Nieuws

Oxfam Novib: coronawinst supermarkten moet naar arme boeren

Grote supermarktconcerns als Ahold Delhaize, Tesco en Walmart doen te weinig aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van arbeiders en boeren in de buitenlandse toeleveringsketens. Volgens Oxfam Novib, de internationale beweging tegen armoede, is de kloof tussen de winnaars en de verliezers in de voedselindustrie nog steeds enorm groot.

Arbeiders aan de lopende band in Samut Sakorn, Thailand, bij een bedrijf dat vis in blik verpakt. Beeld LightRocket via Getty Images
Arbeiders aan de lopende band in Samut Sakorn, Thailand, bij een bedrijf dat vis in blik verpakt.Beeld LightRocket via Getty Images

In het dinsdag gepresenteerde rapport Not in This Together wijst Oxfam op de slechte omstandigheden bij onder meer het koffiebonen plukken in Brazilië, het produceren van zeevruchten zoals garnalen in Thailand en de oogst van basmatirijst in Pakistan. Daar tegenover plaatst de actiegroep de miljardenwinsten die tijdens de coronacrisis zijn behaald en de bonussen die zijn uitgedeeld. Zo incasseerde Frans Muller, bestuursvoorzitter van Ahold Delhaize, over 2020 een bonus van 1,65 miljoen euro, omdat het concern een omzet behaalde van 74,7 miljard euro.

‘Te eenzijdig’

Ahold Delhaize erkent dat het anders moet, zegt een woordvoerder. Zo heeft het concern begin 2020 de samenwerking beëindigd met een Braziliaanse koffieproducent, toen bleek dat het personeel slecht werd behandeld. Ahold Delhaize pleit voor wetgeving om de gehele voedselindustrie in beweging te krijgen tegen racisme, discriminatie en uitbuiting. ‘Het is te eenzijdig om alleen supermarkten aan het eind van die lange voedselketen verantwoordelijk te stellen voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden.’

Volgens Anouk Frank, beleidsmedewerker bij Oxfam Novib, zijn vrouwen aan het begin van de voedselketen het grootste slachtoffer van de pandemie. ‘Ze hebben de zwaarste en tevens laagstbetaalde banen, ze worden gemiddeld 30 procent minder betaald. In Brazilië mogen vrouwen geen tractor rijden of op kantoor werken, ze plukken de koffiebonen op de plantages. In India mochten vrouwen na het beëindigen van een lockdown later aan het werk dan de mannen. Ze worden structureel achtergesteld.’

Aldi, Lidl en Plus

Ook Aldi, Lidl en Plus worden aangesproken door Oxfam Novib. Consumenten kunnen uit protest een sms sturen naar de supermarkten om te pleiten voor ‘uitbuitingsvrije boodschappen’. Frank: ‘Supermarkten zijn machtige spelers in de keten, ze kunnen een veel grotere rol spelen dan alleen wijzen naar anderen.’

De maatschappelijke druk op de supermarkten heeft wel degelijk effect, aldus Frank. Jumbo beloofde na diverse gesprekken met Oxfam Novib het beleid aan te scherpen. Volgens het bedrijf van de familie Van Eerd is nu 99 procent van artikelen uit ‘hoog risicolanden’ gecertificeerd en wordt een actieplan opgesteld om ook de vrouwenrechten te waarborgen. Oxfam Novib pleit net als Ahold Delhaize voor strengere wetgeving, maar vindt dat het concern ondertussen zijn verantwoordelijkheid moet nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden