Particuliere belegger raakt nooit in paniek

Niet de particuliere beleggers maar de grote institutionele beleggers zijn meestal verantwoordelijk voor grote koersverschuivingen op de beurs. Ook de spectaculaire koersdaling van afgelopen donderdag is volgens de beurs veroorzaakt door grote institutionele beleggers (pensioenfondsen en verzekeraars) die massaal uit aandelen zijn gestapt....

PETER DE WAARD

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

Particuliere beleggers kregen aanvankelijk de schuld van de scherpe koersdaling op donderdag in de schoen geschoven. Zij zouden door de rentestijging in paniek zijn geraakt en hun stukken hebben gedumpt. Hierdoor kelderde de beursgraadmeter, de AEX-index, binnen enkele minuten met 35 punten waardoor de handel op de beurzen tijdelijk moest worden stilgelegd.

Daarna volgde een opmerkelijk herstel. Vrijdag steeg de beursindex weer met 16 punten, nadat donderdag in het laatste kwartier al 10 punten verlies was weggewerkt. Ook voor deze opmerkelijke koersstijging zouden particuliere beleggers verantwoordelijk zijn.

Volgens beurswoorvoerder Lex van Drooge zijn donderdag na de rede van de Amerikaanse centrale bankpresident Greenspan vooral institutionele beleggers op grote schaal aandelen gaan verkopen. 'Ze hebben bliksemsnel gereageerd door termijncontracten op aandelen, zogenoemde futures, te verkopen. De professionele handel heeft die termijncontracten moeten overnemen en is zich daarna gaan indekken door aandelen op de beurs te verkopen.'

Particuliere beleggers zijn donderdag in het laatste halfuur van de handel nauwelijks actief geweest. Fysiek zou het voor hen ook bijzonder moeilijk zijn geweest om reageren op de rede van Greenspan.

Particulieren zouden niet alleen onmiddellijk kennis hebben moeten nemen van diens woorden; ze zouden ook de zinnen hebben moeten interpreteren als een voorbode van een rentestijging, de telefoon hebben moeten pakken en binnen een minuut de aandelen op de markt hebben moeten smijten.

'Volstrekt onmogelijk', erkent Van Drooge. Particuliere beleggers die bang zouden zijn geweest voor natte voeten, hadden naar zijn zeggen op zijn vroegst vrijdag hun verkooporders hebben geplaatst. Maar toen stegen de koersen weer.

Op de effectenbeurs nemen de particulieren slechts 30 procent van de handel voor hun rekening. Instituten en de professionele handel zijn verantwoordelijk voor de overige 70 procent. 'Bij grote koersverschuivingen zorgen particuliere beleggers juist voor een dempende invloed, omdat ze van mening verschillen. Institutionele beleggers zijn veel meer naar één kant gericht. Ze vinden allemaal tegelijkertijd dat zij een specifiek aandeel moeten kopen òf dat ze die juist moeten verkopen', aldus Van Drooge.

Hij betwijfelt ook of particuliere beleggers de laatste weken de koersen tot ongekende hoogten hebben opgedreven. 'Vooral instituten hebben geld over gehad, waar ze geen alternatieven voor hadden.' Daarnaast zijn verzekeraars en pensioenfondsen verplicht een hoog rendement op hun beleggingen te halen. Particulieren hebben die performance-plicht niet. Zij kunnen met een gerust hart het geld tijdelijk tegen 2 of 3 procent op deposito laten staan.

Ook directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging Effectenbezitters (VEB) denkt dat de rol van particuliere beleggers bij dramatische koersdalingen wordt overschat. 'Van paniek bij particuliere beleggers is geen sprake geweest. Als VEB hebben we maar één of twee ongeruste telefoontjes gehad.'

Bij de beurskrach van 19 oktober 1987 kreeg de particuliere belegger eveneens de schuld in de schoenen geschoven. De koersbewegingen waren in die week nog heftiger dan afgelopen week het geval was. Op maandag 19 oktober daalde de index met 12 procent. Dinsdag 20 oktober ging er nog eens 6 procent af. Woensdag 21 oktober stegen de koersen weer met ruim 9 procent om donderdag 22 oktober weer met 7,5 procent te kunnen dalen.

Het verlies in één week was per saldo 20 procent. In de afgelopen week zijn de beurskoersen uiteindelijk 5 procent gedaald.

ABN Amro-bestuurder Wilco Jiskoot waarschuwde vrijdag op een congres in Utrecht dat de periode van meer dan gemiddelde koersstijgingen wel eens definitief achter de rug zou kunnen zijn. Daarbij wees hij onder meer op het effect van de loonmatiging en de onderwaardering van Nederlandse aandelen. 'Beide factoren gelden minder.'

Hij adviseerde beleggers dan ook het percentage aandelen in hun beleggingsportefeuille te verminderen. Beleggers die inmiddels 70 tot 80 procent van hun spaargeld in aandelen hebben gestoken, krijgen van de ABN Amro het advies dat percentage terug te brengen tot 50 procent.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden