Optiebelasting kan terug naar nul, zo leren bedrijven

De nieuwe optiebelasting kan tot nul worden teruggebracht, mits bedrijven het slim aanpakken. Dat zegt het internationale adviesbureau Towers Perrin dat donderdag enkele tientallen ondernemingen bijpraatte tijdens een besloten optie-bijeenkomst in Scheveningen....

Zestig in Nederland gevestigde bedrijven - waaronder 25 van de vijftig grootste beursfondsen - wilden van Towers Perrin horen hoe zij hun lucratieve optieplannen moeten omvormen na de belastingverhoging van vorig jaar. Begin 1997 bleken Nederlandse topmanagers steenrijk te zijn geworden door hun omvangrijke optiepakketten waarmee zij goedkoop aandelen konden kopen. Een jaar later verscherpte staatssecretaris Vermeend van Financiën de belasting op deze opties.

De doorsnee optie werd daarmee bijna drie keer zo duur en dat heeft de populariteit flink aangetast. Werknemers van Aegon en ABN Amro kozen begin dit jaar massaal voor andere bonussen.

Het is echter onzin om opties af te schrijven als beloningsinstrument, vindt beloningsspecialist voor topmanagers Marcel Spaans van Towers Perrin. 'Maar bedrijven moeten nu wel gaan nadenken wat ze met opties willen.' De belasting kan zelfs lager uitvallen dan voorheen, maar dan mag de optie niet langer worden gezien als onmiddellijk te verorberen extraatje.

Een optie moet een middel worden om succesvolle managers en werknemers langdurig te binden aan het bedrijf. De optie mag pas worden gebruikt als de bezitter zijn werk goed heeft gedaan. Grote Nederlandse bedrijven zijn het daarmee eens, bemerkte Spaans gisteren. 'De ondernemingen lieten weten dat een verbinding van prestaties aan opties veel meer aandacht zal krijgen.' Daarmee behoort het 'graaien, graaien, graaien', bron van publieke verontwaardiging, tot het verleden.

Voor de eerste stap in de belastingverlaging moet de optie 'out-of-the-money' worden verstrekt. Dat betekent dat de werknemer het recht krijgt een aandeel te kopen in zijn bedrijf tegen een prijs die hoger is dan beurskoers. De beurskoers moet vervolgens eerst oplopen voordat de optie geld waard wordt. Hoe verder die uitoefenprijs is verwijderd van de beurskoers, hoe lager de belasting. Het minimumbedrag is een bijtelling bij het inkomen van 4 procent van de uitoefenprijs van de optie, terwijl dat percentage vóór de wetswijziging lag op 7,5.

De belasting kan nog verder worden verlaagd en uitgesteld door twee andere trucs toe te passen. Het bedrijf kan besluiten om de optie pas geldig te laten worden als de manager bepaalde doelen heeft gehaald, zoals een minimale winststijging van zijn bedrijfsonderdeel. Het voordeel daarvan is dat de manager pas belasting hoeft te betalen als de optie geldig wordt, en dat kan jaren duren.

Tenslotte kan de belasting verder worden verlaagd door de manager te verplichten zijn met opties verworven aandelen nog even vast te houden. Sommige belastinginspecteurs hebben al aangegeven in dat geval korting te geven op de optiebelasting.

'In theorie kun je dus zelfs nul procent belasting betalen als je de aandelen een aantal jaren vasthoudt', zegt Spaans. 'We hebben er nog geen praktijkervaring mee, maar 1 procent is wel degelijk haalbaar.'

Het voordeel van dit nieuwe optiesysteem is dat de belangen van managers en werknemers meer overeenstemmen met die van de beleggers. 'De oude opties waren cadeautjes die onmiddellijk konden worden gebruikt. Er ging geen prikkel vanuit om doelen te halen. Nu wordt pas geleverd als eerst gepresteerd is.'

In de Verenigde Staten en Engeland, waar opties en bonussen aanvankelijk werden gebruikt om topmanagers te lokken, verschuift de nadruk al enige tijd naar beleggers, weet Spaans. 'De trend in de VS is dat bedrijven manieren zoeken om de belangen van de belegger en de manager op één lijn te brengen. Opties zijn daarvoor een prima middel, mits je ze goed gebruikt.'

Het is in de VS inmiddels gebruikelijk dat slechts 30 procent van het salaris van topmanagers vastligt, en de rest (opties en bonussen) afhangt van prestaties. Ook in Europa zal prestatiebeloning voor de top belangrijker worden, voorspelt Towers Perrin. 'Er komt een muur van beleggingsgeld deze kant op uit Amerika en Engeland. Die aandeelhouders eisen prestatiebeloning voor het topmanagement. En steeds meer Amerikaanse en Britse managers die overal opduiken, verwachten zo beloond te worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden