maar beperkt beschikbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden