nieuwsongelijkheid

Oxfam: leiders als Trump en Bolsonaro vergroten kloof tussen arm en rijk

De kloof tussen vermogende mensen en mensen die niets bezitten wordt vergroot door de maatregelen van leiders als Donald Trump en Jair Bolsonaro, die ook nog eens vrouwen benadelen ten opzichte van mannen. Dat stelt Oxfam Novib in het rapport over mondiale ongelijkheid Time to Care.

null Beeld Iris Frankhuizen
Beeld Iris Frankhuizen

In 2019 bezaten 162 miljardairs evenveel als de helft van de wereldbevolking. Een jaar eerder waren dat er zeven minder: 155 miljardairs. De rijkdom wordt dus iets meer uitgesmeerd. ‘Maar dat betekent niet dat de ongelijkheid in de wereld nu minder extreem aan het worden is. Integendeel, het wordt steeds erger’, zegt Esmé Berkhout van Oxfam Novib voorafgaand aan de publicatie.

Elk jaar schrikt Oxfam de wereldgemeenschap weer op met een rapport over de extreme ongelijkheid in de wereld aan de vooravond van het World Economic Forum in Davos – het exclusieve onderonsje van zakenlieden, bankiers, politici en celebrities.

Het aantal miljardairs in de wereld neemt nog steeds toe. In tien jaar tijd verdubbelde het tot meer dan tweeduizend. En sinds de crisis van 2008 zijn die elk jaar 7,8 procent rijker geworden. De rijkste 1 procent van de wereld heeft twee keer zo veel aan vermogen als 6,9 miljard andere wereldburgers.

‘Als je sinds de bouw van de piramides dagelijks 10.000 dollar zou hebben gespaard, zou je nog maar eenvijfde van het vermogen hebben van de vijf rijkste miljardairs’, zo heeft Oxfam beeldend uitgerekend. ‘Of als we op biljetten van 100 dollar zouden zitten, zat het overgrote deel van de mensen op de grond, de westerse middenklasse zou op een stoel zitten en de twee rijkste mensen zouden ver tot in de ruimte reiken.’ Oxfam wijst op het idee om het miljardairschap in de wereld te verbieden omdat het eerder wijst op een ‘ziekte’ dan ‘welvaren’.

Donald Trump en Jair Bolsonaro op weg naar een persconferentie na een ontmoeting in maart vorig jaar in het Witte Huis. Beeld REUTERS
Donald Trump en Jair Bolsonaro op weg naar een persconferentie na een ontmoeting in maart vorig jaar in het Witte Huis.Beeld REUTERS

Bijna de helft van de wereldbevolking moet rondkomen van 5,5 dollar (5 euro) per dag of minder – ‘vaak slechts een doktersrekening verwijderd van terugval in armoede’. Zeven van de tien mensen wereldwijd wonen in een land waar de kloof tussen arm en rijk de laatste dertig jaar is gegroeid. Ondanks de daling van de extreme armoede leven nog altijd 735 miljoen mensen van minder dan 1,90 dollar per dag. Oxfam zegt dat ‘sterke mannen als president Trump van de VS en Bolsonaro van Brazilië alleen bezig zijn de kloof tussen haves en have-nots te vergroten door belastingverlagingen voor miljardairs, turbo-racisme en seksisme’.

Een van de oorzaken voor de extreme armoede is het belastingstelsel. Volgens Oxfam ontduiken superrijken tot 30 procent van de belasting die ze zouden moeten betalen en volgens onderzoek van de VN lopen ontwikkelingslanden jaarlijks zo’n 100 miljard mis vanwege belastingontwijking door multinationals. Nederland speelt daarbij nog altijd een kwalijke rol, ondanks allerlei maatregelen aan het kabinet hier iets aan te doen. In 2018 is een kleine 10 procent van de winst die multinationals wereldwijd wegsluizen om belasting te ontlopen in Nederland terechtgekomen. ‘Ons land moet belastingontwijking nu echt uitbannen. Laat Rutte naar Davos afreizen met de boodschap dat wij voortaan het goede voorbeeld geven. Dat multinationals niet langer wegkomen met allerlei rekentrucs en Nederland stopt met de race naar de bodem, met steeds lagere winstbelastingen’, aldus algemeen directeur Michiel Servaes van Oxfam Novib. Het verschuiven van winst naar andere belastingparadijzen moet onmogelijk worden, zegt Esmé Berkhout. Daarnaast wil Oxfam Novib ook dat het uitgestelde kabinetsplan tot verlaging van de winstbelasting helemaal van tafel gaat.

Het gat tussen rijke en arme huishoudens in Nederland is overigens iets kleiner geworden. De 10 procent huishoudens met het meeste vermogen hebben samen 876 miljard euro. Dat is 62 procent van al het vermogen in Nederland bij elkaar.

‘Seksisme achter ongelijkheid’

De enorme kloof tussen arm en rijk is ook gestoeld op seksisme, concludeert Oxfam. Mannen hebben 50 procent meer vermogen dan vrouwen. Mannen bezetten ook de belangrijkste politieke en economische posities: slechts 18 procent van de ministers, 24 procent van de parlementariërs en 34 procent van de managementposities in de wereld wordt door vrouwen bezet.

Vrouwen leveren driekwart van de onbetaalde zorgtaken van de wereld die eigenlijk door de publieke sector zouden moeten worden verricht. De economische waarde daarvan zou gelijk zijn aan 10,8 biljoen (bijna 11 duizend miljard) dollar. ‘En dit is nog een onderschatting.‘’ Daarnaast doen ze ook tweederde van het slecht- en onderbetaalde zorgwerk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden