Opec-landen gaan minder olie produceren, prijs vat 8,3 procent omhoog

De olieprijs schoot woensdagmiddag met 8,3 procent omhoog na berichten dat het oliekartel Opec er toch in was geslaagd afspraken te maken voor productiebeperking. De prijs van een vat Brent kwam weer boven de 50 dollar.

Minister van Energie van Saudi-Arabië Khaled Al-Falih bij de Opec-bijeenkomst in Wenen op 30 november 2016. Beeld epa

Het is voor het eerst sinds 2008 dat Opec met een productiebeperking komt, en helemaal voor het eerst dat ze dat in samenwerking met een niet-Opec-land doet: Rusland. Op een persconferentie werd bekend gemaakt dat de productie per 1 januari zal worden beperkt tot 32,5 miljoen vaten per dag, een daling van 1,2 miljoen vaten oftewel 3,5 procent.

Saoedi-Arabië, als grootste olieproducent ook het land dat de meeste invloed heeft op de olieprijs, zou zijn productie met een half miljoen vaten per dag verminderen, een krimp van 5 procent. Rusland is bereid om zijn productie met 300 duizend vaten per dag in te krimpen. Rusland produceert bijna evenveel olie als Saoedi-Arabië maar is geen lid van Opec.

Aanvankelijk leek Saoedi-Arabië de productiebeperking te blokkeren. Pogingen van de Opec, die sinds maandag in haar hoofdkwartier in Wenen bijeen is, om met Rusland tot overeenstemming te komen, leken op niets uit te lopen. In september hadden Opec en Rusland al overeenstemming bereikt over productiebeperking, tijdens een bijeenkomst in Algiers.

Boycot

Die overeenkomst uitwerken was het doel van de bijeenkomst deze week in Wenen. Maar de Saoedische olieminister Khalid al-Falih weigerde aanvankelijk met Rusland te praten.

Hij weigerde ook lange tijd concessies te doen aan Iran en Irak. Beide landen zitten nog ver onder hun productieniveau uit hun hoogtijdagen, geplaagd als ze zijn door oorlog (Irak) en een Amerikaanse boycot (Iran). Uiteindelijk gaf Saoedi-Arabië ook hier toe: Iran mag zijn productie nog opvoeren tot het het niveau heeft bereikt van voor de boycot. Irak moet wel wat inleveren.

De macht van Opec is beperkt. Ook dit keer kwam de organisatie er niet zonder kleerscheuren uit. Opec-lid Indonesië doet niet mee aan de beperking, en is uit het kartel gestapt. Het is niet duidelijk wat daarvan het gevolg is.

Iraakse minister van Olie Jabbar Ali Hussein al-Luiebi. Beeld epa

Slechts een enkele keer slaagde het kartel er in de productie echt te beperken en de olieprijs omhoog te krijgen. Bijna altijd blijken lidstaten hun oliekraan toch stiekem wat verder open te draaien als afgesproken. En die paar keer dat Opec effectief was, was dat van korte duur. Zo veroorzaakte een productiebeperking de oliecrises van 1973 en die van 1976. De olieprijs schoot omhoog, maar daardoor haperde de groei in de westerse economiën, waardoor die minder olie nodig hadden. Bovendien gingen talloze niet-Opec-landen naarstig op zoek naar olie. De Noordzee ontwikkelde zich razendsnel tot een enorme olieproducent.

Ook de opkomst van de Amerikaanse schalie-olie begon toen olie duur was. Analisten verwachten dat zodra de olieprijs echt gaat stijgen, oliebedrijven weer zullen investeren in oliewinning. En met Donald Trump straks in het Witte Huis, die beloofde alles op alles te zetten om de Amerikaanse olieproductie zo hoog mogelijk te krijgen, staat nog te bezien of een bescheiden productiebeperking van Opec zal leiden tot een structureel hogere prijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.