Overvallen door een onweerstaanbare begeerte

Annie van Hoof, de aspergekoningin van Brabant, opende zaterdag het seizoen. We vieren dat er weer leven in de aarde zit....

Annie van Hoof weet precies wanneer ze er aan komen. Als op een zaterdag of zondag in april de zon door de wolken breekt, de tuinstoelen uit de schuur komen, het gras voor het eerst wordt gemaaid en de kinderen eindelijk weer zonder jas naar buiten mogen, kun je er donder op zeggen dat ze in al die achtertuinen tot in de verre omtrek allemaal tegelijk op hetzelfde idee komen: ‘Asperges! Nu! Naar Annie!’

Dan wordt het opeens druk op de smalle, lommerrijke weggetjes rond Annies befaamde aspergekwekerij in het Brabantse Olland, waar zij een van de succesvolste uitbaters is van Het Aspergegevoel. Marcel van Wessel, restaurateur in de Collse Hoeve te Nuenen en bestuurslid van het Brabants Asperge Genootschap, heeft de sterke indruk dat ‘de hele provincie’ op die dag zit te wachten: ‘De dag dat er weer blaadjes aan de bomen zitten en iedereen de fiets pakt.’ De dag dus dat van Van Hoof en haar vele collega-telers in Brabant en Limburg de bakken met de eerste oogst alvast klaar kunnen zetten voor de verkoop aan huis.

De asperge. Koningin der duisternis. Points d’ Amour. Elfenbenen. Het Witte Goud. Bestaat er een groente met meer lyrische bijnamen? En is er een groente waaraan meer opgewonden lofdichten zijn gewijd? Zie nu deze eerzame, eetbare phallus/Deze eenzame, dierloze Eenhoorn, zie/Hoe hij los in haar hand ligt. (Cees Nooteboom in Communio Virginalis). Van Wessel weet het zeker: ‘Er is geen groente met een vergelijkbare impact.’

Van Hoof staat te boek als de officieuze aspergekoningin van Brabant. De titel bestaat niet, maar zo gaat dat nou eenmaal als je asperges regelmatig als de beste uit de bus komen bij de jaarlijkse proeverijen van het genootschap – een select gezelschap van telers en restaurateurs dat zich ten doel stelt zo veel mogelijk mensen Het Aspergegevoel te laten ervaren.

Twee keer al had Van Hoof de allerlekkerste van Brabant: in 2002 en 2008. Een paar keer was ze tweede. Als iemand dus moet kunnen verklaren waaraan de asperge zijn mythische reputatie te danken heeft, is zij het wel. Maar voor Van Hoof blijkt het eigenlijk heel simpel: ‘Je kunt van alles beweren over smaak en vorm en kleur, maar het komt door de lente.’

Van Wessel beaamt: ‘Uiteindelijk gaat het bij Het Aspergegevoel om het hele feestje eromheen: het feest van het voorjaar. We vieren dat er weer leven in de aarde zit. Het ontluikende kopje van de asperge dat zich omhoog drukt door de openscheurende grond is daarvan het ultieme symbool.’

Mede dankzij de inspanningen van het genootschap is daar de laatste vijftien jaar een nieuwe impuls bij gekomen. Steeds meer telers leggen zich toe op de kant-en-klare verkoop aan huis. Van Hoofs schuurtje in Olland is daarvan een sterk voorbeeld. Voor de nabije stedelingen uit Den Bosch, Tilburg en Eindhoven ligt het authentieke plattelandsgevoel er voor het opscheppen.’s Morgens op het land, ’s avonds op je bord – aan die beleving kan geen supermarktasperge tippen.

Voor een bloemkool naar de boer, daar begint niemand meer aan, maar voor verse asperges rijden velen graag een stukje om, zelfs als de prijs oploopt tot 8 euro per kilo of meer.

Intussen moet het natuurlijk wel gemakkelijk blijven, maar ook daaraan is gedacht: de ham, de eieren, de boter en de juiste witte wijn leveren Annie en steeds meer van haar collega’s er vaak desgewenst bij – een uitkomst voor al die impulsbeslissers die pas op zondagmiddag overvallen worden door de onweerstaanbare begeerte.

En dan is er nog de sensatie van de schilmachine die je hele bestelling razendsnel afpelt waar je bij staat – een service waarmee het aspergegevoel opeens ook voor gestresste 35-minners binnen bereik komt. ‘Want zelf schillen, daar begint de jeugd niet meer aan’, weet Annie.

Het succes blijft niet uit. De consumptie van verse asperges steeg in tien jaar met ruim dertig procent tot gemiddeld 570 gram per huishouden. Brabant en Limburg trekken dat gemiddelde behoorlijk omhoog. Bovendien koopt daar inmiddels de helft van de klanten rechtstreeks bij de boer. Ook veel restaurants doen rechtstreeks zaken met de teler, liefst zo dicht mogelijk bij huis. ‘Mensen vinden het mooi als ze de velden vanaf hun tafel kunnen zien liggen’, weet Van Wessel.

Het genootschap is ervan overtuigd dat in dat gecultiveerde gevoel de sleutel ligt tot verdere uitbouw van het succes. Vandaar ook dat de aangesloten telers en restaurateurs zich met kracht afzetten tegen alle asperges die niet vers uit de koude Nederlandse grond komen, maar uit verre landen als Peru. En vandaar ook dat het genootschap een zo hoog mogelijke dam probeert op te werpen tegen alle asperges die al voor half maart of na de officiële seizoenssluiting op 24 juni in de winkel liggen. Van Wessel: ‘Asperges in februari, dat kán gewoon niet. Dat ondermijnt de hele gedachte.’

Nee, april is vroeg genoeg voor dé dag. Wanneer die valt is vooraf nooit precies te voorspellen, maar achteraf wel nauwgezet te reconstrueren. Afgelopen zaterdag, 17 april, was de dag van 2010. De zon scheen, het was warm en droog. En Annie liep ’s morgens naar buiten en wist: het gaat beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.