Oud-staatssecretarissen doen oproep aan nieuw kabinet: 'Haal de politiek uit de Belastingdienst'

De problemen bij de Belastingdienst kunnen alleen worden verholpen als apolitieke belastingspecialisten in het nieuwe kabinet verantwoordelijk worden voor de dienst. Dit stellen de oud-staatssecretarissen van Financiën Martin van Rooijen en Willem Vermeend.

Directeur-generaal Belastingdienst Jaap Uijlenbroek en staatssecretaris Eric Wiebes van Financien tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de Belastingdienst. Beeld anp

De voormalige bewindspersonen verwoorden daarmee een diepgevoelde wens van een groot deel van de belastingambtenaren, die van oordeel zijn dat de politiek de Belastingdienst de afgelopen zestien jaar in zwaar weer heeft gebracht.

De Belastingdienst kampt onder meer met zwakke ict en een mislukte vertrekregeling. De dienst gaat de laatste jaren gebukt onder het voortdurende gesleutel door de politiek aan het stelsel, wat een bonte kerstboom van 213 aftrekposten en toeslagen heeft opgeleverd, en waarmee minstens 97 miljard euro is gemoeid. Dat leidt tot grote uitvoeringsproblemen. Die zijn zo ernstig dat de controleur van de rijksfinanciën, de Algemene Rekenkamer, en de Belastingdienst zelf waarschuwen dat de belastinginning gevaar loopt.

Volgens Van Rooijen, zelf ooit belastinginspecteur en van 1973 tot 1977 staatssecretaris van Financiën en verantwoordelijk voor de Belastingdienst, zou de dienst vanaf nu weer geleid moeten worden door bewindslieden die vakinhoudelijk sterke belastingspecialisten zijn die alles ondergeschikt maken aan ordentelijke belastinginning.

'Tot 2000 was elke staatssecretaris van Financiën zo'n specialist. Daarna werden belastingen politieker en kwam de autonomie van de belastinginspecteur onder druk te staan', aldus het huidige Tweede Kamerlid voor 50Plus,

Van Rooijens oproep sluit aan bij een pleidooi van de vorige informateur, Herman Tjeenk Willink. Die stelde in juni, aan het eind van zijn formatieklus, vast dat de politiek, kabinet en Kamer, geen enkele belangstelling tonen voor de uitvoering van het beleid dat ze zelf initiëren. Hij riep het aanstaande nieuwe kabinet op daar verandering in te brengen.

Een van de opvolgers van Van Rooijen, PvdA'er Willem Vermeend (staatssecretaris van Financiën van 1994 tot 2000) vindt ook dat juist de bewindspersoon die over de Belastingdienst gaat, een fiscaal specialist moet zijn. 'Want dat is de moeilijkste en belangrijkste uitvoeringsorganisatie', stelt Vermeend. 'Een staatssecretaris van Financiën zonder fiscale kennis krijgt het altijd moeilijk. In de Kamer, in het kabinet en ook bij de Belastingdienst. Weet je op hoog niveau niet waarover het gaat, dan kun je je makkelijk laten overbluffen.'

Belastingminister

Van Rooijen pleit tevens voor een minister van Belastingen - 'desnoods zonder portefeuille' - die naast de minister van Financiën in de ministerraad de belangen van de Belastingdienst verdedigt. Dit om te voorkomen dat andere ministers met eigen maatregelen de fiscale kerstboom nog verder optuigen. 'Geen veranderingen zolang de Belastingdienst die niet kan uitvoeren.'

Wat Vermeend betreft, is zo'n extra minister niet nodig. 'Ik ging altijd mee met mijn minister Gerrit Zalm naar de ministerraad.' Van beoogd premier Mark Rutte is bekend dat hij leiding wil geven aan zo min mogelijk ministers.

Vermeend is een van de architecten van het huidige, 16 jaar oude belastingstelsel dat volgens politiek Den Haag dringend aan herziening toe is.

De aangeslagen Belastingdienst

Het imago van de Belastingdienst verandert. Na het succesverhaal uit de jaren negentig gaat er in een gehavende organisatie nu meer fout dan goed. In vier artikelen leggen we uit hoe het zover heeft kunnen komen.

Aflevering 1: Het rommelt bij de Belastingdienst sinds ze naast geld innen ook moet uitdelen (+).

Aflevering 2: De Belastingdienst doet alles om goede mensen te lozen - en dat kost zo'n 700 miljoen (+).

Aflevering 3: Met niet minder dan 600 veelal verouderde computersystemen is ICT de achilleshiel van de Belastingdienst (+).

Aflevering 4: 'Den Haag' verzint allerlei fiscale maatregelen waarvan de Belastingdienst maar moet uitzoeken hoe ze die uitvoert (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden