Een klant in een belwinkel in Rotterdam wisselt via een scherm euro's om voor bitcoins, de digitale munten waarmee goederen en diensten kunnen worden gekocht.
Een klant in een belwinkel in Rotterdam wisselt via een scherm euro's om voor bitcoins, de digitale munten waarmee goederen en diensten kunnen worden gekocht. © ANP

Openbaar Ministerie vreest dat bitcoin-automaat als witwasmachine wordt gebruikt

Criminelen dreigen van bitcoin-pinautomaten veredelde witwasserettes voor zwart geld te maken. Daarvoor waarschuwt het Openbaar Ministerie. Het OM vreest dat criminelen de automaten zullen gebruiken om hun drugswinsten en ander vuil geld in te ruilen voor schone bitcoins.

Het OM kwam met de waarschuwing na onderzoek van de NOS. De omroep meldde zondag dat Nederland inmiddels dertien bitcoin-pinautomaten telt, waarvan er twaalf het afgelopen half jaar zijn geplaatst. De apparaten wisselen contant geld om in de cryptomunt bitcoin of andersom. Tot 15 duizend euro kan dat anoniem: pas bij transacties boven dit bedrag moet de eigenaar van de pinautomaat melding doen bij de Financial Intelligence Unit - de witwaswaakhond van de Nederlandse overheid.

Juist deze anonimiteit maakt de pinautomaten gevoelig voor crimineel geld, citeert de NOS Anita van Dis, landelijk witwasofficier van het Openbaar Ministerie. 'Neem een drugsdealer op straat. Die wil zijn contante geld ook voor iets anders kunnen gebruiken dan alleen maar voor uitgaan. Dit kan een stap zijn om het geld giraal te maken.'

Bewijs dat criminelen de automaten gebruiken om geld wit te wassen heeft het OM vooralsnog niet

Nieuw fenomeen

Wat criminelen extra in de kaart speelt: er is geen controle op pinautomaten voor bitcoins, noch door de Nederlandsche Bank, noch door de Autoriteit Financiële Markten. 'Omdat bitcoins geen valuta zijn, geldt een belangrijk deel van de financiële toezichtsregels niet', zegt Van Dis. Zelfs niet nu de bitcoin ruim 6.000 euro waard is en ook de andere cryptomunt ethereum langs hoge toppen scheert.

Bewijs dat criminelen de automaten gebruiken om geld wit te wassen heeft het OM vooralsnog niet. 'De machines zijn een relatief nieuw fenomeen, dat we nauwlettend in de gaten houden', aldus Van Dis tegen de NOS.

Dat de pinautomaten populair zijn onder criminelen blijkt al wel uit het feit dat er afgelopen tijd drie werden gestolen. Zo wisten dieven vorige week een 120 kilo zwaar exemplaar buit te maken die in een brasserie in het Brabantse Oudenbosch stond. Twee Amsterdamse bitcoin-pinautomaten ondergingen eerder ditzelfde lot.

Verbetering: in een eerdere versie van dit bericht werd de NOS
'staatsomroep' genoemd. Dit moet 'omroep' zijn.