Oud bestemmingsplan? Dan kunt u gratis (ver)bouwen

Plannen voor een pergola, dakkapel of andere klussen waarvoor een bouwvergunning is vereist? Controleer dan hoe oud het bestemmingsplan is voor de locatie waar u gaat klussen. Want als het bestemmingsplan minstens tien jaar oud is, hoeft u geen bouwleges te betalen aan de gemeente - en kunt u honderden, soms duizenden euro's besparen.

Een stucadoor aan het werk. Beeld anp

Dit is te danken aan een obscuur wetsartikel waar Nijmegen, Zevenaar, Teylingen en andere gemeenten zich recentelijk in hebben verslikt voor de rechter. Doorgaans moeten klussers in ruil voor bouwvergunningen leges betalen. Gemeenten kunnen die vragen voor allerlei klussen, van tuinhuisjes tot kippenstallen of schotelantennes. Maar niet als het bestemmingsplan tien jaar of ouder is, staat in artikel 3.1, lid 4 van de in 2008 ingevoerde Wet ruimtelijke ordening (Wro). Deze boete is door de wetgever bedacht als financiële prikkel voor gemeenten om hun dikwijls hopeloos verouderde bestemmingsplannen te vernieuwen. Het mislopen van bouwleges kan een hard gelag zijn, want gemeenten verdienden er in 2014 371 miljoen euro mee, en ruim 600 miljoen euro in 2008.

Gemeenten gokken erop dat burgers het wetsartikel niet kennen. Maar een varkenshouder uit Sint-Anthonis tekende bezwaar aan tegen zijn legesrekening van 3.900 euro voor nieuwe varkenstallen en een luchtwasser. Toen de gemeente hem geen gelijk gaf, stapte hij naar de rechter. Die stelde hem deze zomer in het gelijk. Ook Zevenaar, Teylingen en Nijmegen delfden dit jaar het onderspit in de rechtszaal, net als Nijkerk, Heerlen, Uitgeest en Dantumadeel het jaar ervoor. In het laatste geval was de timing opmerkelijk: een Dantumadeler diende zijn bouwvergunning in op de dag dat de gemeenteraad een nieuw bestemmingsplan vaststelde. Omdat de raadsvergadering uitliep tot na middernacht, gold volgens de rechter het oude plan nog, en hoefde de man zijn 2.352 euro leges niet te betalen.

Teylingen heeft na het verloren hoger beroep ook 20 duizend euro terugbetaald aan burgers en bedrijven die géén rechtszaak hadden aangespannen. Nijmegen en Sint-Anthonis gaan in hoger beroep, Zevenaar stapt als eerste gemeente naar de Hoge Raad.

De Vereniging Eigen Huis noemt het 'onbehoorlijk' dat gemeenten ondanks te oude bestemmingsplannen leges willen innen. Ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten keurt dit af. Hoeveel te oude bestemmingsplannen er zijn weet de VNG niet. In 2019 treedt een nieuwe Omgevingswet in werking, zonder de boete voor te oude bestemmingsplannen.

Geen leges verschuldigd bij overjarig bestemmingsplan

Dankzij een wakkere inwoner van Oldeberkoop kunnen veel mensen profiteren van verouderde bestemmingsplannen. Lees hier zijn verhaal.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.