Overal geflitst dankzij een snelheidsduivel

Automobilisten van Engeland tot Australië worden in de gaten gehouden met flitspalen van een bedrijf uit Haarlem.

Je rijdt in een snelle sportwagen, bent door je ouders vernoemd naar een coureur en je opa was een beruchte snelheidsduivel die in de jaren vijftig onder meer de rally van Monte Carlo op zijn naam zette.

Hoe kun je dan zonder scrupules je geld verdienen door wereldwijd flitspalen te plaatsen? Die vermaledijde radarkastjes die je al op de bon slingeren bij een paar kilometer te hard rijden.

Timo Gatsonides, algemeen directeur van flitspalenfabrikant Gatsometer, had de openingsvraag al van verre zien aankomen en steekt meteen van wal over de ‘missie’ van zijn bedrijf: ‘Het bijdragen aan de verkeersveiligheid.’

Gatsonides (36, eigenaar van een Porsche 911 en vernoemd naar de Finse rallyrijder Timo ‘Flying Finn’ Mäkinen) vertelt vol overgave over het ‘persoonlijk leed’ dat dankzij zijn product wereldwijd wordt voorkomen. ‘Onze flitspalen besparen jaarlijks vele duizenden verkeersdoden’, zegt hij.

Om zijn verhaal kracht bij te zetten, toont hij een stemmig videofilmpje op zijn computer. ‘Probeer hier maar eens met droge ogen naar te kijken’, zegt de algemeen directeur van Gatsometer. ‘Ik heb het al tig keer gezien maar krijg er nog steeds kippevel van.’

Wat volgt is een voorlichtingsfilmpje van de Australische overheid waarin nut en noodzaak van flitsapparatuur worden belicht. Australië behoort tot de grootste afzetmarkten van de Gatsometer. Ondersteund door gevoelige muziek tonen vaders, moeders, opa’s, oma’s, zussen en broers met tranen in de ogen foto’s van omgekomen dierbaren.

Gatsometer is producent van ‘apparatuur voor verkeershandhaving- en registratie’. Vanuit het hoofdkantoor in Haarlem wordt hun apparatuur over de hele wereld verspreid: van Taiwan, Syrië, Roemenië, Colombia tot aan de Verenigde Staten en nog ruim veertig andere landen.

Hij leidt het bedrijf samen met zijn broer Niki (34, berijder van een Lexus sportcoupé en vernoemd naar de Oostenrijkse Formule 1 coureur Niki Lauda), die financieel directeur van Gatsometer is.

Dat het bedrijf flitspalen maakt, wordt de bezoeker van het pand in Haarlem al van verre duidelijk. Gatsometer heeft boven de straat een grote testopstelling staan waar de nieuwste flitsapparatuur en camera’s op argeloze voorbijgangers worden getest. Automobilisten houden zich verdacht goed aan de snelheidslimiet. ‘Niemand krijgt natuurlijk een bon thuis gestuurd’, zegt Gatsonides er voor de zekerheid bij.

Ook binnen bij de receptie is niet te missen wat voor producten hier gemaakt worden. Bij de balie liggen diverse radarkastjes te wachten tot ze worden opgehaald door de eigenaar, in de meeste gevallen het Openbaar Ministerie. In de hoek staat een zwaar verchroomde flitspaal. En vanachter een glazen wand dringen flitslichten de receptie binnen, afkomstig van de werkplaats waar technici tests uitvoeren op defecte flitsmachines.

Een ruimte verderop wordt aan een bestelling voor de politie in Hongkong gewerkt: veertig oranje flitskasten worden klaargemaakt voor verscheping. Weer ergens anders wordt bij een Hyundai 301 een radarsysteem ingebouwd.

Hoewel flitspalen de hoofdmoot vormen van de jaaromzet (circa 22 miljoen euro in 2008) maakt Gatsometer, waar ruim honderd mensen werken, meer producten. Ook rekeningrijden, trajectcontrole en kentekenherkenning zijn belangrijke activiteiten.

‘Momenteel leggen wij rondom de ring van Amsterdam een heel nieuw registratiesysteem aan waarmee de gemeente de milieuzone voor vrachtauto’s kan handhaven’, zegt Gatsonides.

Gatsometer werd in 1958 opgericht door de opa van Timo en Niki, Maus Gatsonides. ‘Hij was naast uitvinder ook een begenadigd rallyrijder. Won in die jaren vele races, waaronder die van Monte Carlo in 1953’, zegt Timo vol trots.

Het was tijdens deze races dat de oude Gatsonides op het idee kwam een snelheidsmeter te ontwikkelen. ‘De rondetijden werden tot dan toe per stopwatch bijgehouden. Mijn opa vond dat niet betrouwbaar. Hij had het idee dat hij soms werd benadeeld door degene die de stopwatch bediende.’

Gatsonides sloeg thuis aan het ontwikkelen. Hij spande twee slangetjes over de grond. Bij contact met het eerste slangetje ging de stopwatch aan, bij de tweede uit. ‘Zodoende kon hij zijn snelheid berekenen.’

De gatsometer was geboren. In 1958 bestelde de politie van Velzen de eerste snelheidsmeter ter wereld. In 1966 volgde een andere wereldprimeur: de installatie van een roodlichtcamera in Haarlem.

Naast de ontwikkeling van verkeersapparatuur legde Maus Gatsonides zich ook toe op sporttijdmeting. Een product waarmee Gatsometer grote successen behaalde waren de ‘aantikplaten’ bij het zwemmen.

Bij veel nationale en internationale sportwedstrijden, waaronder de Olympische Spelen, verzorgde Gatsometer lange tijd de tijdregistratie. ‘De Gatso-zwemklokken waren de eerste in de wereld. Bij een tik tegen de plaat stopte de stopwatch. Dat was zo’n succes dat mijn opa de techniek kon verkopen aan wereldmerken als Omega, Longines en Heuer’, zegt Timo.

Sinds 1978 richt Gatsometer zich uitsluitend op verkeersapparatuur. Een land waar Gatsometer goed vertegenwoordigd is, is Engeland. De gatsometer is er zelfs verbasterd tot werkwoordvorm voor geflitst worden. Op radiostations wordt gewaarschuwd voor plekken waar ‘gatso’s’ staan. Als je wordt geflitst heet het ‘being gatso’d’.

In Nederland heeft het apparaat die status niet bereikt. Wel staat de gatsometer in de Dikke van Dale. ‘Toestel om de snelheid van auto’s te meten, genoemd naar de uitvinder ervan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.