Oud-president Philips Jan Timmer strijdt tegen activistische aandeelhouders

Het Europese bedrijfsleven laat zich koloniseren door Angelsaksische multinationals en aandeelhouders. Activistische aandeelhouders, ook wel aasgieren genoemd, ontmantelen daarbij onbeschermde concerns in Europa. Tegelijkertijd grijpen grote Amerikaanse multinationals als Apple en Google de wereldhegemonie.

Jan Timmer Beeld Mike Roelofs

Dit zegt Jan Timmer, voormalig president van Philips (1990-1996) in zijn boek De Man van Philips dat vandaag verschijnt. Volgens Timmer is de macht in Nederlandse bedrijven te veel komen te liggen bij aandeelhouders. Dat is in zijn ogen mede de oorzaak van de ontmanteling van Philips in de afgelopen twintig jaar. Timmer is teleurgesteld dat van Philips alleen een producent van medische apparatuur is overgebleven. Hij denkt dat conglomeraten nuttig zijn omdat ze fundamentele research mogelijk maken.

Timmer werd bekend van de Operatie Centurion, een van de meest ingrijpende reorganisaties in de geschiedenis van het Nederlandse bedrijfsleven. In die tijd kon het management nog steunen op zijn aandeelhouders, vaak Nederlandse pensioenfondsen. Nu zijn de aandeelhouders 'ge-amerikaniseerd'.

Ontmanteling van Philips

De laatste tijd waren er vijandelijke overnamepogingen op verschillende Nederlandse ondernemingen, waaronder de machtige multinationals Unilever en AkzoNobel. Beide concerns brengen nu onder druk van aandeelhouders grote delen van het bedrijf onder bij opkoopfondsen. Ook DSM en Shell staan herhaaldelijk onder druk onderdelen te verkopen.

Ook de ontmanteling van Philips is volgens Timmer het gevolg van de 'focus op aandeelhouderswaarde'. 'Activistische aandeelhouders zullen altijd aandringen op verkleining van concerns, omdat ze op die manier de grootste winsten kunnen behalen. Daarom heerst er in het topmanagement een soort anti-conglomeraatsfanatisme.'

Hij had graag gezien dat Philips grote onderdelen zoals de fabricage van chips en grote huishoudelijke apparatuur zelf had voortgezet. Hij vindt het goed dat de lichtdivisie meer zelfstandig is geworden, maar had die vooralsnog bij Philips willen houden. Hij vindt medische apparatuur ook niet de meest voor de hand liggende kernactiviteit van het huidige Philips. Volgens Timmer is te lang gedacht dat het kapitalistisch systeem zichzelf zou kunnen reguleren.

FNV-voorzitter Han Busker zegt het eens te zijn met Timmer dat 'belangen van de werknemers, zwaarder moeten wegen dat die van de aandeelhouders'. 'Het had alleen geen kwaad gekund als hij dat eerder had bedacht. Als je ziet dat de arbeidsinkomensquote, het deel van de bedrijfsopbrengsten dat naar de werknemers gaat in de afgelopen jaren in Nederland naar beneden is gegaan, zie je dat er iets fundamenteel niet in orde is. We zien te vaak dat het belang van de aandeelhouder verkozen wordt boven dat van de werknemer.'


Oud-president van Philips Jan Timmer: 'Ik maak mij echt zorgen dat we een kolonie van de VS worden'

Oud-Philips-topman Jan Timmer, bijna 85, is terug in de arena. En hoe. Als strijder tegen de activistische aandeelhouders, 'het lelijke gezicht van het kapitalisme', zoals hij het zelf noemt. En hij heeft een waarschuwing: 'We worden van de kaart geveegd door bedrijven uit de VS en Azië.' Lees hier het hele interview. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden