Parijse woonboten sterven niet uit

Hun schip mag dan Scheldezoon heten, Olivier Ehrman (64) is een echte Fransman uit de Midi, het diepe zuiden. Hij woont samen met zijn van oorsprong Duitse vrouw Katja (62) nu 34 jaar op de Seine aan de port Debilly, schuin tegenover het musée Branly....

Ze verontschuldigen zich voor hun slordige verschijning. De boot komt net terug van de werf. Daar is het onderwaterschip in de teer gezet.

Ook Parijs heeft zijn bootbewoners. Het zijn er minder dan je zou denken: in de regio Parijs en omstreken liggen zo’n duizend woonboten. Een paar honderd Seinebewoners is lid van een vereniging, de ADHF (Association de la Défense de l’Habitat Fluvial – vereniging ter bescherming van het wonen op het water). Ehrman was er ooit voorzitter van. ‘Het is een kleine gemeenschap’, zegt hij. ‘Maar het contact is intens. Al vele jaren komen we elk Pinksterweekeinde met enkele tientallen boten bij elkaar op een eiland in de Marne. Dat is dan een vrijplaats, waar we feesten en muziek maken. Toen onze kinderen klein waren, was dat voor hen een avontuur.’ Ook Samois-sur-Seine, waar gitarist Django Reinhardt stierf, is zo’n ontmoetingsplek voor Parijse woonbootschippers.

Hun verhaal is dat van zoveel bootbewoners. Wat ze zochten, in de jaren zeventig, was een groot, goedkoop, kalm appartement in het hart van de stad. Toen die combinatie niet bleek te bestaan, suggereerde een collega op hetwerk Olivier toch eens naar een woonboot te kijken. Zo kwamen ze de Scheldezoon op het spoor, een in Antwerpen gebouwde peniche van 32 meter lang, met 130 vierkante meter woonoppervlak.

De ligplaats is prachtig. De hoge kademuur houdt het geraas van de auto’s op afstand. Vanuit de salon heb je vrij uitzicht op de Eiffeltoren. Toch is het niet het unieke panorama dat hen met hun schip verbindt. ‘Als we niet waren gaan varen, woonden we al lang weer aan de wal. Als het moet, zijn we hier in een half uur afgekoppeld. Dat geeft de doorslag.’

Al snel na de verhuizing zijn Olivier en Katja schipper en matroos geworden. Hij haalde zijn vaarbewijs en kreeg bijles van en oud-binnenvaartschipper. Als hun werk het toelaat – hij is projectontwikkelaar van bedrijfspanden, zij gastronomisch journaliste – bevaren ze met de Scheldezoon alle wateren van Frankrijk. In 1985 kwamen ze voor het eerst naar Sail Amsterdam. In 2001 maakten ze een vier maanden durende tocht naar Berlijn en Praag, via Rijn, Donau en Elbe. Het jaar daarvoor hadden ze geoefend: vierhonderd sluizen in drie weken tijd.

Chirac heeft als burgemeester van Parijs nog eens geprobeerd alle woonboten weg te krijgen, vertelt Katja. Een handtekeningenactie – Sans peniches, Paris pleurniche, zonder woonboten huilt Parijs – bracht hem tot andere gedachten.

Een andere wens van Chirac zien ze zo snel niet in vervulling gaan. De ex-president zou graag nog eens zwemmen in de Seine. ‘Het water wordt schoner; dat zie je en dat ruik je’, zegt Katja. ‘Maar baden zou ik niet graag doen.’

De Ehrmans betalen zo’n vierduizend euro liggeld per jaar aan Voies Navigables de France (VNF), het Franse waterwegbeheer. De beste plekken worden tegenwoordig aan de commerciële exploitanten gegeven. Zoals de bateaux mouches, de grote rondvaartboten met vriendelijk zwaaiende passagiers die steeds voor de patrijspoorten opduiken. De VNF voert een ontmoedigingsbeleid voor woonboten. Nieuwe ligplaatsen komen er niet meer bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden