Pareltjes herkennen in de kringloopwinkel

Een Ikeakastje onderscheiden van echt design? Kringloopmedewerkers leren het van een echte veilingmeester.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'Het lijkt wel alsof er resten van een stuk tape op de kom zitten', zegt Jolanda Verschuuren. Samen met vijf andere werknemers van kringloopwinkel Vindingrijk in Breda staat ze om een kommetje van blauw glas gebogen. Meer dan 2 euro zouden de werknemers er niet voor vragen. 'Die tape maakt hem echt lelijk.'

Marcel Brouwer glimlacht. 'Jullie moeten je eigen smaak overboord zetten', zegt hij tegen het kringlooppersoneel. 'Dit is echt vakmanschap.' Hij wijst op de signatuur op de achterkant van de kom. 'Kijk hier staat de naam van de Zweedse ontwerper: Bertil Vallien. Wat jullie taperesten noemden, is een velletje goudfolie.'

Sinds zes jaar reist de veilingmeester van het Rotterdamse veilinghuis Vendu langs kringloopbedrijven in Nederland en Vlaanderen om werknemers te leren hoe ze de pareltjes die bij elke kringloopwinkel binnenkomen, kunnen herkennen. Een jaar voor Brouwer begon had een kringloopwerknemer uit Nieuwegein laten zien hoeveel een vondst kan opleveren. De medewerker had een set van 25 houtsneden herkend als echte Eschers. De kringloop bracht ze naar een veilinghuis en verkocht de houtsneden voor 9.031 euro.

1.200 ton

1.200 ton aan goederen komt er jaarlijks binnen bij kringloopwinkel Vindingrijk. 'Het is leuk uit zo'n grote stroom bijzondere dingen te halen', zegt directeur Van Gorp.

Extra omzet

Brouwer: 'Zulke hoge prijzen zijn uitzonderlijk. Maar ik kom geregeld meubels of schilderijen tegen die gerust voor een- of tweeduizend euro kunnen worden verkocht.' De blauwe Vallien-kom is geen duizend euro waard. 'Toch zou ik er geen stickertje van 2 euro op plakken', zegt Brouwer tegen zijn cursisten. 'Een handelaar vraagt hier zo 100 euro voor.' De hoofdprijs hoeft Vindingrijk niet voor de spullen, zegt directeur Twan van Gorp. Toch vindt hij het belangrijk dat zijn werknemers binnengekomen vazen, designstoelen of ingelijste kaarten op waarde schatten. 'Van de extra omzet kunnen wij weer extra mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst nemen. Want dat is uiteindelijk ons hoofddoel.'

Vindingrijk is een onderdeel van de sociale werkvoorziening van de gemeente Breda. Het personeelsbestand van het kringloopbedrijf dat in drie loodsen in het noorden van de stad huist, groeide in achttien jaar van 15 tot 110 werknemers. 'Het liefst zou ik nog meer mensen aan een baan helpen.' Dus laat Van Gorp de veilingmeester elk jaar het nieuwe personeel uitleggen hoe ze Deens design van Ikea kunnen onderscheiden.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Cursus warenherkenning

'De behoefte onder kringloopwinkels door het hele land naar dit soort kennis is groot', zegt Leonie Reinders, voorzitter van Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland. In het verleden bood de vereniging ook al cursussen warenherkenning aan. 'Maar die reeks stopte toen de man die de cursus gaf overleed', zegt Reinders. Toen ze zes jaar geleden in contact kwam met veilingmeester Brouwer, zaten ze al snel om de tafel om de lezingenreeks nieuw leven in te blazen.

Naast leermeester is Brouwer ook steeds vaker als veilingmeester te vinden in een kringloopwinkel. Een deel van de winkels spaart sinds ze de cursus hebben gevolgd de pronkstukken gedurende een jaar op en houdt een keer per jaar een veiling. 'Met enige regelmaat ben ik daarom als veilingmeester in de kringloopwinkels in Veldhoven, Tilburg, Leiden en Hengelo', zegt Brouwer. In het verleden organiseerde ook Vindingrijk een jaarlijkse veiling. 'Daar zijn we vanaf gestapt', zegt directeur Van Gorp. 'Het voelde niet goed een deel van de spullen achter te houden voor de dagelijkse klanten. Hoe bijzonder iets ook is, het moet altijd in de winkel te koop zijn, vind ik.'

Om de pareltjes toch uit te lichten heeft Vindingrijk nu een webwinkel. 'Die ziet er pico bello uit', zegt Brouwer even later als hij met de cursisten naar een zaaltje boven de fietsenwerkplaats van Vindingrijk gelopen is. 'Als jullie iets bijzonders vinden, kun je het met een gerust hart naar webwinkelbeheerder Raymond Tillieu brengen. Dan weet je dat er een goede prijs op geplakt wordt.'

Vanuit de beamer in het zaaltje flitsen stoelen, kasten en tafels van ontwerpers als Rietveld, Le Corbusier en Arne Jacobsen langs. 'Let bij zogeheten buismeubelen op of er kruiskopschroeven in zitten', zegt de veilingmeester tegen het kringlooppersoneel. Kruiskopschroeven zijn te modern voor meubels uit de jaren vijftig of eerder. 'Twijfel je dan nog, kijk dan naar labeltjes, stickers of brandmerken. Die laten zien of een meubel echt design is', vertelt Brouwer terwijl hij een blokvormige stoel naar de cursisten toesleept. 'Deze stond in jullie winkel. Het ontwerp lijkt verdacht veel op een echte Le Corbusier. Maar dan zou hier in deze buis op de achterkant een handtekening en een nummer moeten staan.'

Op de muur verschijnt intussen een foto van een theeblik van Van Nelle. 'Hé, een vriend van mij heeft twee van die blikken in de garage staan', roept Verschuuren. In goede staat levert zo'n blik 500 euro op, zegt Brouwer. 'Tijdens een veiling van Sotheby's in New York betaalde iemand er zelfs 8.000 dollar voor. Maar dat was een vreemde uitschieter.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dollartekens

De hoge prijzen maken de werknemers enthousiast. 'Jij hebt alweer dollartekens in je ogen', grapt Verschuuren tegen collega Stijn Verhoeven die verantwoordelijk is voor het prijzen van kleine curiosa als schalen en vazen. Dat enthousiasme is precies waar directeur Van Gorp op hoopt: 'Jaarlijks komt hier 1.200 ton aan goederen binnen. Het is leuk uit zo'n grote stroom bijzondere dingen te halen.' Toch weet hij dat het onmogelijk is alle schatten te ontdekken. Van Gorp: 'Er zal voor klanten altijd wat bijzonders te vinden blijven voor een lage prijs. De aantallen zijn te groot om alles zorgvuldig te bekijken.' De cursus moet het personeel vooral leren om in een paar seconden te beslissen of iets boven het maaiveld uitsteekt. Spullen die mogelijk interessant zijn, brengt het personeel vervolgens naar webwinkelbeheerder Raymond. Die kijkt er uitvoeriger naar.

'Het maakt het werk afwisselend', zegt cursist Verhoeven. 'Ik werk hier sinds augustus en leer elke dag weer iets nieuws.' En als hij dan een pareltje te pakken heeft, geeft dat voldoening. 'Pas prijsde ik een ei op voetjes. Normaal gaat zoiets weg voor 1 euro, maar deze was van echt porselein. Die verkochten we uiteindelijk voor 25 euro, omdat ik dat had gezien. Dat is toch heerlijk?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden