Ozb-heffing stijgt dit jaar met 2,5 procent. CBS: 'Gemeenten stemmen tarieven af op gewenste opbrengst'

De waarde van onroerend goed is de afgelopen jaren sterk gestegen, maar de opbrengst van de gemeentebelasting op dat bezit groeit niet mee. Sommige gemeenten verlagen zelfs hun tarieven. 'De ozb is een sluitstuk.'

Woningen in Amsterdam. In veel gemeenten, met name in de Randstad, steeg de gemiddelde WOZ-waarde van woningen de afgelopen jaren telkens met meer dan 10 procent. Beeld null
Woningen in Amsterdam. In veel gemeenten, met name in de Randstad, steeg de gemiddelde WOZ-waarde van woningen de afgelopen jaren telkens met meer dan 10 procent.

De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (ozb) stijgt dit jaar gemiddeld met 2,5 procent. Dat is veel minder dan de waardestijging van het onroerend goed dat de grondslag vormt voor deze belasting. In veel gemeenten, met name in de Randstad, steeg de gemiddelde woz-waarde van woningen de afgelopen jaren soms meer dan 10 procent. Dat de opbrengsten van de ozb toch maar enkele procenten stijgen, betekent volgens het CBS dat de belastingtarieven gemiddeld genomen omlaag zijn gegaan.

Grote verschillen

Volgens het CBS plannen de gemeentebegrotingen voor het lopende jaar een opbrengst van 4,0 miljard euro uit de ozb. Daarmee zijn de ozb-inkomsten in de vier jaar dat de huidige gemeenteraden zitten in totaal met 8,2 procent gestegen. In diezelfde periode bedroeg de inflatie naar schatting 3,6 procent. De helft van de ozb-opbrengst komt uit bedrijfspanden, de andere helft uit woningen.

'Gemeenten gebruiken de ozb-heffing als sluitstuk van de begroting. Ze passen hun tarieven aan de gewenste opbrengst aan', zegt de CBS-woordvoerder. Zo daalde het ozb-tarief voor woningeigenaren in de gemeente Amsterdam dit jaar van 4,9 cent naar 4,1 cent per honderd euro woz-waarde.

De stijging van de ozb die het CBS signaleert, is nog een overschatting van wat de inwoners in hun portemonnee merken, zegt Corine Hoeben van Coelo, een wetenschappelijk instituut van de Rijksuniversiteit Groningen. 'Het CBS berekent de opbrengsten van alle ozb in gemeenten, en daar zit dus ook de ozb in die voor nieuwbouwwoningen wordt betaald.' Coelo zelf deed eerder dit jaar onderzoek naar de verandering van de ozb bij de 38 grootste gemeenten, en hield het effect van nieuwe woningen erbuiten. Op basis van die berekening kwam Coelo op een ozb-stijging voor 2018 van 1,1 procent, duidelijk minder dan de inflatie.

Een ronde begroting

In Voorschoten en Beemster stijgt de opbrengst van de ozb op woningen dit jaar het hardst; in Voorschoten 27 procent. Volgens een woordvoerder is die stijging nodig 'om de financiële positie van de gemeente te versterken'. In Beemster bedraagt de stijging 24 procent, en ook in deze gemeente is de stijging nodig 'om de voorzieningen op peil te houden en toch de begroting rond te krijgen'. De gemeente heeft ook andere maatregelen getroffen: 'We hebben begin dit jaar besloten tot een bestuurlijke fusie met de gemeente Purmerend'. Van de grote steden is Groningen er een waar de ozb-opbrengst het sterkst stijgt, met 6 procent. Ook hier is dat uit noodzaak, zegt een woordvoerder. 'De stijging is vooral gebaseerd op de stijging van de ambtenarensalarissen.'

Volgens Corine Hoeben van het Coelo is de ozb een van de weinige knoppen waaraan gemeenten kunnen draaien om hun inkomsten te vergroten. De gemeentelijke heffingen, zoals de reinigingsheffing en de rioolheffing, mogen niet meer opleveren dan het doel waarvoor zij bestemd zijn. En andere belastingen, zoals de hondenbelasting, leveren gewoon niet genoeg op. 'Een paar gemeenten hebben nog een andere mogelijke inkomstenbron', zegt Hoeben. 'Zo kunnen de Waddeneilanden hun inkomen uit de toeristenbelasting nog wel wat verhogen of verlagen.'

Er zijn ook gemeenten waar de ozb juist daalt. Zo betaalt de gemiddelde Edenaar dit jaar 105 euro, een daling van 25 procent. Gouda wordt dit jaar 20 procent goedkoper.

De verschillen in opbrengsten zijn heel groot. De goedkoopste gemeente is Den Haag, waar de woz op woningen per hoofd van de bevolking maar 60 euro oplevert. De duurste gemeente is Schiermonnikoog, waar per hoofd 356 euro wordt betaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden