Pensioenen omlaag? 'Het kan volgend jaar weer helemaal anders zijn'

Vandaag werd bekend dat de grootste pensioenfondsen in 2013 hun pensioenuitkeringen waarschijnlijk fors moeten verlagen. Bij de vijf grootste fondsen hangt zelfs een verlaging van 7,9 procent in de lucht. Moeten we ons zorgen maken?

Voorzitter Bernard Wientjes (L) van ondernemerskoepel VNO-NCW, CNV-voorzitter Jaap Smit (M) en minister Henk Kamp (R, Sociale Zaken) bij elkaar voor overleg over het pensioenakkoord, september 2011. © ANP

Ja en nee. Een verlaging van '5 à 10 procent' is fors en is ook niet eerder voorgekomen. Het zou voor veel pensionado's een flinke tegenvaller betekenen. Maar de vraag is hoe waarschijnlijk en hoe definitief de verlaging is. Volgens economieredacteur Peter de Waard van de Volkskrant is de prognose vooral het gevolg van korte termijndenken. 'We hebben een heel slecht beursjaar achter de rug, maar dat kan volgend jaar weer heel anders zijn. Door dit soort analyses kijken we heel erg naar de waan van de dag. Terwijl pensioenfondsen met rentes rekenen over decennia. Eigenlijk zouden we die lijstjes niet moeten maken want het zorgt alleen maar voor paniek.'

De voorspelling voor de pensioenfondsen is gebaseerd op de dekkingsgraad van de fondsen. Als de dekkingsgraad onder de 100 procent is dan kan een pensioenfonds niet meer aan alle toekomstige betalingsverplichtingen voldoen. De dekkingsgraad kan evenwel fluctueren. De Nederlandsche Bank kijkt naar de stand van de marktrente om te berekenen hoeveel een fonds nu in kas moet hebben. Hoe lager de rentestand, des te hoger de verplichtingen van een fonds. En hoe hoger de verplichtingen, hoe lager de dekkingsgraad. De rente is nu heel laag, wat dus voor een relatief lage dekkingsgraad zal zorgen. Daarnaast lieten de resultaten op de beurs dit jaar ook flink te wensen over.

Gehalveerd
De pensioenfondsen hebben enorm veel geld belegd en verdienden daar decennia lang veel geld mee. Maar sinds het al jaren slecht gaat op de beurs dalen de beleggingswinsten fors en daar hebben de pensioenfondsen veel last van. 'Sinds het jaar 2000 is de beurs in waarde gehalveerd, die klap zijn we nog steeds niet te boven gekomen', aldus De Waard.

Toch moeten we nu ineens niet in paniek raken. 'In 2011 was de rente heel laag en de verdiensten op aandelen ook. Daardoor haalt niemand de rekenrentes (de rente waar pensioenfondsen maximaal mee mogen rekenen als ze berekeningen voor de toekomst maken, red.). Maar met een goed beursjaar kan dat allemaal weer veranderen.'

Mede bepalend dit jaar was de angst van beleggers om in Spaanse of Italiaanse staatsleningen te stappen. De rentes op die staatsobligaties waren altijd hoger dan op Nederlandse of Amerikaanse staatsleningen. 'Dit jaar zijn beleggers weer massaal overgestapt op Amerikaanse en Engelse staatsleningen, waarop een veel kleinere rentemarges zitten. En dus is er veel minder geld verdiend.'

Overigens is er volgend De Waard wel een betere reden om ons zorgen te maken over de pensioenen: de vergrijzing. 'Men heeft vroeger onderschat hoe hoog de levensverwachting zou stijgen. Vooral in de jaren negentig is de gezondheidsverwachting van Nederlanders ineens fors gestegen. Daardoor zullen de kosten van de pensioenen structureel stijgen.' Om die 'weeffout' in het pensioensysteem te corrigeren zal in de toekomst misschien nog wel grondiger moeten worden ingegrepen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden