Overige aandeelhouders kunnen borst natmaken

Geef het nog een maand of wat en de wereld ziet er anders uit voor de beleggingsfondsen. Of het nu de Midden-Europa-fondsen zijn, die afgelopen week het best presteerden met flinke plussen van 4 procent, of de biotechnologiefondsen, die afgelopen week juist onderaan de ranglijstjes bungelden met koersdalingen tot 10...

Stuk voor stuk moeten de beleggingsfondsen namelijk hun stem veel meer laten horen. Dat is een van de voorstellen van de commissie-Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur. De fondsen hebben - net als alle betrokkenen op wie de adviezen betrekking hebben - tot begin september om te reageren op dit idee, maar de gang naar meer inspraak is nu al onomkeerbaar.

Tot nu toe hebben beleggingsfondsen twee gezichten. Voor particulieren zijn zij belangrijk en herkenbaar: die laten een deel van hun vermogen beleggen door de fondsmanagers van Robeco, Fortis en de talloze andere aanbieders. Voor beursgenoteerde bedrijven zijn de fondsen evenwel anoniem, omdat zij vrijwel nooit gebruik maken van hun rechten als aandeelhouder.

Fondsmanagers hebben een andere strategie als het gaat om het uiten van hun mening over een bedrijf. Zijn zij niet tevreden, dan verkopen zij de aandelen. En vice versa: als een fonds in hun ogen goed presteert, dan kopen de managers eenvoudig stukken bij.

Als het aan de commissie-Tabaksblat ligt, worden beleggingsfondsen voor het bedrijfsleven een partij om rekening mee te houden. De commissie vindt namelijk dat grote institutionele beleggers - dus ook pensioenfondsen en verzekeraars - voortaan verantwoording moeten gaan afleggen over hun stemgedrag op aandeelhoudersvergaderingen.

Verantwoording afleggen klinkt vrij mild, maar is in praktijk een hele kluif. Ga maar na: op dit moment komen de beleggingsfondsen namelijk vaak niet eens opdagen op de aandeelhoudersvergadering, en met goede reden. Het is voor een fondsmanager die een gespreid fonds beheert, vrijwel ondoenlijk om tientallen vergaderingen af te lopen.

Diverse bedrijven zijn inmiddels in dit gat in de markt gestapt. Zo kunnen institutionele beleggers het volgen van de fondsen waarin zij aandelen bezitten, uitbesteden aan Amerikaans bedrijven als ISS of IRRC. Daar houdt het verhaal echter niet op. Zo heeft de deels afgezwaaide superbelegger Jaap van Duijn al laten weten dat Robeco in de toekomst haar stem meer gaat laten horen. Dat is een ware ommezwaai voor deze tot nu toe stille reus onder de beleggers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.