Pensioenbelegger kan nu kiezen

Vermogensbeheerders en beleggingsplatforms als Binck en DeGiro mogen sinds het begin van deze maand pensioenrekeningen aanbieden. Voor ondernemers en werknemers die weinig pensioen opbouwen bij de baas betekent dat meer keus. Beleggen voor de oude dag kan nu spannender of eenvoudiger. Waarschijnlijk wordt het ook goedkoper.

Beeld thinkstock

Tot 2008 lag het alleenrecht op de verkoop van fiscaal gedreven spaarproducten bij verzekeraars. Dat leverde een vervelend probleem op. Als je een pensioen wilde opbouwen met fiscale voordelen, moest je daarvoor een lijfrenteverzekering afsluiten bij een verzekeraar. Dat was, zo leerde de woekerpolisaffaire, geen aanlokkelijke optie.

Om de markt open te breken besloot het kabinet in 2008 om nieuwe productaanbieders toe te laten. Dat werden de banken en beleggingsinstellingen. Banken zetten voornamelijk lijfrentespaarrekeningen in de markt. Beleggingsinstellingen als Brand New Day en Bright Pensioen deden hetzelfde, maar koppelden de lijfrente aan goedkope beleggingsfondsen.

De kosten van een lijfrenterekening daalden daarmee aanzienlijk. Waar verzekeraars in 2009 jaarlijks 2,5 procent aan kosten in rekening brachten over de lijfrente, doen beleggingsinstellingen het jaarlijks voor enkele tienden van procenten.

Volgens toezichthouder AFM levert een besparing van 0,1 procentpunt in de kosten een toename van 3 procent van het pensioenvermogen op, dus kosten doen er nogal toe. Om de concurrentie verder aan te wakkeren, maakte het kabinet de lijfrentewereld begin deze maand met een kleine wetswijziging rond. Beleggingsplatforms -bekende partijen zijn Binck en DeGiro- en vermogensbeheerders mogen nu ook lijfrenterekeningen aanbieden.

Van de beleggingsplatforms heeft DeGiro als eerste de markt betreden. Deze aanbieder brengt naar eigen zeggen de laagste kosten in rekening. Daarnaast bepaalt de belegger bij DeGiro hoe de pensioenportefeuille eruit komt te zien. Waar andere partijen beleggingsfondsen aanbieden, biedt DeGiro de mogelijkheid om individuele aandelen en obligaties uit te zoeken. Het hele vermogen kan in het aandeel TomTom, Duitse staatsobligaties of toch een indexfonds.

Gijs Nagel, directeur bij DeGiro, is niet bang dat zijn klanten onverantwoorde risico's nemen: 'We hebben risicovolle producten als futures en opties uitgesloten. Daarnaast komen we verderop in dit jaar met software die de belegger helpt bij het maken van verantwoorde beleggingskeuzes.'

Vermogensbeheerder

Pensioenbeleggers die het beheer over de portefeuille liever uitbesteden, kunnen sinds maart terecht bij hun vermogensbeheerder. Egbert Berkhoff, directeur van vermogensbeheerder NNEK, hing al in 2005 bij Tweede Kamerleden aan de telefoon om de zaak aan te kaarten. 'De situatie deed zich voor dat financieel planners het gehele vermogen van cliënten beheerden, behalve het vermogen dat werd opgebouwd via de lijfrente. Dat zat dan in huisfondsen van een bank of verzekeraar, wat dikwijls onevenwichtigheden in de portefeuille van de klant opleverde,' zegt Berkhoff. Hij is blij is dat politiek Den Haag dit probleem nu eindelijk heeft opgelost. NNEK start binnenkort met de lijfrenterekening.

Lijfrente bij een laag pensioen
De lijfrente is een echt fiscaal gedreven pensioenproduct. Je bouwt eerst vermogen op door te sparen of te beleggen. De inleg is fiscaal aftrekbaar. Daarnaast is de opgebouwde waarde op de lijfrenterekening vrijgesteld van vermogensrendementsheffing. Het afbouwen van de lijfrente komt aan de orde bij pensionering. Het opgebouwde vermogen wordt dan in delen uitgekeerd, bijvoorbeeld in twintig jaar of levenslang. Vanaf dat moment komt de fiscus langs om af te rekenen. De jaarlijkse uitkeringen tellen op bij het belastbaar inkomen. Gepensioneerden betalen een lager belastingtarief dan werkenden en dit verschil vormt de hoofdmoot van het belastingvoordeel. De fiscale voordelen van de lijfrenterekening zijn in de regel alleen weggelegd voor werknemers die weinig of geen pensioen opbouwen en voor ondernemers. Werknemers met een goede pensioenregeling hebben te weinig fiscale ruimte. De belastingdienst heeft een handige tool om die fiscaal toegestane inleg te berekenen.

Prijsvechters maken beleggen goedkoper
Binck joeg begin deze eeuw banken de stuipen op het lijf door goedkope onlinebeleggingsdiensten te introduceren. Tot die tijd moest de particuliere belegger voor de aanschaf van een aandeel bellen met de bank. Dat maakte transacties peperduur. Binck wist de kosten met geautomatiseerde onlinediensten omlaag te krijgen en banken volgden. In 2013 kwam DeGiro op de markt en die werd in korte tijd de Nederlandse marktleider door nog lagere prijzen te hanteren. Het gevolg van de opkomst van deze prijsvechtende brokers is dat beleggers in vergelijking met pak hem beet twintig jaar geleden nog maar een fractie kwijt zijn als zij een aandelen, obligaties of beleggingsfondsen kopen. Bij lijfrenterekeningen tekende zich hetzelfde patroon af: ook hier zorgden nieuwkomers op de markt voor lagere kosten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden