Een staking van FNV-leden in Groningen.
Een staking van FNV-leden in Groningen. © Harry Cock / de Volkskrant

Pensioenplan op losse schroeven door FNV: akkoord niet haalbaar zolang AOW-leeftijd stijgt

De FNV acht een akkoord over een nieuw pensioenstelsel niet haalbaar zolang de AOW-leeftijd onverminderd blijft stijgen.

'Onrealistisch ambitieus', zo kwalificeert FNV-onderhandelaar en pensioenbestuurder Tuur Elzinga het voornemen van minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Die wil begin volgend jaar een akkoord op hoofdlijnen ontvangen van de sociale partners in de Sociaal Economische Raad (SER). De tijd van 'plakband en pleisters plakken' is wat betreft de D66-minister voorbij.

Dit kan veranderen

Persoonlijke pensioenpot
Van één SER-voorstel is nog geen sprake, maar vrijwel alle varianten gaan uit van een contract waarbij ieder zijn eigen pensioenspaarpot krijgt.

Doorsneepremie verdwijnt
Nu betalen werknemers, ongeacht leeftijd, evenveel voor dezelfde pensioenopbouw. Dat wringt, omdat de premies van jongeren langer kunnen renderen dan die van ouderen.

Collectieve buffers?
Een van de heetste hangijzers in het debat. De vakbonden willen dat de pensioenfondsen hoge buffers aanhouden. Zo wordt voorkomen dat er als gevolg van financiële tegenspoed 'geluk- en pechgeneraties' ontstaan.

De FNV wil dat er eerst iets wordt gedaan aan de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. Die stijgt naar 67 jaar in 2021, om daarna gekoppeld te worden aan de levensverwachting. Voor mensen met zware beroepen - in de zorg, bouw, politie, metaal - is dat ondoenlijk, volgens de FNV.

Een ander struikelblok voor de FNV vormt de positie van zzp'ers en flexwerkers. Een deel van hen spaart op dit moment niet of nauwelijks voor een aanvullend pensioen. Het nieuwe pensioencontract biedt vooralsnog geen soelaas, constateert behalve de FNV ook vakbond CNV.

Minister Koolmees laat weten 'geen onderhandelingen via de media te voeren'.. Ook VNO-NCW wenst niet te reageren op de uitspraken van de FNV.

Het vertrouwen in het oude pensioenstelsel heeft in de crisis een knauw gekregen. Behalve de stijgende levensverwachting speelt ook de lage rente de fondsen en verzekeraars parten. Ondanks goede rendementen stijgen de meeste pensioenuitkeringen hierdoor al een decennium niet meer mee met de inflatie. De koopkracht van een aanvullend pensioen, van bijvoorbeeld 300 euro per maand, verdampt daardoor. Sommige fondsen hebben de pensioenen zelfs moeten verlagen. De SER-plannen die naar buiten zijn gekomen, duiden op een overgang naar een stelsel met persoonlijke pensioenpotjes. Die worden wel collectief belegd en de risico's worden deels samen gedragen.

Nederland behoort tot de economieën waar werknemers het langst moeten doorwerken. Dat blijkt uit een dinsdag gepubliceerde internationale vergelijking door de Oeso. Ook de Denen en de Italianen mogen in de toekomst pas na hun 68ste met pensioen.


Het nieuwe pensioenstelsel leek een gelopen race, maar nu steigert FNV

Nieuw pensioenstelsel? Het leek een gelopen race, maar de FNV ziet fikse struikelblokken. 'Wat heb je aan een goed pensioen als je geen tijd meer hebt om ervan te genieten?'

Lees hier het interview met Tuur Elzinga, vanuit het FNV-bestuur verantwoordelijk voor de pensioenonderhandelingen.